UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgrany

Chronologizacja

SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. grać

1. zespół

Definicja

dobrze się nawzajem rozumiejący i zgodny w działaniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Połączenia

  • zgrany chór, duet, kolektyw, tandem, zespół; zgrana drużyna, ekipa, grupa, klasa, paczka, para, załoga; zgrane towarzystwo, trio; zgrani koledzy
  • doskonale, idealnie zgrany

Cytaty

Tworzyliście [...] zgraną klasową paczkę. Mówiono o was - chłopcy i do tańca, i różańca.

źródło: NKJP: Marek Styka: Sentymentalny powrót, Dziennik Polski, 2003-10-22

Reżyser Danny Boyle, producent Andrew MacDonald i autor John Hodge to najbardziej zgrany i utalentowany team w brytyjskiej kinematografii.

źródło: KWSJP: Olga Malewicz: McGregor - niegrzeczny chłopiec w spódniczce, Cosmopolitan, 1999, nr 7

Obserwuję załogę, może nie są najlepiej zgrani, nadrabiają to jednak regatowym zapałem i poświęceniem.

źródło: KWSJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985

Przyznać trzeba, że byli nadzwyczajnie z sobą zgrani i prace przy żaglach, szotach i blokach wykonywali z dokładnością i szybkością mózgów elektronowych.

źródło: KWSJP: Kamil Giżycki: Listy z Archipelagu Salomona, 1969

Przed meczem więcej szans dawano bardziej zgranemu zespołowi z II LO.

źródło: NKJP: MiR: Koszykarski festiwal, Nowiny Raciborskie, 2003-12-03

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zgrany
zgrany
zgrany
zgrane
zgrana
D. zgranego
zgranego
zgranego
zgranego
zgranej
C. zgranemu
zgranemu
zgranemu
zgranemu
zgranej
B. zgranego
zgranego
zgrany
zgrane
zgraną
N. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
zgraną
Ms. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
zgranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zgrani
zgrani
zgrane
zgrane
D. zgranych
zgranych
zgranych
zgranych
C. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
B. zgranych
zgranych
zgranych
zgrane
N. zgranymi
zgranymi
zgranymi
zgranymi
Ms. zgranych
zgranych
zgranych
zgranych

Składnia

bez ograniczeń + zgrany +
z KIM
szyk: neutralny
Rzpl + zgrany + bez ograniczeń
szyk: neutralny

2. motyw

Definicja

taki, który stracił atrakcyjność lub siłę oddziaływania na skutek wielokrotnego powtarzania lub długotrwałej obecności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ograny, oklepany, wyświechtany, wytarty

Połączenia

  • zgrany argument, chwyt, frazes, motyw, stereotyp, temat; zgrana śpiewka
  • do cna zgrany
  • stary i zgrany

Cytaty

Przystąpiłem do solennego punktowania słabości wiersza. A to, że różnorakie „opowieści panien służących” to zgrany chwyt, a to znów, że takim samym do cna wytartym pomysłem jest animizacja (lub personifikacja) rekwizytów codzienności.

źródło: Internet

A gdy alternatywy naprawdę nie będzie? Padnie pewnie stary, zgrany argument: przecież religia to nic złego, a wartości chrześcijańskie to wartości ogólnoludzkie.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Do wyboru: religia, Polityka, 2006-04-08

Nie zgadzam się z tobą, film nie pokazuje nic nowego. Zgrany temat do bólu.

