Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tajemny |
tajemny |
tajemny |
tajemne |
tajemna |
| D. | tajemnego |
tajemnego |
tajemnego |
tajemnego |
tajemnej |
| C. | tajemnemu |
tajemnemu |
tajemnemu |
tajemnemu |
tajemnej |
| B. | tajemnego |
tajemnego |
tajemny |
tajemne |
tajemną |
| N. | tajemnym |
tajemnym |
tajemnym |
tajemnym |
tajemną |
| Ms. | tajemnym |
tajemnym |
tajemnym |
tajemnym |
tajemnej |
| W. | tajemny |
tajemny |
tajemny |
tajemne |
tajemna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tajemni |
tajemni |
tajemne |
tajemne |
| D. | tajemnych |
tajemnych |
tajemnych |
tajemnych |
| C. | tajemnym |
tajemnym |
tajemnym |
tajemnym |
| B. | tajemnych |
tajemnych |
tajemnych |
tajemne |
| N. | tajemnymi |
tajemnymi |
tajemnymi |
tajemnymi |
| Ms. | tajemnych |
tajemnych |
tajemnych |
tajemnych |
| W. | tajemni |
tajemni |
tajemne |
tajemne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tajemniejszy |
tajemniejszy |
tajemniejszy |
tajemniejsze |
tajemniejsza |
| D. | tajemniejszego |
tajemniejszego |
tajemniejszego |
tajemniejszego |
tajemniejszej |
| C. | tajemniejszemu |
tajemniejszemu |
tajemniejszemu |
tajemniejszemu |
tajemniejszej |
| B. | tajemniejszego |
tajemniejszego |
tajemniejszy |
tajemniejsze |
tajemniejszą |
| N. | tajemniejszym |
tajemniejszym |
tajemniejszym |
tajemniejszym |
tajemniejszą |
| Ms. | tajemniejszym |
tajemniejszym |
tajemniejszym |
tajemniejszym |
tajemniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tajemniejsi |
tajemniejsi |
tajemniejsze |
tajemniejsze |
| D. | tajemniejszych |
tajemniejszych |
tajemniejszych |
tajemniejszych |
| C. | tajemniejszym |
tajemniejszym |
tajemniejszym |
tajemniejszym |
| B. | tajemniejszych |
tajemniejszych |
tajemniejszych |
tajemniejsze |
| N. | tajemniejszymi |
tajemniejszymi |
tajemniejszymi |
tajemniejszymi |
| Ms. | tajemniejszych |
tajemniejszych |
tajemniejszych |
tajemniejszych |
Inne uwagi
Zwykle stopniuje się opisowo
Pochodzenie
Przymiotnik z przyrostkiem -ny (< *- ьnъ), nawarstwionym na pierwotny prasłowiański imiesłów *tajemъ (od czasownika *taiti, *tajǫ 'taić, zatajać'), którego bezpośredni kontynuant tajemy ‘niedostępny, ukryty’ jest udokumentowany w staropolszczyźnie.
1. schowek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- tajemny schowek, szyfr, plan; tajemna komnata, ścieżka; tajemne przejście, wejście; tajemne cele, informacje, schadzki, spotkania
Cytaty
|
Wciąż nie został sfinalizowany aktem oskarżenia tzw. ekonomiczny wątek działalności Pruszkowa. Najbardziej frapujący, bo skrywający tajemne powiązania gangsterów z politykami i biznesmenami. źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Po mafii, Polityka, 2005 |
|
|
Przygotowane przez bandytów tajemne pomieszczenie pod podłogą leżącego na uboczu domu było pogrążone w całkowitych ciemnościach [...]. źródło: NKJP: Miłada Jędrysik: Sardynia, Gazeta Wyborcza, 1997-08-08 |
|
|
Wówczas obiecaliśmy sobie, że koniec z tajemnymi spotkaniami i spiskami. Wszystko będziemy mówić w sali obrad. źródło: NKJP: (JOK): Umarł król, niech żyje król, Gazeta Krakowska, 2003-10-31 |
|
|
Plan musiał być w ukryciu przedyskutowany, zadania sekretnie rozdzielone. Nie każdy w loży wiedział, że trochę wyżej już podejmowano tajemne decyzje i przewidywano, jaka broń będzie użyta. źródło: NKJP: Internet |
|
|
A program ponoć lepszy od tego z 1998 roku! No, ale jest tajemny, jak i sumy na niego przeznaczone. źródło: NKJP: Marek Nycz: Wiedza tajemna rządu, Trybuna Śląska, 2003-11-18 |
2. znak
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | tajemniczy |
Połączenia
- tajemna księga, moc, siła, wiedza; tajemne misteria, obrzędy, symbole, tradycje, zaklęcia, znaki; nauki, sztuki tajemne
- najbardziej tajemny
Cytaty
|
Albo garncarz. Palcem wyciśnie swój tajemny znak od środka dzbana i jeśli ktoś uwarzy sobie strawę w takim naczyniu, to jakby jad gotował. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003 |
|
|
Kontakt ze sztuką starożytnego Egiptu, Etrusków i innych dawnych kultur obudził w niej ciekawość tego, co w sztuce jest tajemne i niezbadane. źródło: NKJP: Czarowanie obrazem, Dziennik Polski, 2002-07-12 |
|
|
[...] dla niektórych osób czarny kot jest symbolem czarów, mocy tajemnych i magii [...]. źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2000 |
|
|
Wystarczało rozgrzać ołów i wcisnąć weń odrobinę włosów, skóry lub paznokcia przeznaczonej na śmierć osoby, by zawarta w nich tajemna siła jęła działać. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |