Chronologizacja
Pochodzenie
wł. liquidare 'dokonywać obliczenia, obrachunku'
z łac. śred. liquidare 'wyjaśniać sprawę'
Nowsze znaczenia być może pod wpływem fr. liquider, niem. liquidieren (Sław.).
1. szkołę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kasować |
Połączenia
- policja, rząd, wojsko; globalizacja, nowelizacja, poprawka, projekt, traktat, ustawa, zapis likwiduje coś
- likwidować placówkę, przedszkole, szkołę; amoniak, azbest, gniazdo (szerszeni); analfabetyzm, bałagan, bezrobocie, ból, patologię, przyczyny bezrobocia, terroryzmu..., skutki spożywania alkoholu, suszy..., źródło zła; etaty, karę śmierci, prawo, ulgę, ustawę
- likwidować dekretem, metodą drobnych kroczków
- likwidowany przez policję, władze gminy
- likwidować w zarodku
- likwidować automatycznie, całkowicie, pospiesznie
- likwidować i niszczyć
Cytaty
|
Podkreślić należy, iż wskazany zapis likwiduje dotychczasowe problemy związane z definicją pojęcia pośredniości posiadania akcji lub udziałów [...]. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 01.02.2001 |
|
|
[...] likwidował szkoły państwowe, a w ich miejsce zakładał własne, prywatne. źródło: NKJP: Małgorzata Plawgo, Wojciech Staszewski: Jedną ręką zamykał państwowe, drugą - otwierał własne, Gazeta Wyborcza, 1995-12-09 |
|
|
[...] jedna halba - dwóch nawet nie wspominając - grzanego piwa likwiduje w zarodku każdą infekcję, każde przeziębienie, każdą grypę. źródło: NKJP: (amk): Piwo, Dziennik Polski, 2002-10-12 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
likwiduję |
likwidujemy |
|||
| 2 os. |
likwidujesz |
likwidujecie |
|||
| 3 os. |
likwiduje |
likwidują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
likwidowałem +(e)m likwidował |
likwidowałam +(e)m likwidowała |
likwidowałom +(e)m likwidowało |
likwidowaliśmy +(e)śmy likwidowali |
likwidowałyśmy +(e)śmy likwidowały |
| 2 os. |
likwidowałeś +(e)ś likwidował |
likwidowałaś +(e)ś likwidowała |
likwidowałoś +(e)ś likwidowało |
likwidowaliście +(e)ście likwidowali |
likwidowałyście +(e)ście likwidowały |
| 3 os. |
likwidował |
likwidowała |
likwidowało |
likwidowali |
likwidowały |
bezosobnik: likwidowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę likwidował będę likwidować |
będę likwidowała będę likwidować |
będę likwidowało będę likwidować |
będziemy likwidowali będziemy likwidować |
będziemy likwidowały będziemy likwidować |
| 2 os. |
będziesz likwidował będziesz likwidować |
będziesz likwidowała będziesz likwidować |
będziesz likwidowało będziesz likwidować |
będziecie likwidowali będziecie likwidować |
będziecie likwidowały będziecie likwidować |
| 3 os. |
będzie likwidował będzie likwidować |
będzie likwidowała będzie likwidować |
będzie likwidowało będzie likwidować |
będą likwidowali będą likwidować |
będą likwidowały będą likwidować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
likwidujmy |
|
| 2 os. |
likwiduj |
likwidujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
likwidowałbym bym likwidował |
likwidowałabym bym likwidowała |
likwidowałobym bym likwidowało |
likwidowalibyśmy byśmy likwidowali |
likwidowałybyśmy byśmy likwidowały |
| 2 os. |
likwidowałbyś byś likwidował |
likwidowałabyś byś likwidowała |
likwidowałobyś byś likwidowało |
likwidowalibyście byście likwidowali |
likwidowałybyście byście likwidowały |
| 3 os. |
likwidowałby by likwidował |
likwidowałaby by likwidowała |
likwidowałoby by likwidowało |
likwidowaliby by likwidowali |
likwidowałyby by likwidowały |
bezosobnik: likwidowano by
bezokolicznik: likwidować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
likwidując
gerundium: likwidowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | likwidowanie |
likwidowania |
| D. | likwidowania |
likwidowań |
| C. | likwidowaniu |
likwidowaniom |
| B. | likwidowanie |
likwidowania |
| N. | likwidowaniem |
likwidowaniami |
| Ms. | likwidowaniu |
likwidowaniach |
| W. | likwidowanie |
likwidowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: likwidujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | likwidujący |
likwidujący |
likwidujący |
likwidujące |
likwidująca |
| D. | likwidującego |
likwidującego |
likwidującego |
likwidującego |
likwidującej |
| C. | likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującej |
| B. | likwidującego |
likwidującego |
likwidujący |
likwidujące |
likwidującą |
| N. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującą |
| Ms. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | likwidujący |
likwidujący |
likwidujące |
likwidujące |
| D. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
| C. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
| B. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujące |
| N. | likwidującymi |
likwidującymi |
likwidującymi |
likwidującymi |
| Ms. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: likwidowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | likwidowany |
likwidowany |
likwidowany |
likwidowane |
likwidowana |
| D. | likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanej |
| C. | likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanej |
| B. | likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowany |
likwidowane |
likwidowaną |
| N. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowaną |
| Ms. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | likwidowani |
likwidowani |
likwidowane |
likwidowane |
| D. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
| C. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
| B. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowane |
| N. | likwidowanymi |
likwidowanymi |
likwidowanymi |
likwidowanymi |
| Ms. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
odpowiednik aspektowy: zlikwidować
Składnia
|
+ | likwidować | + |
CO
|
2. przedsiębiorstwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw
Połączenia
- likwidator likwiduje coś
- likwidować fabrykę, firmę, hutę, kopalnię; przemysł, majątek
- likwidować bez wyroku
- likwidować na podstawie art. 24 ustawy...
