Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *kъlinъ / *klinъ 'narzędzie do rozszczepiania, klin'
1. do wbijania
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane
Połączenia
- betonowy, drewniany, jaworowy, metalowy, plastikowy, stalowy klin
- klin z gąbki, z korka
- wbijać kliny
- zabezpieczyć, zamocować coś; wzmocniony klinem; rozbijać, rozłupywać klinem
Cytaty
|
Szklane drzwi z nazwą firmy były otwarte, u dołu ktoś wetknął drewniany klin, żeby się nie zatrzasnęły. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006 |
|
|
Auto stało na pochyłości, więc 43-latek postanowił wyciągnąć kliny spod kół, żeby samochód odpalił, zjeżdżając z górki. źródło: NKJP: Monika Wojniak: Śmiertelna głupota na drogach, Echo Dnia, 2007-07-16 |
|
|
Trzeba pamiętać o włożeniu drewnianych klinów pomiędzy ścianę a pierwszy rząd desek - dzięki temu zachowamy właściwą szerokość szczeliny [...], która umożliwia swobodną pracę podłogi podczas wieloletniej eksploatacji. źródło: NKJP: (BEA): Sam ułóż podłogę, Dziennik Polski – Dom, 2003-08-20 |
|
|
Wcześniej wszystkie prace wykonywane były metodą ręczną. Łupano i rozbijano kamień za pomocą klinów. źródło: NKJP: Walka o przetrwanie, Dziennik Polski, 2002-05-06 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | klin |
kliny |
|
| D. | klina |
klinów |
|
| C. | klinowi |
klinom |
|
| B. | klin |
kliny |
|
| N. | klinem |
klinami |
|
| Ms. | klinie |
klinach |
|
| W. | klinie |
kliny |
2. porcja alkoholu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
Połączenia
- klin na kaca
- strzelić, wypić klina
Cytaty
|
[...] skutki spożycia nadmiernej ilości alkoholu łagodzi się dodatkową porcją alkoholu, czyli klinem. źródło: NKJP: Artur Włodarski: Zatrucie alkoholem, Gazeta Wyborcza, 1997-12-30 |
|
|
Kiedy alkohol przeszkadza w życiu, powoduje, że spóźniasz się do pracy, a rano sięgasz po kieliszek na klina - jesteś już uzależniony [...]. źródło: NKJP: (AM): Bez kropli alkoholu, Dziennik Polski, 1998-09-28 |
|
|
[...] Klina wychyla się na wdechu jednym haustem, ze sztywnym przegubem dłoni, energicznie przechylając głowę do tyłu [...]. źródło: NKJP: Kac, Dziennik Polski, 1999-11-12 |
|
|
[...] nie zachęcam do wypicia tak zwanego klina, lecz pragnę pana w miarę szybko uleczyć [...]. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001 |
|
|
Klinem leczyliśmy kaca [...]. źródło: NKJP: Adam Strączek: Wyznanie lekarza-łapownika, 1995 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | klin |
kliny |
|
| D. | klina |
klinów |
|
| C. | klinowi |
klinom |
|
| B. | klin |
kliny |
|
| N. | klinem |
klinami |
|
| Ms. | klinie |
klinach |
|
| W. | klinie |
kliny |
Inne uwagi
Zwykle lp
W B. lp używa się częściej formy klina
3. kawałek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań
Połączenia
- spódnica z klinów
Cytaty
|
Sukienki [...] mają najczęściej kształt trapezu, szyte są z klinów lub rozszerzane dołem godetami. źródło: NKJP: Katarzyna Bordo: Moda, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1993-03-05 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | klin |
kliny |
|
| D. | klina |
klinów |
|
| C. | klinowi |
klinom |
|
| B. | klin |
kliny |
|
| N. | klinem |
klinami |
|
| Ms. | klinie |
klinach |
|
| W. | klinie |
kliny |
4. obszar
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Połączenia
- zielony; bezleśny; ostry, wąski klin; klin lodowcowy, wodny
- klin lasów, pola; zieleni
Cytaty
|
W ostrym klinie tego skrzyżowania były dogodne warunki do zbudowania ronda [...]. źródło: NKJP: Jan Antoł: Skuteczność w działaniu, 1999 |
|
|
Zimą uwydatniają się kontrasty między bladoniebieską płaską doliną a klinami lasów na wzgórzach [...]. źródło: NKJP: Maria Gołaszewska: Estetyka pięciu zmysłów, 1997 |
|
|
Warto podkreślić, że trójkątny klin zielonej murawy, nigdy nie naruszony zabudową znajduje się zaledwie pół kilometra od [...] Rynku Głównego. źródło: NKJP: Mira Faber: Zielony salon miasta, Dziennik Polski, 2000-10-04 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | klin |
kliny |
|
| D. | klina |
klinów |
|
| C. | klinowi |
klinom |
|
| B. | klin |
kliny |
|
| N. | klinem |
klinami |
|
| Ms. | klinie |
klinach |
|
| W. | klinie |
kliny |
5. szyk bojowy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna armia
Połączenia
- zwarty klin; klin pancerny
- klin odsieczy
- formacja klina
- wbić się, wedrzeć się klinem
Cytaty
|
[...] polskie dywizje wbiły się klinem między oddziały bolszewickie oskrzydlające od północy Warszawę [...]. źródło: NKJP: Bitwa warszawska była przełomem, Dziennik Polski - Kraj - 2003-08-13 |
|
|
Wstrzymywał do ostatka swoje lewe skrzydło jazdy, ukryte za pobliskim wzgórzem, aż tamci wbiją się głębokim klinem w środek jego pieszych. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996 |
|
|
Klin pancerny, rzucony przez połączone dowództwo niemiecko-polskie, [...] przypominał uderzenie znad Wieprza w czasie pamiętnej bitwy warszawskiej 1920 roku. źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | klin |
kliny |
|
| D. | klina |
klinów |
|
| C. | klinowi |
klinom |
|
| B. | klin |
kliny |
|
| N. | klinem |
klinami |
|
| Ms. | klinie |
klinach |
|
| W. | klinie |
kliny |
Inne uwagi
Zwykle lp
6. w powietrzu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | klucz |
Połączenia
- lecieć klinem
Cytaty
|
Żurawie wzbiły się z mokradeł, [...] lecąc klinem. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
|
|
Wir ptaków zapętlił się jeszcze raz i wzbił do góry, szumiącym klinem poszedł za białą gołębicą [...]. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo, 2004 |
|
|
- Rozpoczniemy nalotem w ugrupowaniu klin, z biało-czerwoną flagą, utworzoną z kolorowych dymów - mówi kpt Maciej Kopiel, solista zespołu. - Następnie zaprezentujemy figury akrobacyjne - pętle, przewroty, immelmanny, beczkę [...] źródło: NKJP: Na lądzie i w powietrzu, Gazeta Poznańska, 2003-07-05 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | klin |
kliny |
|
| D. | klina |
klinów |
|
| C. | klinowi |
klinom |
|
| B. | klin |
kliny |
|
| N. | klinem |
klinami |
|
| Ms. | klinie |
klinach |
|
| W. | klinie |
kliny |
Inne uwagi
Zwykle lp