Chronologizacja
Pochodzenie
Pochodzenie niejasne; może derywat z przyrostkiem -sk- od niepoświadczonego w językach słowiańskich czasownika, który odpowiadałby litew. máuti 'przeciągać ręką, gładzić, ciągnąć' (Bor)
1. dłonią
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ zmysły
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ cechy dotykowe
Połączenia
- wiatr muska; policzki, wargi, włosy muskają
- muskać policzki, skórę, włosy; powierzchnię, wodę
- muskać dłonią, palcami, skrzydłami, ustami, wargami
- muskać delikatnie, ledwie, ledwo
Cytaty
|
Gładził ją delikatnie po głowie, ledwie muskając dłonią włosy. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: piołun, 1993 |
|
|
Delikatny wietrzyk łagodnie muskał skronie kapitana. źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009 |
|
|
Jaskółki w niskim locie muskały powierzchnię jeziora lub wzbijały się wysoko, wróżąc pogodę. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
|
|
Grał jakby od niechcenia, dźwięki wyskakiwały spod palców muskających niedbale klawiaturę. źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
muskam |
muskamy |
|||
| 2 os. |
muskasz |
muskacie |
|||
| 3 os. |
muska |
muskają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
muskałem +(e)m muskał |
muskałam +(e)m muskała |
muskałom +(e)m muskało |
muskaliśmy +(e)śmy muskali |
muskałyśmy +(e)śmy muskały |
| 2 os. |
muskałeś +(e)ś muskał |
muskałaś +(e)ś muskała |
muskałoś +(e)ś muskało |
muskaliście +(e)ście muskali |
muskałyście +(e)ście muskały |
| 3 os. |
muskał |
muskała |
muskało |
muskali |
muskały |
bezosobnik: muskano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę muskał będę muskać |
będę muskała będę muskać |
będę muskało będę muskać |
będziemy muskali będziemy muskać |
będziemy muskały będziemy muskać |
| 2 os. |
będziesz muskał będziesz muskać |
będziesz muskała będziesz muskać |
będziesz muskało będziesz muskać |
będziecie muskali będziecie muskać |
będziecie muskały będziecie muskać |
| 3 os. |
będzie muskał będzie muskać |
będzie muskała będzie muskać |
będzie muskało będzie muskać |
będą muskali będą muskać |
będą muskały będą muskać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
muskajmy |
|
| 2 os. |
muskaj |
muskajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
muskałbym bym muskał |
muskałabym bym muskała |
muskałobym bym muskało |
muskalibyśmy byśmy muskali |
muskałybyśmy byśmy muskały |
| 2 os. |
muskałbyś byś muskał |
muskałabyś byś muskała |
muskałobyś byś muskało |
muskalibyście byście muskali |
muskałybyście byście muskały |
| 3 os. |
muskałby by muskał |
muskałaby by muskała |
muskałoby by muskało |
muskaliby by muskali |
muskałyby by muskały |
bezosobnik: muskano by
bezokolicznik: muskać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
muskając
gerundium: muskanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | muskanie |
muskania |
| D. | muskania |
muskań |
| C. | muskaniu |
muskaniom |
| B. | muskanie |
muskania |
| N. | muskaniem |
muskaniami |
| Ms. | muskaniu |
muskaniach |
| W. | muskanie |
muskania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: muskający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | muskający |
muskający |
muskający |
muskające |
muskająca |
| D. | muskającego |
muskającego |
muskającego |
muskającego |
muskającej |
| C. | muskającemu |
muskającemu |
muskającemu |
muskającemu |
muskającej |
| B. | muskającego |
muskającego |
muskający |
muskające |
muskającą |
| N. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającą |
| Ms. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | muskający |
muskający |
muskające |
muskające |
| D. | muskających |
muskających |
muskających |
muskających |
| C. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
| B. | muskających |
muskających |
muskających |
muskające |
| N. | muskającymi |
muskającymi |
muskającymi |
muskającymi |
| Ms. | muskających |
muskających |
muskających |
muskających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: muskany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | muskany |
muskany |
muskany |
muskane |
muskana |
| D. | muskanego |
muskanego |
muskanego |
muskanego |
muskanej |
| C. | muskanemu |
muskanemu |
muskanemu |
muskanemu |
muskanej |
| B. | muskanego |
muskanego |
muskany |
muskane |
muskaną |
| N. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskaną |
| Ms. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | muskani |
muskani |
muskane |
muskane |
