Chronologizacja
Pochodzenie
Rzeczownik od przedrostkowego czasownika u-stroić (się).
Zob. stroić
1. w polityce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
Połączenia
- dobry, idealny, sprawiedliwy; niesprawiedliwy, zły; konstytucyjny; amerykański, polski, sowiecki; plemienny; aktualny, dawny, dotychczasowy, nowy, miniony, obecny, poprzedni, stary, współczesny ustrój; ustrój anarchistyczny, autorytarny, demokratyczny, faszystowski, feudalny, kapitalistyczny, komunistyczny, liberalny, monarchistyczny, niedemokratyczny, niewolniczy, republikański, socjalistyczny, totalitarny; administracyjny, ekonomiczny, gospodarczy, majątkowy, polityczny, rolny, społeczny, szkolny, terytorialny; państwowy, parlamentarny, prezydencki, samorządowy
- ustrój gminy, miasta stołecznego, państwa, powiatu, stolicy, województwa; Polski, Rzeczypospolitej; administracji, gospodarki, samorządów; adwokatury, prokuratury, sądownictwa, sądów; przedsiębiorstwa, szkoły; demokracji, monarchii
- ustrój w Polsce
- ustrój i gospodarka, ustrój i organizacja, ustrój i prawo; system i ustrój
- przeciwnik, wróg; fundament, podstawa; forma, koncepcja, kształt, model; budowa, konstrukcja, organizacja, zasady; przebudowa, przemiana, reforma, transformacja, zmiana ustroju
- niechęć do ustroju
- zamach na ustrój; walka o ustrój
- debata, dyskusja, prace nad ustrojem; walka z ustrojem
- przepisy, ustawa; kraj, państwo o jakimś ustroju; zmiany w ustroju
- ustrój panuje; przetrwał, upadł
- chcieć jakiegoś ustroju
- zagrażać ustrojowi
- budować, kształtować, obalić/obalać, regulować, stworzyć, wprowadzić, wypracować, zmienić/zmieniać, zniszczyć, zreformować ustrój
- występować przeciwko ustrojowi
- walczyć z ustrojem; opowiadać się za jakimś ustrojem
- żyć w jakimś ustroju
Cytaty
|
[...] w ustroju kapitalistycznym czy feudalnym istnieje opozycja walcząca z krzywdą społeczną. źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1997 |
|
|
Prawdą jest, że ustroje totalitarne mają wyraźne tendencje do przesycania treściami politycznymi literatury, sztuki, nauki, obyczajowości, a nawet życia codziennego. źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, 1997 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ustrój |
ustroje |
|
| D. | ustroju |
ustrojów |
|
| C. | ustrojowi |
ustrojom |
|
| B. | ustrój |
ustroje |
|
| N. | ustrojem |
ustrojami |
|
| Ms. | ustroju |
ustrojach |
|
| W. | ustroju |
ustroje |
2. w biologii
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt
Połączenia
- żywy ustrój; ustrój zwierzęcy
- zapłodnienie poza ustrojem
Cytaty
|
Aby nie doszło do nadmiernego przegrzania ustroju, organizm człowieka traci energię na ochładzanie - uruchamia się tzw. mechanizm termoregulacji. źródło: NKJP: Dieta na letnie dni, Dziennik Polski, 2008-07-03 |
|
|
Ponieważ żelazo jest odpowiedzialne za sprawność fizjologiczną ustroju, jego niedobór rodzi poważne konsekwencje. źródło: NKJP: Ilona Dzijak-Muniak: Czas na zdrowie: „O ludziach z żelaza”, Nakielski Czas, 2005-11-09 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ustrój |
ustroje |
|
| D. | ustroju |
ustrojów |
|
| C. | ustrojowi |
ustrojom |
|
| B. | ustrój |
ustroje |
|
| N. | ustrojem |
ustrojami |
|
| Ms. | ustroju |
ustrojach |
|
| W. | ustroju |
ustroje |