- likwidowany z powodu niewydolności finansowej, fatalnej sytuacji finansowej...
- likwidować w całości
- likwidować z dniem 31 grudnia 2000 r., 31 maja 2001 r....; likwidowany z przyczyn ekonomicznych
- likwidować i przekształcać, likwidować i uwłaszczać, likwidować i wyprzedzać
Cytaty
|
Właściciele [...] likwidują fabrykę w Ożarowie. Po jej zamknięciu zatrudnienie straci 650-900 osób. źródło: NKJP: Ożarów bez kabli, Polityka, 2002-04-13 |
|
|
[...] wnioskodawcy proponują w dodawanym art. 9a, aby czynności likwidacyjne organizacji spółdzielczych likwidowanych na podstawie tej ustawy przejmowały właściwe związki rewizyjne lub Rada Spółdzielcza. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 16.04.1993 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
likwiduję |
likwidujemy |
|||
| 2 os. |
likwidujesz |
likwidujecie |
|||
| 3 os. |
likwiduje |
likwidują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
likwidowałem +(e)m likwidował |
likwidowałam +(e)m likwidowała |
likwidowałom +(e)m likwidowało |
likwidowaliśmy +(e)śmy likwidowali |
likwidowałyśmy +(e)śmy likwidowały |
| 2 os. |
likwidowałeś +(e)ś likwidował |
likwidowałaś +(e)ś likwidowała |
likwidowałoś +(e)ś likwidowało |
likwidowaliście +(e)ście likwidowali |
likwidowałyście +(e)ście likwidowały |
| 3 os. |
likwidował |
likwidowała |
likwidowało |
likwidowali |
likwidowały |
bezosobnik: likwidowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę likwidował będę likwidować |
będę likwidowała będę likwidować |
będę likwidowało będę likwidować |
będziemy likwidowali będziemy likwidować |
będziemy likwidowały będziemy likwidować |
| 2 os. |
będziesz likwidował będziesz likwidować |
będziesz likwidowała będziesz likwidować |
będziesz likwidowało będziesz likwidować |
będziecie likwidowali będziecie likwidować |
będziecie likwidowały będziecie likwidować |
| 3 os. |
będzie likwidował będzie likwidować |
będzie likwidowała będzie likwidować |
będzie likwidowało będzie likwidować |
będą likwidowali będą likwidować |
będą likwidowały będą likwidować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
likwidujmy |
|
| 2 os. |
likwiduj |
likwidujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
likwidowałbym bym likwidował |
likwidowałabym bym likwidowała |
likwidowałobym bym likwidowało |
likwidowalibyśmy byśmy likwidowali |
likwidowałybyśmy byśmy likwidowały |
| 2 os. |
likwidowałbyś byś likwidował |
likwidowałabyś byś likwidowała |
likwidowałobyś byś likwidowało |
likwidowalibyście byście likwidowali |
likwidowałybyście byście likwidowały |
| 3 os. |
likwidowałby by likwidował |
likwidowałaby by likwidowała |
likwidowałoby by likwidowało |
likwidowaliby by likwidowali |
likwidowałyby by likwidowały |
bezosobnik: likwidowano by
bezokolicznik: likwidować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
likwidując
gerundium: likwidowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | likwidowanie |
likwidowania |
| D. | likwidowania |
likwidowań |
| C. | likwidowaniu |
likwidowaniom |
| B. | likwidowanie |
likwidowania |
| N. | likwidowaniem |
likwidowaniami |
| Ms. | likwidowaniu |
likwidowaniach |
| W. | likwidowanie |
likwidowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: likwidujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | likwidujący |
likwidujący |
likwidujący |
likwidujące |
likwidująca |
| D. | likwidującego |
likwidującego |
likwidującego |
likwidującego |
likwidującej |
| C. | likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującej |
| B. | likwidującego |
likwidującego |
likwidujący |
likwidujące |
likwidującą |
| N. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującą |
| Ms. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | likwidujący |
likwidujący |
likwidujące |
likwidujące |
| D. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
| C. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
| B. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujące |
| N. | likwidującymi |
likwidującymi |
likwidującymi |
likwidującymi |
| Ms. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: likwidowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | likwidowany |
likwidowany |
likwidowany |
likwidowane |
likwidowana |
| D. | likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanej |
| C. | likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanej |
| B. | likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowany |
likwidowane |
likwidowaną |
| N. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowaną |
| Ms. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | likwidowani |
likwidowani |
likwidowane |
likwidowane |
| D. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
| C. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
| B. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowane |
| N. | likwidowanymi |
likwidowanymi |
likwidowanymi |
likwidowanymi |
| Ms. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
odpowiednik aspektowy: zlikwidować
Składnia
|
+ | likwidować | + |