| D. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskanych |
| C. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
| B. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskane |
| N. | muskanymi |
muskanymi |
muskanymi |
muskanymi |
| Ms. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskanych |
odpowiednik aspektowy: musnąć
Składnia
|
+ | muskać | + |
CO +
(CZYM)
|
2. spojrzeniem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ zmysły
Połączenia
- muskać spojrzeniem, wzrokiem
Cytaty
|
Czarnowłosa, potargana Ollantay prześlizgnęła się koło nich w ciasnym przejściu, ledwo muskając ich wzrokiem. źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Gwiazdomorze, 2006 |
|
|
Sopocki sezon odznacza się nadmiarem imprez rozrywkowych, ten nadmiar sprawia, że wczasowicze zblazowanym spojrzeniem ledwo, ledwo muskają rozlepione we wszelkich dozwolonych i niedozwolonych miejscach afisze. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zorro, załóż okulary!, 2001 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
muskam |
muskamy |
|||
| 2 os. |
muskasz |
muskacie |
|||
| 3 os. |
muska |
muskają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
muskałem +(e)m muskał |
muskałam +(e)m muskała |
muskałom +(e)m muskało |
muskaliśmy +(e)śmy muskali |
muskałyśmy +(e)śmy muskały |
| 2 os. |
muskałeś +(e)ś muskał |
muskałaś +(e)ś muskała |
muskałoś +(e)ś muskało |
muskaliście +(e)ście muskali |
muskałyście +(e)ście muskały |
| 3 os. |
muskał |
muskała |
muskało |
muskali |
muskały |
bezosobnik: muskano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę muskał będę muskać |
będę muskała będę muskać |
będę muskało będę muskać |
będziemy muskali będziemy muskać |
będziemy muskały będziemy muskać |
| 2 os. |
będziesz muskał będziesz muskać |
będziesz muskała będziesz muskać |
będziesz muskało będziesz muskać |
będziecie muskali będziecie muskać |
będziecie muskały będziecie muskać |
| 3 os. |
będzie muskał będzie muskać |
będzie muskała będzie muskać |
będzie muskało będzie muskać |
będą muskali będą muskać |
będą muskały będą muskać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
muskajmy |
|
| 2 os. |
muskaj |
muskajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
muskałbym bym muskał |
muskałabym bym muskała |
muskałobym bym muskało |
muskalibyśmy byśmy muskali |
muskałybyśmy byśmy muskały |
| 2 os. |
muskałbyś byś muskał |
muskałabyś byś muskała |
muskałobyś byś muskało |
muskalibyście byście muskali |
muskałybyście byście muskały |
| 3 os. |
muskałby by muskał |
muskałaby by muskała |
muskałoby by muskało |
muskaliby by muskali |
muskałyby by muskały |
bezosobnik: muskano by
bezokolicznik: muskać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
muskając
gerundium: muskanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | muskanie |
muskania |
| D. | muskania |
muskań |
| C. | muskaniu |
muskaniom |
| B. | muskanie |
muskania |
| N. | muskaniem |
muskaniami |
| Ms. | muskaniu |
muskaniach |
| W. | muskanie |
muskania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: muskający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | muskający |
muskający |
muskający |
muskające |
muskająca |
| D. | muskającego |
muskającego |
muskającego |
muskającego |
muskającej |
| C. | muskającemu |
muskającemu |
muskającemu |
muskającemu |
muskającej |
| B. | muskającego |
muskającego |
muskający |
muskające |
muskającą |
| N. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającą |
| Ms. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | muskający |
muskający |
muskające |
muskające |
| D. | muskających |
muskających |
muskających |
muskających |
| C. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
| B. | muskających |
muskających |
muskających |
muskające |
| N. | muskającymi |
muskającymi |
muskającymi |
muskającymi |
| Ms. | muskających |
muskających |
muskających |
muskających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: muskany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | muskany |
muskany |
muskany |
muskane |
muskana |
| D. | muskanego |
muskanego |
muskanego |
muskanego |
muskanej |
| C. | muskanemu |
muskanemu |
muskanemu |
muskanemu |
muskanej |
| B. | muskanego |
muskanego |
muskany |
muskane |
muskaną |
| N. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskaną |
| Ms. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | muskani |
muskani |
muskane |
muskane |
| D. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskanych |
| C. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
| B. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskane |
| N. | muskanymi |
muskanymi |
muskanymi |
muskanymi |
| Ms. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskanych |
odpowiednik aspektowy: musnąć
Składnia
| Rzżywotny | + | muskać | + |
KOGO/CO +
CZYM
|
3. światło
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kolory i światło
Połączenia
- blask, ogień, słońce, światło muska
Cytaty
|
Ogień muska jej włosy blaskiem złota. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975 |
|
|
[...] słabe światło latarki muska ściany skalnego korytarza. źródło: NKJP: Wojciech Fusek: Speleologia, Gazeta Wyborcza, 1994-03-19 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
muskam |
muskamy |
|||
| 2 os. |
muskasz |
muskacie |
|||
| 3 os. |
muska |
muskają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
muskałem +(e)m muskał |
muskałam +(e)m muskała |
muskałom +(e)m muskało |
muskaliśmy +(e)śmy muskali |
muskałyśmy +(e)śmy muskały |
| 2 os. |
muskałeś +(e)ś muskał |
muskałaś +(e)ś muskała |
muskałoś +(e)ś muskało |
muskaliście +(e)ście muskali |
muskałyście +(e)ście muskały |
| 3 os. |
muskał |
muskała |
muskało |
muskali |
muskały |
bezosobnik: muskano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę muskał będę muskać |
będę muskała będę muskać |
będę muskało będę muskać |
będziemy muskali będziemy muskać |
będziemy muskały będziemy muskać |
| 2 os. |
będziesz muskał będziesz muskać |
będziesz muskała będziesz muskać |
będziesz muskało będziesz muskać |
będziecie muskali będziecie muskać |
będziecie muskały będziecie muskać |
| 3 os. |
będzie muskał będzie muskać |
będzie muskała będzie muskać |
będzie muskało będzie muskać |
będą muskali będą muskać |
będą muskały będą muskać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
muskajmy |
|
| 2 os. |
muskaj |
muskajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
muskałbym bym muskał |
muskałabym bym muskała |
muskałobym bym muskało |
muskalibyśmy byśmy muskali |
muskałybyśmy byśmy muskały |
| 2 os. |
muskałbyś byś muskał |
muskałabyś byś muskała |
muskałobyś byś muskało |
muskalibyście byście muskali |
muskałybyście byście muskały |
| 3 os. |
muskałby by muskał |
muskałaby by muskała |
muskałoby by muskało |
muskaliby by muskali |
muskałyby by muskały |
bezosobnik: muskano by
bezokolicznik: muskać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
muskając
gerundium: muskanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | muskanie |
muskania |
| D. | muskania |
muskań |
| C. | muskaniu |
muskaniom |
| B. | muskanie |
muskania |
| N. | muskaniem |
muskaniami |
| Ms. | muskaniu |
muskaniach |
| W. | muskanie |
muskania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: muskający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | muskający |
muskający |
muskający |
muskające |
muskająca |
| D. | muskającego |
muskającego |
muskającego |
muskającego |
muskającej |
| C. | muskającemu |
muskającemu |
muskającemu |
muskającemu |
muskającej |
| B. | muskającego |
muskającego |
muskający |
muskające |
muskającą |
| N. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającą |
| Ms. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | muskający |
muskający |
muskające |
muskające |
| D. | muskających |
muskających |
muskających |
muskających |
| C. | muskającym |
muskającym |
muskającym |
muskającym |
| B. | muskających |
muskających |
muskających |
muskające |
| N. | muskającymi |
muskającymi |
muskającymi |
muskającymi |
| Ms. | muskających |
muskających |
muskających |
muskających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: muskany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | muskany |
muskany |
muskany |
muskane |
muskana |
| D. | muskanego |
muskanego |
muskanego |
muskanego |
muskanej |
| C. | muskanemu |
muskanemu |
muskanemu |
muskanemu |
muskanej |
| B. | muskanego |
muskanego |
muskany |
muskane |
muskaną |
| N. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskaną |
| Ms. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | muskani |
muskani |
muskane |
muskane |
| D. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskanych |
| C. | muskanym |
muskanym |
muskanym |
muskanym |
| B. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskane |
| N. | muskanymi |
muskanymi |
muskanymi |
muskanymi |
| Ms. | muskanych |
muskanych |
muskanych |
muskanych |
odpowiednik aspektowy: musnąć
Składnia
| Rznieżywotny | + | muskać | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|