UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

likwidować

Chronologizacja

SJPXVII: (inne znaczenie), SWil: (inne znaczenie), SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

wł. liquidare 'dokonywać obliczenia, obrachunku'

z łac. śred. liquidare 'wyjaśniać sprawę'

Nowsze znaczenia być może pod wpływem fr. liquider, niem. liquidieren (Sław.).

1. szkołę

Definicja

powodować, że coś przestaje istnieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kasować

Połączenia

  • policja, rząd, wojsko; globalizacja, nowelizacja, poprawka, projekt, traktat, ustawa, zapis likwiduje coś
  • likwidować placówkę, przedszkole, szkołę; amoniak, azbest, gniazdo (szerszeni); analfabetyzm, bałagan, bezrobocie, ból, patologię, przyczyny bezrobocia, terroryzmu..., skutki spożywania alkoholu, suszy..., źródło zła; etaty, karę śmierci, prawo, ulgę, ustawę
  • likwidować dekretem, metodą drobnych kroczków
  • likwidowany przez policję, władze gminy
  • likwidować w zarodku
  • likwidować automatycznie, całkowicie, pospiesznie
  • likwidować i niszczyć

Cytaty

Podkreślić należy, iż wskazany zapis likwiduje dotychczasowe problemy związane z definicją pojęcia pośredniości posiadania akcji lub udziałów [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 01.02.2001

[...] likwidował szkoły państwowe, a w ich miejsce zakładał własne, prywatne.

źródło: NKJP: Małgorzata Plawgo, Wojciech Staszewski: Jedną ręką zamykał państwowe, drugą - otwierał własne, Gazeta Wyborcza, 1995-12-09

[...] jedna halba - dwóch nawet nie wspominając - grzanego piwa likwiduje w zarodku każdą infekcję, każde przeziębienie, każdą grypę.

źródło: NKJP: (amk): Piwo, Dziennik Polski, 2002-10-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. likwiduję
likwidujemy
2 os. likwidujesz
likwidujecie
3 os. likwiduje
likwidują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. likwidowałem
+(e)m likwidował
likwidowałam
+(e)m likwidowała
likwidowałom
+(e)m likwidowało
likwidowaliśmy
+(e)śmy likwidowali
likwidowałyśmy
+(e)śmy likwidowały
2 os. likwidowałeś
+(e)ś likwidował
likwidowałaś
+(e)ś likwidowała
likwidowałoś
+(e)ś likwidowało
likwidowaliście
+(e)ście likwidowali
likwidowałyście
+(e)ście likwidowały
3 os. likwidował
likwidowała
likwidowało
likwidowali
likwidowały

bezosobnik: likwidowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę likwidował
będę likwidować
będę likwidowała
będę likwidować
będę likwidowało
będę likwidować
będziemy likwidowali
będziemy likwidować
będziemy likwidowały
będziemy likwidować
2 os. będziesz likwidował
będziesz likwidować
będziesz likwidowała
będziesz likwidować
będziesz likwidowało
będziesz likwidować
będziecie likwidowali
będziecie likwidować
będziecie likwidowały
będziecie likwidować
3 os. będzie likwidował
będzie likwidować
będzie likwidowała
będzie likwidować
będzie likwidowało
będzie likwidować
będą likwidowali
będą likwidować
będą likwidowały
będą likwidować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. likwidujmy
2 os. likwiduj
likwidujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. likwidowałbym
bym likwidował
likwidowałabym
bym likwidowała
likwidowałobym
bym likwidowało
likwidowalibyśmy
byśmy likwidowali
likwidowałybyśmy
byśmy likwidowały
2 os. likwidowałbyś
byś likwidował
likwidowałabyś
byś likwidowała
likwidowałobyś
byś likwidowało
likwidowalibyście
byście likwidowali
likwidowałybyście
byście likwidowały
3 os. likwidowałby
by likwidował
likwidowałaby
by likwidowała
likwidowałoby
by likwidowało
likwidowaliby
by likwidowali
likwidowałyby
by likwidowały

bezosobnik: likwidowano by

bezokolicznik: likwidować

imiesłów przysłówkowy współczesny: likwidując

gerundium: likwidowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. likwidowanie
likwidowania
D. likwidowania
likwidowań
C. likwidowaniu
likwidowaniom
B. likwidowanie
likwidowania
N. likwidowaniem
likwidowaniami
Ms. likwidowaniu
likwidowaniach
W. likwidowanie
likwidowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: likwidujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. likwidujący
likwidujący
likwidujący
likwidujące
likwidująca
D. likwidującego
likwidującego
likwidującego
likwidującego
likwidującej
C. likwidującemu
likwidującemu
likwidującemu
likwidującemu
likwidującej
B. likwidującego
likwidującego
likwidujący
likwidujące
likwidującą
N. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującą
Ms. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. likwidujący
likwidujący
likwidujące
likwidujące
D. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujących
C. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
B. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujące
N. likwidującymi
likwidującymi
likwidującymi
likwidującymi
Ms. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: likwidowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. likwidowany
likwidowany
likwidowany
likwidowane
likwidowana
D. likwidowanego
likwidowanego
likwidowanego
likwidowanego
likwidowanej
C. likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanej
B. likwidowanego
likwidowanego
likwidowany
likwidowane
likwidowaną
N. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowaną
Ms. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. likwidowani
likwidowani
likwidowane
likwidowane
D. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
C. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
B. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowane
N. likwidowanymi
likwidowanymi
likwidowanymi
likwidowanymi
Ms. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych

