UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

suka

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	suka	suki
D.	suki	suk

C.	suce	sukom
B.	sukę	suki
N.	suką	sukami
Ms.	suce	sukach
W.	suko	suki

Pochodzenie

płn. psł. *suka 'samica psa'

Znaczenia nacechowane emocjonalnie są wtórne. Znaczenie 'samochód policyjny' pojawiło się w wyniku ciągu skojarzeniowego suka - pies (to ostatnie w odniesieniu do funkcjonariusza milicji).

1. samica psa

Definicja

samica psa

Noty o użyciu

Wyraz w tym znaczeniu przez wielu ludzi uważany za niestosowny.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	psica, sucz, suczka, sunia
	hiperonimy:	samica

Połączenia

czarna, ruda; duża, mała; młoda; ciężarna, szczenna; goniąca się suka
suka sąsiadów; rasy jakiejś
suka i szczeniaki; suka i szczenięta; pies i suka
suka ma cieczkę, goni się; rodzi, szczeni się

Cytaty

	Ostatnio na przykład zaginioną trzyletnią Kasię z Ćmielowa (woj. świętokrzyskie) całą noc grzała ciepłem swojego ciała suka sąsiadów Lora, ratując dziewczynce życie. źródło: NKJP: Milczenie psa, nr 2645, Polityka, 2008-03-15
	Pod rozwalonym do połowy płotem leżała ciężarna suka, zwykły kundel. Miała tak rozdęty brzuch, że prawie unosił ją do góry. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Hiszpańskie oczy, 1995
	Po pustym pagórku leciała wataha psów skucząc zajadle. Wyglądało to, jakby tropiły jakieś zwierzątka, ale chyba po prostu towarzyszyły goniącej się suce. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1976
	Psy dzieliły boksy razem z sukami. Rozmnażały się. Trzeba było coś z tym zrobić - wspomina kierownik. - Rozdzieliliśmy je. Obecnie większość suk poddawana jest sterylizacji. źródło: NKJP: BEM: Stworzył dom dla zwierząt, Gazeta Poznańska, 2002-06-08
	Gdyby nie zainteresowanie sąsiadów, suka i szczenięta zdechłyby z głodu i wyczerpania. Nadal liczą na ludzką życzliwość. źródło: NKJP: Bestia w ludzkiej skórze, Wieści Podwarszawskie, nr 11, 2003-03-16

2. wilcza

Definicja

zool.

samica dzikiego zwierzęcia podobnego do psa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

samica

Cytaty

W tym samym momencie wilcza suka wydała przeraźliwy skowyt, rzucając się potężnym cielskiem, na napastnika.

źródło: NKJP: może ktoś przeczyta, Usenet -- pl.hum.pisarstwo, 2005-02-28

Cieczka borsuków odbywa się w lipcu - sierpniu. W tym czasie psy toczą ze sobą walki o kilkudniowy pobyt w norze suki.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1996

Centrum nory stanowi główna komora, gdzie lisy odbywają cieczkę i gdzie szczeni się suka.

źródło: Internet: http://kola.lowiecki.pl, Zwierzęta łowne w Polsce

3. kobieta rozwiązła

Definicja

wulg.

kobieta, do której mówiący ma negatywny stosunek ze względu na jej zachowania seksualne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

suczka

Cytaty

	Przecież Beata, to była suka. A takie bez przerwy muszą coś zmieniać. [...] Co chwilę przyklejała sobie inne paznokcie. I drapała nimi, obcierała się bezustannie o tych bezczelnych gnojów, gówniarzy bez mózgu i forsy. źródło: NKJP: Andrzej Kwietniewski: Blondynka z miasta Łodzi, 2008
	Wszystkie razem miały być bardzo niegrzeczne: [...] Emma mówiła w wywiadach: „Nie chcę być słodka, chcę być gorącą suką”, a wszystkie razem śpiewały: „Kochaj mnie pod kołdrą” albo „jeśli chcesz być moim kochankiem, musisz polubić moich przyjaciół”. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Nie mogę znieść twojego wdzięku, Gazeta Wyborcza, 1998-10-16
	Pamiętasz chociażby tę sukę nad morzem rok temu...? - Jaką... - zaczął Grzegorz, ale umilkł. - Tę z dziewiętnastki. Pojechaliśmy tam wypocząć, a wciąż musiałam patrzeć, jak oglądasz się za każdą kręcącą tyłkiem lalą. źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008
	Kolejna pozycja na liście najgorszych wydarzeń opiewa na chłopaka, z którym Aga planowała chodzić, a który, cytuję: sparował się z wściekle napaloną suką z zawodówy. źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008

