UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tajemny

Chronologizacja

XIV w., Bor

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. tajemny
tajemny
tajemny
tajemne
tajemna
D. tajemnego
tajemnego
tajemnego
tajemnego
tajemnej
C. tajemnemu
tajemnemu
tajemnemu
tajemnemu
tajemnej
B. tajemnego
tajemnego
tajemny
tajemne
tajemną
N. tajemnym
tajemnym
tajemnym
tajemnym
tajemną
Ms. tajemnym
tajemnym
tajemnym
tajemnym
tajemnej
W. tajemny
tajemny
tajemny
tajemne
tajemna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. tajemni
tajemni
tajemne
tajemne
D. tajemnych
tajemnych
tajemnych
tajemnych
C. tajemnym
tajemnym
tajemnym
tajemnym
B. tajemnych
tajemnych
tajemnych
tajemne
N. tajemnymi
tajemnymi
tajemnymi
tajemnymi
Ms. tajemnych
tajemnych
tajemnych
tajemnych
W. tajemni
tajemni
tajemne
tajemne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. tajemniejszy
tajemniejszy
tajemniejszy
tajemniejsze
tajemniejsza
D. tajemniejszego
tajemniejszego
tajemniejszego
tajemniejszego
tajemniejszej
C. tajemniejszemu
tajemniejszemu
tajemniejszemu
tajemniejszemu
tajemniejszej
B. tajemniejszego
tajemniejszego
tajemniejszy
tajemniejsze
tajemniejszą
N. tajemniejszym
tajemniejszym
tajemniejszym
tajemniejszym
tajemniejszą
Ms. tajemniejszym
tajemniejszym
tajemniejszym
tajemniejszym
tajemniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. tajemniejsi
tajemniejsi
tajemniejsze
tajemniejsze
D. tajemniejszych
tajemniejszych
tajemniejszych
tajemniejszych
C. tajemniejszym
tajemniejszym
tajemniejszym
tajemniejszym
B. tajemniejszych
tajemniejszych
tajemniejszych
tajemniejsze
N. tajemniejszymi
tajemniejszymi
tajemniejszymi
tajemniejszymi
Ms. tajemniejszych
tajemniejszych
tajemniejszych
tajemniejszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Pochodzenie

Przymiotnik z przyrostkiem -ny (< *- ьnъ), nawarstwionym na pierwotny prasłowiański imiesłów *tajemъ (od czasownika *taiti, *tajǫ 'taić, zatajać'), którego bezpośredni kontynuant tajemy ‘niedostępny, ukryty’ jest udokumentowany w staropolszczyźnie.

1. schowek

Definicja

książk. 
utrzymywany w tajemnicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tajny
antonimy:  jawny

Połączenia

  • tajemny schowek, szyfr, plan; tajemna komnata, ścieżka; tajemne przejście, wejście; tajemne cele, informacje, schadzki, spotkania

Cytaty

Wciąż nie został sfinalizowany aktem oskarżenia tzw. ekonomiczny wątek działalności Pruszkowa. Najbardziej frapujący, bo skrywający tajemne powiązania gangsterów z politykami i biznesmenami.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Po mafii, Polityka, 2005

Przygotowane przez bandytów tajemne pomieszczenie pod podłogą leżącego na uboczu domu było pogrążone w całkowitych ciemnościach [...].

źródło: NKJP: Miłada Jędrysik: Sardynia, Gazeta Wyborcza, 1997-08-08

Wówczas obiecaliśmy sobie, że koniec z tajemnymi spotkaniami i spiskami. Wszystko będziemy mówić w sali obrad.

źródło: NKJP: (JOK): Umarł król, niech żyje król, Gazeta Krakowska, 2003-10-31

Plan musiał być w ukryciu przedyskutowany, zadania sekretnie rozdzielone. Nie każdy w loży wiedział, że trochę wyżej już podejmowano tajemne decyzje i przewidywano, jaka broń będzie użyta.

źródło: NKJP: Internet

A program ponoć lepszy od tego z 1998 roku! No, ale jest tajemny, jak i sumy na niego przeznaczone.

źródło: NKJP: Marek Nycz: Wiedza tajemna rządu, Trybuna Śląska, 2003-11-18

2. znak

Definicja

książk. 
mający związek z siłami nadprzyrodzonymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tajemniczy

Połączenia

  • tajemna księga, moc, siła, wiedza; tajemne misteria, obrzędy, symbole, tradycje, zaklęcia, znaki; nauki, sztuki tajemne
  • najbardziej tajemny

Cytaty

Albo garncarz. Palcem wyciśnie swój tajemny znak od środka dzbana i jeśli ktoś uwarzy sobie strawę w takim naczyniu, to jakby jad gotował.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Kontakt ze sztuką starożytnego Egiptu, Etrusków i innych dawnych kultur obudził w niej ciekawość tego, co w sztuce jest tajemne i niezbadane.

źródło: NKJP: Czarowanie obrazem, Dziennik Polski, 2002-07-12

[...] dla niektórych osób czarny kot jest symbolem czarów, mocy tajemnych i magii [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2000

Wystarczało rozgrzać ołów i wcisnąć weń odrobinę włosów, skóry lub paznokcia przeznaczonej na śmierć osoby, by zawarta w nich tajemna siła jęła działać.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Data ostatniej modyfikacji: 28.08.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json