CO
|
3. świadka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zabijać |
Połączenia
- bolszewicy, hitlerowcy, naziści, Niemcy likwidują kogoś
- likwidować świadków
- likwidować bez litości
- likwidować humanitarnie, pospiesznie
Cytaty
|
Sprawa się rypła, nie będzie żadnej forsy, co najwyżej odsiadka, więc likwidujesz świadków. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005 |
|
|
Wiadomo przecież, że także bolszewicy likwidowali bez litości mieńszewików, eserów i innych konkurentów do wpływów w tej samej klasie. źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
likwiduję |
likwidujemy |
|||
| 2 os. |
likwidujesz |
likwidujecie |
|||
| 3 os. |
likwiduje |
likwidują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
likwidowałem +(e)m likwidował |
likwidowałam +(e)m likwidowała |
likwidowałom +(e)m likwidowało |
likwidowaliśmy +(e)śmy likwidowali |
likwidowałyśmy +(e)śmy likwidowały |
| 2 os. |
likwidowałeś +(e)ś likwidował |
likwidowałaś +(e)ś likwidowała |
likwidowałoś +(e)ś likwidowało |
likwidowaliście +(e)ście likwidowali |
likwidowałyście +(e)ście likwidowały |
| 3 os. |
likwidował |
likwidowała |
likwidowało |
likwidowali |
likwidowały |
bezosobnik: likwidowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę likwidował będę likwidować |
będę likwidowała będę likwidować |
będę likwidowało będę likwidować |
będziemy likwidowali będziemy likwidować |
będziemy likwidowały będziemy likwidować |
| 2 os. |
będziesz likwidował będziesz likwidować |
będziesz likwidowała będziesz likwidować |
będziesz likwidowało będziesz likwidować |
będziecie likwidowali będziecie likwidować |
będziecie likwidowały będziecie likwidować |
| 3 os. |
będzie likwidował będzie likwidować |
będzie likwidowała będzie likwidować |
będzie likwidowało będzie likwidować |
będą likwidowali będą likwidować |
będą likwidowały będą likwidować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
likwidujmy |
|
| 2 os. |
likwiduj |
likwidujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
likwidowałbym bym likwidował |
likwidowałabym bym likwidowała |
likwidowałobym bym likwidowało |
likwidowalibyśmy byśmy likwidowali |
likwidowałybyśmy byśmy likwidowały |
| 2 os. |
likwidowałbyś byś likwidował |
likwidowałabyś byś likwidowała |
likwidowałobyś byś likwidowało |
likwidowalibyście byście likwidowali |
likwidowałybyście byście likwidowały |
| 3 os. |
likwidowałby by likwidował |
likwidowałaby by likwidowała |
likwidowałoby by likwidowało |
likwidowaliby by likwidowali |
likwidowałyby by likwidowały |
bezosobnik: likwidowano by
bezokolicznik: likwidować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
likwidując
gerundium: likwidowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | likwidowanie |
likwidowania |
| D. | likwidowania |
likwidowań |
| C. | likwidowaniu |
likwidowaniom |
| B. | likwidowanie |
likwidowania |
| N. | likwidowaniem |
likwidowaniami |
| Ms. | likwidowaniu |
likwidowaniach |
| W. | likwidowanie |
likwidowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: likwidujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | likwidujący |
likwidujący |
likwidujący |
likwidujące |
likwidująca |
| D. | likwidującego |
likwidującego |
likwidującego |
likwidującego |
likwidującej |
| C. | likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującemu |
likwidującej |
| B. | likwidującego |
likwidującego |
likwidujący |
likwidujące |
likwidującą |
| N. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującą |
| Ms. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | likwidujący |
likwidujący |
likwidujące |
likwidujące |
| D. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
| C. | likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
likwidującym |
| B. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujące |
| N. | likwidującymi |
likwidującymi |
likwidującymi |
likwidującymi |
| Ms. | likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
likwidujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: likwidowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | likwidowany |
likwidowany |
likwidowany |
likwidowane |
likwidowana |
| D. | likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowanej |
| C. | likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanemu |
likwidowanej |
| B. | likwidowanego |
likwidowanego |
likwidowany |
likwidowane |
likwidowaną |
| N. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowaną |
| Ms. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | likwidowani |
likwidowani |
likwidowane |
likwidowane |
| D. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
| C. | likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
likwidowanym |
| B. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowane |
| N. | likwidowanymi |
likwidowanymi |
likwidowanymi |
likwidowanymi |
| Ms. | likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
likwidowanych |
odpowiednik aspektowy: zlikwidować
Składnia
| Rz osobowy | + | likwidować | + |
KOGO
|