UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

upiorny

Chronologizacja

1869, E. Chojecki, "Alkhadar. Ustęp z dziejów ojców naszych", Tom 3, books.google.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. upiorny
upiorny
upiorny
upiorne
upiorna
D. upiornego
upiornego
upiornego
upiornego
upiornej
C. upiornemu
upiornemu
upiornemu
upiornemu
upiornej
B. upiornego
upiornego
upiorny
upiorne
upiorną
N. upiornym
upiornym
upiornym
upiornym
upiorną
Ms. upiornym
upiornym
upiornym
upiornym
upiornej
W. upiorny
upiorny
upiorny
upiorne
upiorna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. upiorni
upiorni
upiorne
upiorne
D. upiornych
upiornych
upiornych
upiornych
C. upiornym
upiornym
upiornym
upiornym
B. upiornych
upiornych
upiornych
upiorne
N. upiornymi
upiornymi
upiornymi
upiornymi
Ms. upiornych
upiornych
upiornych
upiornych
W. upiorni
upiorni
upiorne
upiorne

Pochodzenie

Zob. upiór

1. krzyk

Definicja

taki, który budzi przerażenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przerażający

Połączenia

  • upiorny blask, dźwięk, jęk, krzyk, wygląd; upiorna cisza, maska, noc, twarz, wizja; upiorne oświetlenie, światło, wrażenie, wycie

Cytaty

Pomocnik artysty dźwiga bezwładne ciało i usiłuje z nim spacerować, wprawiając nieruchomą postać w ruch niczym lalkarz sterujący marionetką. Efekt jest upiorny [...].

źródło: NKJP: Stach Szabłowski: Pigułki prawdy, Ozon, 2005

[...] nagle rozbrzmiało przeciągłe, upiorne poszczekiwanie, przypominające chichot szatana.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962

Przy piwnicznym okienku wychodzącym na ulicę Św. Anny, gromadziły się tłumy, z okienka walił dym, kto ukląkł i zajrzał do środka, widział ogień z kominka i słyszał ryki publiczności. Robiło to dość upiorne wrażenie.

źródło: NKJP: Joanna Ronikier: Kabarety, Gazeta Wyborcza, 1993-12-17

Białe noce są upiorne: jakby z łaski podziemnych mocy użyczono szarego blasku po to, by wymieszać ludzi z duchami.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Światowidz, 1998

Słowianie znali wiele opowieści o upiornych drzewach rosnących na trzęsawiskach i podmokłych brzegach wód. Olchy i osiki [...] dawały ponoć w swym cieniu schronienie pokutującym duszom tych, którzy wybrali dobrowolną śmierć w toniach wód [...].

źródło: NKJP: Drzewa, które straszą, Dziennik Polski, 2000-08-19

2. wizyta

Definicja

taki, który bardzo nie podoba się mówiącemu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

- Robienie maskotek przez cały tydzień na okrągło było upiorne. Po miesiącu już nie wyrabiałem fizycznie - wspomina Piotr [...].

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski, Polityka, 2004

Oboje z mężem milczeliśmy przerażeni, czekając końca tej upiornej wizyty. Za to rodzice chłopców wyglądali nawet na zadowolonych, że ich dzieci tak dobrze dają sobie radę w obcym domu.

źródło: NKJP: Majka Lisińska-Kozioł: Rządy dzieci czy dobre wychowanie?, Dziennik Polski, 2005-01-13

Obok matka kiwała z uznaniem głową i wiedziałem, że jest dumna z tej ojcowej [...] papraniny. Mieliśmy szczęście, bo żaden z tych upiornych nagrobków nie nosił naszego nazwiska.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

3. upał

Definicja

mający znaczne rozmiary lub znaczną intensywność, co mówiący podkreśla i co uważa za trudne do zniesienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  koszmarny, straszny

Cytaty

[...] miałam upiorne uczulenie na skutek przyjmowania jakichś leków podczas ciąży [...].

źródło: NKJP: Internet

W całych Stanach Zjednoczonych elektrownie pracują z pełną mocą, by wytworzyć elektryczność dla milionów klimatyzatorów walczących z upiornym upałem.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia: Rzecz o władzy i wolności, 2002

Szczęśliwcy spędzili kilkadziesiąt godzin w upiornych korkach na autostradzie. Mniej szczęśliwi musieli porzucić [...] samochody, gdy na stacjach benzynowych zabrakło paliwa.

źródło: NKJP: Anna Piotrowska, Marcin Bójko: Houston, mamy problem, Ozon, 2005

Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json