UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgraja

Chronologizacja

1420, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgraja
zgraje
D. zgrai
zgraj
C. zgrai
zgrajom
B. zgraję
zgraje
N. zgrają
zgrajami
Ms. zgrai
zgrajach
W. zgrajo
zgraje

Pochodzenie

Rzeczownik od pol. grać poświadczonego w gwarach m.in. w znaczeniu 'szczekać ostro i zaciekle podczas gonu (o psach myśliwskich)' < psł. *grati / *grajati, *grajǫ 'czynić wrzawę, hałasować'

1. ludzi

Definicja

grupa ludzi postępujących lub zachowujących się niezgodnie z przyjętymi w społeczeństwie obyczajami lub zasadami, co budzi niechęć mówiącego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • hałaśliwa zgraja
  • zgraja bandytów, łobuzów, złoczyńców, złodziei; dzieci, dzieciaków
  • otoczony przez zgraję

Cytaty

Czasem też wysypywała się z kamienicy pijana zgraja mężczyzn, kobiet i [...] wykrzykiwała co sił w płucach różne sprośne piosenki.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

[...] nie mając zaś upodobania do rybołówstwa, obrali szlachetne zajęcie morskich rozbójników i dołączyli do jakiejś pirackiej zgrai.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

W lany poniedziałek od samego rana ulicami Chrzanowa płynęły strumienie wody. Pistolety na wodę i klasyczne sikawki stanowiły powszechny widok. Łatwo też można było natknąć się na zgraje uzbrojone w wiadra i butelki.

źródło: NKJP: (ANK): Dyngusowo..., Gazeta Krakowska, 2007-04-10

[...] 30-osobowa zgraja uzbrojonych wyrostków napadła na wieś Szklary. [...] Na parking w Szklarach przyjechało kilka samochodów, z których wyszli mężczyźni uzbrojeni w metalowe pręty, kije bejsbolowe i łańcuchy.

źródło: NKJP: (DT, SAJ): Napastnicy wysiedli z kijami bejsbolowymi i pobili kilkunastu mieszkańców Szklar. Kolejny napad bandy wyrostków, Gazeta Wrocławska nr 18/04, 2000

Składnia

bez ograniczeń + zgraja +
(KOGO)

2. zwierząt

Definicja

gromada zwierząt polujących lub żywiących się razem i zachowujących się przy tym uciążliwie dla człowieka lub agresywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  horda

Połączenia

  • zgraja psów, wilków

Cytaty

W nocy z 18 na 19 czerwca zgraja wilków zagryzła 15 owiec zamkniętych w przydomowym ogrodzie [...].

źródło: NKJP: mag: Wilki na Rafaczówkach, Tygodnik Podhalański nr 25, 1999

[...] rodzice odprowadzają dzieci do szkoły, obawiając się, żeby nie zostały pogryzione przez wolno biegające zgraje psów.

źródło: NKJP: (ema): Bezpańskie psy?, Gazeta Krakowska, 2003-04-25

Sąsiad ma suczkę o imieniu Saba. Od kilku dni zbiera się przed bramą zgraja czworonogów.

źródło: NKJP: Internet

[...] jest kilka scen mrożących krew w żyłach (np. pościg zgrai dzikich kotów za jedną małą myszką w ciemnym parku).

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + zgraja +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json