4. kobieta złośliwa

Definicja

wulg.

kobieta, do której mówiący ma negatywny stosunek ze względu na jej postępowanie oceniane jako bezwzględne i złośliwe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Połączenia

podła, wredna; głupia suka

Cytaty

	Ula zarobiła sobie na opinię suki bez serca. - Pamiętam. Złamałaś mu serce. Nigdy nie powiedziałaś dlaczego. źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008
	O nie, teraz suce nie odpisze, nie po tym, jak zostawiła go z czekaniem i strachem, wystawionego na własne pośmiewisko. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011
	Czas poprawić wizerunek „silnej i twardej osoby”, bez konieczności robienia z siebie podłej suki oczywiście. Zwróć na siebie zasłużoną uwagę poprzez np. zmiany w wyglądzie, najlepiej ubiorze. źródło: NKJP: Cosmotest, Cosmopolitan, nr 6, 2000
	A może pomyśli, że jestem głupią wredną suką, że nie odpisałam. źródło: NKJP: Rozmowa bezpośrednia między koleżankami

5. samochód policyjny

Definicja

pot.

samochód policyjny służący do przewożenia więźniów lub aresztowanych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

samochód

Połączenia

milicyjna, policyjna suka

Cytaty

	Wprowadzono mnie do dużej suki, w której siedziało już kilku innych aresztantów i dwóch konwojentów z automatami. Podjechaliśmy najpierw pod więzienie na Szterlinga, gdzie wysiadła większość pasażerów. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998
	Kiedy tam dojechaliśmy, po wyjściu z milicyjnej suki czekał na nas szpaler zomowców, uzbrojonych w długie pały, a obok nich psy. Dopiero w Wigilię pozwolono nam napisać kartki do rodziny, gdzie jesteśmy i podać adres. źródło: NKJP: Józef Słowik: Kolędy na tam-tamie, Gazeta Krakowska, 2006-01-07
	Następną kapelę obrzucili butami i torebkami z mlekiem, uspokoili się dopiero, gdy zajechały całe kawalkady milicyjnych suk i o mało co nie doszło do pałowania i przerwania festiwalu. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000
	Odjeżdżających sprawdzali esbecy w towarzystwie jakichś kapusiów, wyławiali działaczy i zabierali do suk. źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007
	Zniechęcony wyjrzałem przez okno i oczom mym objawił się widok kilkudziesięciu granatowych, policyjnych suk, których sznur, tu i ówdzie przepleciony białymi karetkami pogotowia z wyciem przemieszczał się na południe. źródło: NKJP: Aleksander Malak: Raport z oblężonego kwartału, Gazeta Wrocławska, 2003-04-04

Składnia

suka

JAKA

6. instrument

Definicja

etn. muz.

dawny ludowy instrument smyczkowy, przypominający skrzypce lub wiolonczelę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

instrument

Połączenia

suka biłgorajska
gra na suce

Cytaty

Szeroko rozstawione na szyjce struny wyraźnie wskazują na to, że gra na suce odbywała się przy zastosowaniu techniki paznokciowej .

źródło: Słownik lutników polskich, 1953 (books.google.pl)

Dźwięk suki biłorajskiej, fideli plockiej i suki mieleckiej okazał się na tyle uniwersalny, że równie dobrze sprawdzał się we współbrzmieniach z instrumentami historycznymi Europy czy Azji jak i tymi, które należą do instrumentarium.

źródło: Konteksty, t. 68, 2014 (books.google.pl)

Frazeologizmy

bura suka
zimna suka

Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2022