UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kontrola

Chronologizacja

1785, Kontynuacya wyrokow y rozkazow powszechnych w Galicyi i Lodomeryi Królestwach, books.google.pl
W postaci: kontrolla

Pochodzenie

niem. Kontrolle

z fr. contrôle

1.a czynność

Definicja

sprawdzanie, czy czynność lub zachowanie są zgodne z oczekiwaniami lub stawianymi wymaganiami

Wymowa

[kontrola]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Połączenia

  • bieżąca, dokładna, doraźna, drobiazgowa, kompleksowa, obowiązkowa, okresowa, ponowna, regularna, rutynowa, rygorystyczna, skuteczna, systematyczna, szczególna, szczegółowa, ścisła, ściślejsza, ubiegłoroczna, wcześniejsza, wewnętrzna, wzmożona, zdalna, zaostrzona kontrola; kontrola antydopingowa, celna, drogowa, graniczna, handlowa, lekarska, metrologiczna, operacyjna, paszportowa, podatkowa, policyjna, radarowa, sanitarna, skarbowa, transgraniczna, urzędowa, weterynaryjna
  • kontrola działalności, indeksacji, jakości, legalności, prawidłowości, przestrzegania czego, nieprawidłowości, stanu czegoś, wydatkowania, zgodności; biletów, głośności, komputera, lotów, pojazdów, ruchu, samochodu, urodzeń, zbrojeń, żywności; NIK-u, Sanepidu, UKE...
  • audyt i kontrola
  • protokół, przebieg, przedmiot, system, wynik, zakres; departament, organ, urząd kontroli
  • uprawniony do kontroli
  • kontrola wykazała coś
  • poddać kogoś/coś, podlegać; dokonywać kontroli
  • mieć, przeprowadzić/przeprowadzać, prowadzić, wszcząć/wszczynać, zakończyć, zapowiedzieć/zapowiadać, zarządzić/zarządzać, zlecić/zlecać kontrolę
  • objąć coś kontrolą
  • uprawnić kogoś, zatrzymać/zatrzymywać kogoś do kontroli
  • w trakcie, w toku kontroli

Cytaty

Jego zadaniem jest również kontrola pracy ponad czterystu katechetów, którzy charytatywnie zgadzają się uczyć parafian religii.

źródło: NKJP: E. Wa: Czy będą mogły śnić i marzyć?, Nowiny Raciborskie, 2002-09-04

Minister zdrowia Marek Balicki zlecił kontrolę w Górnośląskim Centrum Zdrowia Dziecka i Matki w Katowicach, gdzie na nocnym dyżurze pielęgniarki bawiły się kilogramowym wcześniakiem.

źródło: NKJP: (PAP): Wyrodne „siostry”, Dziennik Polski, 2005-10-13

Od ubiegłego roku, realizując zmienione przepisy, wzmogliśmy kontrole placówek zbiorowego żywienia.

źródło: NKJP: S. Żagiel: Sanepid z certyfikatem, Tygodnik Ciechanowski, 2005-03-10

Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego (WRON) wyznaczyła wojskowego komisarza, który nadzorował sytuację społeczno-polityczną w Stoczni, przeprowadzając m.in. częste surowe kontrole na wydziałach.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontrola
kontrole
D. kontroli
kontroli
C. kontroli
kontrolom
B. kontrolę
kontrole
N. kontrolą
kontrolami
Ms. kontroli
kontrolach
W. kontrolo
kontrole

1.b ludzie

Definicja

pot. 
ludzie zajmujący się kontrolą - sprawdzaniem

Wymowa

[kontrola]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • kontrola drogowa, graniczna
  • kontrola biletów
  • kontrola z Sanepidu, NIK-u...
  • nasłać, wezwać kontrolę

Cytaty

Dyrekcja nowotarskiego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej karze kierowców potrąceniem 100 procent premii, jeśli kontrola w autobusie znajdzie pasażera bez ważnego biletu.

