Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *zelo 'zielona, niezdrewniała roślina'
Por. zielony
1.a roślina
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | roślina |
Połączenia
- trujące zioło; aromatyczne; polne; świeże; wysokie; suszone; posiekane; sproszkowane, zasuszone zioła; zioła lecznicze, przyprawowe
- zioła z plantacji
- zioła w doniczkach
- aromat, zapach; atlas, leksykon; plantacja; snopki; uprawa; zbieracze; zbiór ziół
- wianki z ziół
- doniczki z ziołami
- siać; suszyć; uprawiać; zbierać; zioła;
Cytaty
|
Przez mokre trawy i zioła zeszli prawie nad sam brzeg Wilii. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987 |
|
|
Trzeba jeszcze pamiętać, że zbieracze ziół z konieczności uzyskują surowiec z terenów biologicznie skażonych. źródło: NKJP: Marek Pawlicki: Rak - nadzieje i rozczarowania, 1995 |
|
|
Zbiór ziół odbywa się od wczesnej wiosny do końca października, a nawet listopada. źródło: NKJP: (MM): Uwodnione borówki, Dziennik Polski – Kraków, 2001-07-24 |
|
|
Czuła w nim swojską smugę krowiego zapachu, delikatną, trochę zgniłą woń rozgrzanego jeziora, aromat ziół i wygniecionej trawy. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003 |
|
|
Na parapecie stały doniczki z ziołami, a w kącie kilka zgrzewek półlitrowych butelek wody. źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zioło |
zioła |
|
| D. | zioła |
ziół |
|
| C. | ziołu |
ziołom |
|
| B. | zioło |
zioła |
|
| N. | ziołem |
ziołami |
|
| Ms. | ziole |
ziołach |
|
| W. | zioło |
zioła |
Inne uwagi
Zwykle lm
1.b suszone
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki
Połączenia
- zioła antydepresyjne, nasenne, odchudzające; przyprawowe
- przyprawy i zioła
- paczka; zestaw ziół
- herbatka, nalewka, napary, wyciąg, wywar; okłady; maść z ziół
- pojemniki na zioła
- baranina, chleb, masło, pomidory, pstrąg, twarożki; paczka, woreczek z ziołami
- indyk, pstrąg, schab, śledź, udka, wieprzowina w ziołach
- parzyć, zaparzyć; wypić zioła; parzenie ziół
- leczyć, leczenie; oprószyć, posypywać, przyprawiać (zupę) ziołami
- marynowane w ziołach
Cytaty
|
Najpierw mnie pocieszała, tuliła, a potem zaparzyła jakieś zioła. - Wypij, złociutka, to ci pomoże - przekonywała mnie. źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999 |
|
|
Gil był oburzony, gdy Schuster zamiast antybiotykami, leczył się ziołami, co przedłużało leczenie kontuzji. źródło: NKJP: Joachim Waloszek: Sadzić rzepy na Ibizie, Gazeta Wyborcza nr 112, 1993-05-15 |
|
|
Pierwszy zestaw ziół ma za zadanie oczyszczenie organizmu. źródło: NKJP: Grażyna Mróz: Amazońska apteka, Tygodnik Podhalański 42, 1999 |
|
|
Pyszne są suszone pomidory z ziołami w oliwie. źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008 |
|
|
Ewa upycha w szafce paczki z ziołami: rdest ptasi, liść jesionu, kozieradka, jaskółcze ziele... źródło: NKJP:Małgorzata Saramonowicz: Lustra, 1999 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zioło |
zioła |
|
| D. | zioła |
ziół |
|
| C. | ziołu |
ziołom |
|
| B. | zioło |
zioła |
|
| N. | ziołem |
ziołami |
|
| Ms. | ziole |
ziołach |
|
| W. | zioło |
zioła |
1.c napar
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Połączenia
- gorące zioła
- pić zioła
- napoić kogoś; płukać usta ziołami
Cytaty
|
Markiz nie chciał pić gorących ziół. źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1993 |
|
|
Rankę przemywać specjalnym płynem odkażającym i przyspieszającym gojenie, zaś jeśli przebity jest język - płukać usta ziołami, na przykład szałwią lub mieszanka ziołową dentosept. źródło: NKJP: Ewa Halewska: Ciało spod igły, Nowiny Raciborskie, 2002-08-07 |
|
|
Matka myślała, że jakaś choroba się u mnie zaczyna. Musiałem pić zioła, jeść miód (...) źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zioło |
zioła |
|
| D. | zioła |
ziół |
|
| C. | ziołu |
ziołom |
|
| B. | zioło |
zioła |
|
| N. | ziołem |
ziołami |
|
| Ms. | ziole |
ziołach |
|
| W. | zioło |
zioła |
2. narkotyk
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia
Połączenia
- legalne zioło
- kupić; sprzedać komuś; zalegalizować; zapalić, palić; zdobyć zioło
Cytaty
|
Można odetchnąć, zapalić zioło, zrobić niejedno wino. źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010 |
|
|
Anglik bez protestu zaciągnął się skrętem. Zioło było gorzkie, niedopieszczone słońcem. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000 |
|
|
Siedział na wysokim krześle w grupie młodych ludzi. Niektórzy siedzieli w kucki, inni, rozparci na derkach i dywanach, przypalali zioło, pili alkohol, całowali się albo po prostu leżeli. źródło: NKJP: Dariusz Żukowski: Miłość morderców, 2009 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zioło |
zioła |
|
| D. | zioła |
ziół |
|
| C. | ziołu |
ziołom |
|
| B. | zioło |
zioła |
|
| N. | ziołem |
ziołami |
|
| Ms. | ziole |
ziołach |
|
| W. | zioło |
zioła |