odpowiednik aspektowy: zlikwidować

Składnia

bez ograniczeń + likwidować +
CO

2. przedsiębiorstwo

Definicja

regulować sprawy majątkowe przedsiębiorstw, które są zadłużone

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Połączenia

  • likwidator likwiduje coś
  • likwidować fabrykę, firmę, hutę, kopalnię; przemysł, majątek
  • likwidować bez wyroku
  • likwidować na podstawie art. 24 ustawy...
  • likwidowany z powodu niewydolności finansowej, fatalnej sytuacji finansowej...
  • likwidować w całości
  • likwidować z dniem 31 grudnia 2000 r., 31 maja 2001 r....; likwidowany z przyczyn ekonomicznych
  • likwidować i przekształcać, likwidować i uwłaszczać, likwidować i wyprzedzać

Cytaty

Właściciele [...] likwidują fabrykę w Ożarowie. Po jej zamknięciu zatrudnienie straci 650-900 osób.

źródło: NKJP: Ożarów bez kabli, Polityka, 2002-04-13

[...] wnioskodawcy proponują w dodawanym art. 9a, aby czynności likwidacyjne organizacji spółdzielczych likwidowanych na podstawie tej ustawy przejmowały właściwe związki rewizyjne lub Rada Spółdzielcza.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 16.04.1993

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. likwiduję
likwidujemy
2 os. likwidujesz
likwidujecie
3 os. likwiduje
likwidują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. likwidowałem
+(e)m likwidował
likwidowałam
+(e)m likwidowała
likwidowałom
+(e)m likwidowało
likwidowaliśmy
+(e)śmy likwidowali
likwidowałyśmy
+(e)śmy likwidowały
2 os. likwidowałeś
+(e)ś likwidował
likwidowałaś
+(e)ś likwidowała
likwidowałoś
+(e)ś likwidowało
likwidowaliście
+(e)ście likwidowali
likwidowałyście
+(e)ście likwidowały
3 os. likwidował
likwidowała
likwidowało
likwidowali
likwidowały

bezosobnik: likwidowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę likwidował
będę likwidować
będę likwidowała
będę likwidować
będę likwidowało
będę likwidować
będziemy likwidowali
będziemy likwidować
będziemy likwidowały
będziemy likwidować
2 os. będziesz likwidował
będziesz likwidować
będziesz likwidowała
będziesz likwidować
będziesz likwidowało
będziesz likwidować
będziecie likwidowali
będziecie likwidować
będziecie likwidowały
będziecie likwidować
3 os. będzie likwidował
będzie likwidować
będzie likwidowała
będzie likwidować
będzie likwidowało
będzie likwidować
będą likwidowali
będą likwidować
będą likwidowały
będą likwidować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. likwidujmy
2 os. likwiduj
likwidujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. likwidowałbym
bym likwidował
likwidowałabym
bym likwidowała
likwidowałobym
bym likwidowało
likwidowalibyśmy
byśmy likwidowali
likwidowałybyśmy
byśmy likwidowały
2 os. likwidowałbyś
byś likwidował
likwidowałabyś
byś likwidowała
likwidowałobyś
byś likwidowało
likwidowalibyście
byście likwidowali
likwidowałybyście
byście likwidowały
3 os. likwidowałby
by likwidował
likwidowałaby
by likwidowała
likwidowałoby
by likwidowało
likwidowaliby
by likwidowali
likwidowałyby
by likwidowały

bezosobnik: likwidowano by

bezokolicznik: likwidować

imiesłów przysłówkowy współczesny: likwidując

gerundium: likwidowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. likwidowanie
likwidowania
D. likwidowania
likwidowań
C. likwidowaniu
likwidowaniom
B. likwidowanie
likwidowania
N. likwidowaniem
likwidowaniami
Ms. likwidowaniu
likwidowaniach
W. likwidowanie
likwidowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: likwidujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. likwidujący
likwidujący
likwidujący
likwidujące
likwidująca
D. likwidującego
likwidującego
likwidującego
likwidującego
likwidującej
C. likwidującemu
likwidującemu
likwidującemu
likwidującemu
likwidującej
B. likwidującego
likwidującego
likwidujący
likwidujące
likwidującą
N. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującą
Ms. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. likwidujący
likwidujący
likwidujące
likwidujące
D. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujących
C. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
B. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujące
N. likwidującymi
likwidującymi
likwidującymi
likwidującymi
Ms. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: likwidowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. likwidowany
likwidowany
likwidowany
likwidowane
likwidowana
D. likwidowanego
likwidowanego
likwidowanego
likwidowanego
likwidowanej
C. likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanej
B. likwidowanego
likwidowanego
likwidowany
likwidowane
likwidowaną
N. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowaną
Ms. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. likwidowani
likwidowani
likwidowane
likwidowane
D. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
C. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
B. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowane
N. likwidowanymi
likwidowanymi
likwidowanymi
likwidowanymi
Ms. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych

odpowiednik aspektowy: zlikwidować

Składnia

bez ograniczeń + likwidować +
CO

3. świadka

Definicja

pozbawiać życia kogoś uważanego za przeciwnika lub osobę niebezpieczną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zabijać