źródło: NKJP: Nie wyłapałeś - zapłacisz!, Dziennik Polski, 2001-07-02

Chciałabym nasłać kontrolę na mojego pracodawcę, ponieważ nie wypłaca całej wypłaty, robi z ludźmi, co chce, miesza w papierach, żeby nie wyszło, że oszukuje na lewo i prawo.

źródło: Internet

Po skargach mieszkańców w oczyszczalni była kontrola z sanepidu, która nie wykryła nieprawidłowości.

źródło: NKJP: Piotr Szczepaniak: Jeżeli nie oczyszczalnia tak potwornie cuchnie, to co?, Gazeta Wrocławska, nr 30/07, 1999

Sytuacją żywieniową w łódzkich placówkach zainteresował się nawet Rzecznik Praw Dziecka, który wezwał kontrolę sanepidu.

źródło: Internet

Nieliczne kontrole drogowe przepuszczały busa bez zbędnych pytań i chyba nawet bez łapówki.

źródło: NKJP: Tylko dla orłów, Dziennik Polski, 2002-11-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontrola
kontrole
D. kontroli
kontroli
C. kontroli
kontrolom
B. kontrolę
kontrole
N. kontrolą
kontrolami
Ms. kontroli
kontrolach
W. kontrolo
kontrole

2. rodzicielska

Definicja

czuwanie, aby utrzymana została zgodność rozwoju, zachowania, funkcjonowania z oczekiwaniami i ingerowanie w tym celu w daną sytuację

Wymowa

[kontrola]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • całkowita, pełna, ścisła, ściślejsza kontrola; kontrola rodzicielska, sądowa
  • kontrola dostępu, emisji gazów cieplarnianych, urodzeń, zbrojeń
  • nadzór i kontrola
  • brak, przejęcie, utrata; zakres kontroli
  • poddać kogoś/coś, pozbawić kogoś kontroli
  • przejąć/przejmować; stracić, tracić, utracić, zdobyć kontrolę nad kimś/czymś; odzyskać, sprawować, wzmocnić, zachować, znieść, zwiększyć kontrolę
  • wymknąć, wyrwać się spod czyjejś kontroli
  • być, pozostawać, znajdować się pod czyjąś kontrolą

Cytaty

Dyktator ocalał z pierwszego ataku, zachował kontrolę nad wojskiem, partią i aparatem państwowym.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Huk i błysk, Polityka, 2003-04-05

Przed 40 laty leśniczy miał pod kontrolą tylko kilkaset hektarów, a do pomocy po kilku gajowych i stałych robotników (np. w Nadleśnictwie Strzałowo był zatrudniony robotnik tylko do naprawy ogrodzeń).

źródło: NKJP: Aleksander Malinow: Po co nam grodzenia?, Las Polski, 2009-06-01

Władze chińskie straszą, że jeśli ludność Chin przekroczy 1,2 miliarda, kraj ten może mieć kłopoty z wyżywieniem się. W takiej sytuacji dobrowolna kontrola urodzeń nie wystarcza i interwencja władz jest konieczna.

źródło: NKJP: Richard S. Ehrlich, Jak robią to Chińczycy?, Gazeta Wyborcza, 1993-08-14

Właściwa opieka nauczycieli, jak również kontrola rodziców mają decydujący wpływ na zachowanie młodego człowieka.

źródło: NKJP: Bożena Majerek: Zjawisko niechęci wobec szkoły. Studium empiryczne szkolnej absencji, 2008

Po roku 1772 kopalnia dostaje się w ręce austriackie, przez okres rozbiorów aż do roku 1918 pozostaje pod kontrolą Austrii.

źródło: NKJP: Piotrus: Kopalnia soli Bochnia, www.wikipedia.pl, 2009-04-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontrola
kontrole
D. kontroli
kontroli
C. kontroli
kontrolom
B. kontrolę
kontrole
N. kontrolą
kontrolami
Ms. kontroli
kontrolach
W. kontrolo
kontrole

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + kontrola +
NAD KIM/CZYM
bez ograniczeń + kontrola +
KOGO/CZEGO

Frazeologizmy

kontrola osobista
Data ostatniej modyfikacji: 15.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj