Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | witalizm |
witalizmy |
|
| D. | witalizmu |
witalizmów |
|
| C. | witalizmowi |
witalizmom |
|
| B. | witalizm |
witalizmy |
|
| N. | witalizmem |
witalizmami |
|
| Ms. | witalizmie |
witalizmach |
|
| W. | witalizmie |
witalizmy |
Inne uwagi
Zwykle lp
1. człowieka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | witalność |
Cytaty
|
Książka jest napisana z pasją, bo rozpiera ją witalizm autora, jest w niej gorycz, odraza, niechęć, potępienie, uznanie i miłość, bo taka jest natura piszącego. źródło: NKJP: Józef Garliński: Wielkie jabłko, Pamiętnik Literacki, 1988 |
|
|
Jest to nieodwzajemniona miłość... Nie potrafię sobie z tym poradzić. Straciłem cały witalizm... Nie nadaje się do niczego w tym momencie. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Cały czas kipiał witalizmem nienasyconego zwierzęcia. Więcej pieniędzy, więcej dziewczyn, więcej gorzały. źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010 |
2. w filozofii
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
Połączenia
- hipoteza, teoria witalizmu
Cytaty
|
Nie do przyjęcia jest [...] teoria witalizmu, która zakłada pewnego rodzaju „celowość wewnętrzną” tkwiącą w każdym organizmie, a to zarówno dlatego, że we wszystkich gatunkach różne tkanki są w różnym stopniu niezależne od całego organizmu, jak i dlatego, że indywidualność żyjącego stworzenia nigdy nie osiąga doskonałości. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Bergson, 1985 |
|
|
Medyczne i biologiczne teorie homeostazy, witalizmu i organicyzmu usiłują wyjaśnić takie „niewytłumaczalne” zjawiska jak „niemożliwe” wyzdrowienia. źródło: NKJP: Jacek Spólny: Kilka myśli o starożytnym Wschodzie i współczesnym Zachodzie, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1999-07-16 |
|
|
Dopiero gwałtowny rozwój biologii molekularnej pod koniec XX i w początkach XXI wieku spowodował, że witalizm został uznany za hipotezę, która nie poddaje się testom empirycznym i jest uznawany przez większość naukowców za teorię pozanaukową (wykracza poza metodologiczny naturalizm). źródło: NKJP: Internet |
3. w muzyce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
Cytaty
|
Bartók i Prokofiew są przedstawicielami witalizmu. źródło: NKJP: Matura 2002 - historia muzyki, Dziennik Polski, 2001-06-02 |
|
|
Typowy przejaw witalizmu w muzyce to „Święto wiosny” I. Strawińskiego (1882-1971) [...]. źródło: Dorota Kalinowska: Charakterystyka ogólna muzyki XX wieku, 2010 (zsm2.szczecin.pl) |
|
|
II Kwartet smyczkowy op. 56 uznawany jest za jedną z najtrudniejszych i najbardziej awangardowych kompozycji w całej twórczości artysty. Zachwyca różnorodnymi odcieniami ekspresji - od śpiewnej, pogodnej liryki po żywiołowy, inspirowany ludową muzyką Podhala witalizm. źródło: Anna Iwanicka-Nijakowska: Szymanowski Szymański. Kwartet Akademos, 2008-08 (culture.pl) |