Połączenia

  • bolszewicy, hitlerowcy, naziści, Niemcy likwidują kogoś
  • likwidować świadków
  • likwidować bez litości
  • likwidować humanitarnie, pospiesznie

Cytaty

Sprawa się rypła, nie będzie żadnej forsy, co najwyżej odsiadka, więc likwidujesz świadków.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005

Wiadomo przecież, że także bolszewicy likwidowali bez litości mieńszewików, eserów i innych konkurentów do wpływów w tej samej klasie.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. likwiduję
likwidujemy
2 os. likwidujesz
likwidujecie
3 os. likwiduje
likwidują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. likwidowałem
+(e)m likwidował
likwidowałam
+(e)m likwidowała
likwidowałom
+(e)m likwidowało
likwidowaliśmy
+(e)śmy likwidowali
likwidowałyśmy
+(e)śmy likwidowały
2 os. likwidowałeś
+(e)ś likwidował
likwidowałaś
+(e)ś likwidowała
likwidowałoś
+(e)ś likwidowało
likwidowaliście
+(e)ście likwidowali
likwidowałyście
+(e)ście likwidowały
3 os. likwidował
likwidowała
likwidowało
likwidowali
likwidowały

bezosobnik: likwidowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę likwidował
będę likwidować
będę likwidowała
będę likwidować
będę likwidowało
będę likwidować
będziemy likwidowali
będziemy likwidować
będziemy likwidowały
będziemy likwidować
2 os. będziesz likwidował
będziesz likwidować
będziesz likwidowała
będziesz likwidować
będziesz likwidowało
będziesz likwidować
będziecie likwidowali
będziecie likwidować
będziecie likwidowały
będziecie likwidować
3 os. będzie likwidował
będzie likwidować
będzie likwidowała
będzie likwidować
będzie likwidowało
będzie likwidować
będą likwidowali
będą likwidować
będą likwidowały
będą likwidować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. likwidujmy
2 os. likwiduj
likwidujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. likwidowałbym
bym likwidował
likwidowałabym
bym likwidowała
likwidowałobym
bym likwidowało
likwidowalibyśmy
byśmy likwidowali
likwidowałybyśmy
byśmy likwidowały
2 os. likwidowałbyś
byś likwidował
likwidowałabyś
byś likwidowała
likwidowałobyś
byś likwidowało
likwidowalibyście
byście likwidowali
likwidowałybyście
byście likwidowały
3 os. likwidowałby
by likwidował
likwidowałaby
by likwidowała
likwidowałoby
by likwidowało
likwidowaliby
by likwidowali
likwidowałyby
by likwidowały

bezosobnik: likwidowano by

bezokolicznik: likwidować

imiesłów przysłówkowy współczesny: likwidując

gerundium: likwidowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. likwidowanie
likwidowania
D. likwidowania
likwidowań
C. likwidowaniu
likwidowaniom
B. likwidowanie
likwidowania
N. likwidowaniem
likwidowaniami
Ms. likwidowaniu
likwidowaniach
W. likwidowanie
likwidowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: likwidujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. likwidujący
likwidujący
likwidujący
likwidujące
likwidująca
D. likwidującego
likwidującego
likwidującego
likwidującego
likwidującej
C. likwidującemu
likwidującemu
likwidującemu
likwidującemu
likwidującej
B. likwidującego
likwidującego
likwidujący
likwidujące
likwidującą
N. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującą
Ms. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. likwidujący
likwidujący
likwidujące
likwidujące
D. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujących
C. likwidującym
likwidującym
likwidującym
likwidującym
B. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujące
N. likwidującymi
likwidującymi
likwidującymi
likwidującymi
Ms. likwidujących
likwidujących
likwidujących
likwidujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: likwidowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. likwidowany
likwidowany
likwidowany
likwidowane
likwidowana
D. likwidowanego
likwidowanego
likwidowanego
likwidowanego
likwidowanej
C. likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanemu
likwidowanej
B. likwidowanego
likwidowanego
likwidowany
likwidowane
likwidowaną
N. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowaną
Ms. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. likwidowani
likwidowani
likwidowane
likwidowane
D. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
C. likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
likwidowanym
B. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowane
N. likwidowanymi
likwidowanymi
likwidowanymi
likwidowanymi
Ms. likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych
likwidowanych

odpowiednik aspektowy: zlikwidować

Składnia

Rz osobowy + likwidować +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json