źródło: Internet

W tym przedstawieniu rytualna, przez co zdawać by się mogło - do cna zgrana, słynna katastroficzna końcówka Witkacego, wypada wiarygodnie, a nawet, powiedziałbym, mocno.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Dwie wieże i Witkacy, Polityka, 2003-01-11

Adams bardzo uważała, żeby nie ześlizgnąć się w zgrany stereotyp i nie sportretować swej bohaterki jako rozpuszczonej powodzeniem kobiety.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zgrany
zgrany
zgrany
zgrane
zgrana
D. zgranego
zgranego
zgranego
zgranego
zgranej
C. zgranemu
zgranemu
zgranemu
zgranemu
zgranej
B. zgranego
zgranego
zgrany
zgrane
zgraną
N. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
zgraną
Ms. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
zgranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zgrani
zgrani
zgrane
zgrane
D. zgranych
zgranych
zgranych
zgranych
C. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
B. zgranych
zgranych
zgranych
zgrane
N. zgranymi
zgranymi
zgranymi
zgranymi
Ms. zgranych
zgranych
zgranych
zgranych

3. płyta

Definicja

o kartach, płytach, taśmach itp.: zniszczony w wyniku długotrwałego używania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zniszczony

Połączenia

  • zgrana karta, płyta, talia, taśma

Cytaty

Mom Sy wyciąga gruby plik zdjęć, wytartych od oglądania niczym zgrana talia kart.

źródło: NKJP: Olga Stanisławska: Skąd się bierze piasek?, Gazeta Wyborcza, 1998-10-02

Krupier zabiera tacę, z kieszeni smokingu wydobywa zgraną talię kart. Tasuje, rozdaje, miękko rzucając po jednej dla każdego z nas.

źródło: Internet

Nadajesz jak stara, zgrana taśma magnetofonowa.

źródło: Internet

Zdarte i monotonne brzmienie zgranej płyty na nikim nie robi wrażenia.

źródło: Internet

W końcu dał się namówić siostrze Eli do porządkowania w świetlicy płyt gramofonowych. […]. Teraz uważny i chętny segreguje koperty ze zgranymi płytami.

źródło: KWSJP: Jerzy Broszkiewicz: Doktor Twardowski, 1977

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zgrany
zgrany
zgrany
zgrane
zgrana
D. zgranego
zgranego
zgranego
zgranego
zgranej
C. zgranemu
zgranemu
zgranemu
zgranemu
zgranej
B. zgranego
zgranego
zgrany
zgrane
zgraną
N. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
zgraną
Ms. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
zgranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zgrani
zgrani
zgrane
zgrane
D. zgranych
zgranych
zgranych
zgranych
C. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
B. zgranych
zgranych
zgranych
zgrane
N. zgranymi
zgranymi
zgranymi
zgranymi
Ms. zgranych
zgranych
zgranych
zgranych

4. pokerzysta

Definicja

taki, który stracił pieniądze w grze hazardowej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Połączenia

  • zgrany do suchej nitki

Cytaty

W innym jednak starym przewodniku […], opisującym też Riwierę i Kasyno gry, znajduję groźniejsze ostrzeżenie: „Dla zgranych zostaje rewolwer lub morze. Na końcu promenady św. Marcina sterczy na 120 metrów nad morzem potężna skała. Zowią ją «basztą zgranych» […]”.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych: eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej, 1993

Kiedy grałem, cały świat przestawał istnieć. Byłem tylko ja i maszyna. Towarzyszyły temu ogromne emocje. [...] To mnie w dziwny sposób nakręcało, jakbym był na haju – wspomina. – Wracałem z automatów zgrany, zrozpaczony.

źródło: Internet

Już 7 sierpnia, gdy Ania leży całkiem chora, Dostojewski sprzedaje swój frak, bo jest zgrany do nitki.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zgrany
zgrany
zgrany
zgrane
zgrana
D. zgranego
zgranego
zgranego
zgranego
zgranej
C. zgranemu
zgranemu
zgranemu
zgranemu
zgranej
B. zgranego
zgranego
zgrany
zgrane
zgraną
N. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
zgraną
Ms. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
zgranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zgrani
zgrani
zgrane
zgrane
D. zgranych
zgranych
zgranych
zgranych
C. zgranym
zgranym
zgranym
zgranym
B. zgranych
zgranych
zgranych
zgrane
N. zgranymi
zgranymi
zgranymi
zgranymi
Ms. zgranych
zgranych
zgranych
zgranych
Data ostatniej modyfikacji: 20.03.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json