UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chrupnąć

Chronologizacja

1764, Trotz

Pochodzenie

Zob. chrupać

Definicja

wydać charakterystyczny krótki odgłos, łamiąc się lub przesuwając pod jakimś ciężarem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  strzelić

Połączenia

  • kostka, szczęka chrupnęła; drewno, szkło, kolano chrupnęło; kości, kręgi, stawy chrupnęły
  • chrupnąć pod butem, pod nogą, pod palcami, pod stopą
  • chrupnąć w grzbiecie, w kolanie, w kostce, w kościach, w kręgosłupie, w krzyżu, w nadgarstku, w nodze, w stawach; w dłoni, w ramionach, w ręku
  • chrupnąć boleśnie, cicho, nagle, niebezpiecznie
  • chrupnąć i trzasnąć, chrupnąć i zazgrzytać; strzelić i chrupnąć, zachrzęścić i chrupnąć

Cytaty

Drewno chrupnęło, a Wadera nie wypuszczając pręta z uchwytu cofnęła się o pół kroku i szarpnęła go silnie ku sobie.

źródło: KWSJP: Piotr Korda: Wadera, 1968

Pod butem chrupnęła mu pomadka do ust, odprysnął napis „Shiseido”.

źródło: KWSJP: Piotr Siemion: Finimondo, 2004

Dziadek wstał, przeciągnął się, aż chrupnęły mu kości.

źródło: KWSJP: Małgorzata Musierowicz: Szósta klepka, 1977

Wiktor skrzywił się, słysząc chrupnięcie w kolanie, którym uderzył o posadzkę.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Poczuła ból we wszystkich kościach po niewygodnie, w kucki, spędzonej nocy. Podniosła się zatem i rozprostowała, aż chrupnęło w stawach.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chrupnę
chrupniemy
2 os. chrupniesz
chrupniecie
3 os. chrupnie
chrupną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chrupnąłem
+(e)m chrupnął
chrupnęłam
+(e)m chrupnęła
chrupnęłom
+(e)m chrupnęło
chrupnęliśmy
+(e)śmy chrupnęli
chrupnęłyśmy
+(e)śmy chrupnęły
2 os. chrupnąłeś
+(e)ś chrupnął
chrupnęłaś
+(e)ś chrupnęła
chrupnęłoś
+(e)ś chrupnęło
chrupnęliście
+(e)ście chrupnęli
chrupnęłyście
+(e)ście chrupnęły
3 os. chrupnął
chrupnęła
chrupnęło
chrupnęli
chrupnęły

bezosobnik: chrupnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chrupnijmy
2 os. chrupnij
chrupnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chrupnąłbym
bym chrupnął
chrupnęłabym
bym chrupnęła
chrupnęłobym
bym chrupnęło
chrupnęlibyśmy
byśmy chrupnęli
chrupnęłybyśmy
byśmy chrupnęły
2 os. chrupnąłbyś
byś chrupnął
chrupnęłabyś
byś chrupnęła
chrupnęłobyś
byś chrupnęło
chrupnęlibyście
byście chrupnęli
chrupnęłybyście
byście chrupnęły
3 os. chrupnąłby
by chrupnął
chrupnęłaby
by chrupnęła
chrupnęłoby
by chrupnęło
chrupnęliby
by chrupnęli
chrupnęłyby
by chrupnęły

bezosobnik: chrupnięto by

bezokolicznik: chrupnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: chrupnąwszy

gerundium: chrupnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chrupnięcie
chrupnięcia
D. chrupnięcia
chrupnięć
C. chrupnięciu
chrupnięciom
B. chrupnięcie
chrupnięcia
N. chrupnięciem
chrupnięciami
Ms. chrupnięciu
chrupnięciach
W. chrupnięcie
chrupnięcia

odpowiednik aspektowy: chrupać

Składnia

Rznieżywotny + chrupnąć +
(KOMU) + (pod CZYM | w CZYM)
Ø + chrupnąć +
(KOMU) + w CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json