UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przestrzeń

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Być może archaiczny derywat z przyrostkiem *-nь od psł. *persterti 'rozpostrzeć, rozciągnąć, rozłożyć' (Bor)

1. fizyczna

Definicja

określony obszar postrzegany całościowo, wraz ze znajdującymi się w nim obiektami

Wymowa

[pszestszeń] lub pot. [pszesczszeń], lub pot. [pszeszczszeń]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni

Połączenia

  • bezkresna, daleka, nieograniczona, nieskończona, niezmierzona, odkryta, ogromna, olbrzymia, otwarta, szeroka, wielka; ciasna, ciemna, niewielka, ograniczona, zamknięta; nieokreślona, pusta, wolna; płaska; dostępna, nieznana, otaczająca, wspólna; trójwymiarowa, zewnętrzna; wirtualna przestrzeń; przestrzeń kosmiczna, międzyplanetarna, powietrzna; leśna; reklamowa; adresowa, dyskowa
  • przestrzeń dysku
  • czas i przestrzeń
  • podział przestrzeni
  • element, miejsce, obiekt, przedmiot, punkt w przestrzeni
  • potrzebować przestrzeni
  • organizować, powiększyć, uporządkować, wykorzystać, wypełnić/wypełniać, zagospodarować, zajmować, zamykać, zapełnić; naruszyć, ograniczać przestrzeń
  • umieścić w przestrzeni

Cytaty

W niewielkiej przestrzeni przypominającej korytarz biurowy, z parą foteli dla petentów, słychać było szum przesuwającej się między piętrami windy, widać było nawet w szczelinie drzwi wydobywające się z niej światło.

źródło: NKJP: Bogna Świątkowska: WINDA, KTÓRA DONIKĄD NIE ZABIERA, Bęc Zmiana, 2009-07-05

Wybitny łódzki artysta uważa, że tych, którzy uprowadzili Obiekt, powinna zastanowić jego regularność, sposób w jaki organizował on przestrzeń pod odrapanym murem, między sławojką a kioskiem Ruchu.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Reportaż, Gazeta Wyborcza, 1994-07-15

Marzyła o przestrzeniach jak z amerykańskich filmów. Mogli przecież pojechać na Mazury, a najlepiej w Bieszczady.

źródło: NKJP: Max Cegielski: Apokalipso, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przestrzeń
przestrzenie
D. przestrzeni
przestrzeni
C. przestrzeni
przestrzeniom
B. przestrzeń
przestrzenie
N. przestrzenią
przestrzeniami
Ms. przestrzeni
przestrzeniach
W. przestrzeni
przestrzenie

2. odległość

Definicja

odległość między dwoma punktami

Wymowa

[pszestszeń] lub pot. [pszesczszeń], lub pot. [pszeszczszeń]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni

Cytaty

Wolna przestrzeń między nami zmniejszyła się do niespełna stu pięćdziesięciu kroków i wciąż malała.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1974

Nasz 14 metrowy Neoplan ma 52 miejsca dla pasażerów, każdy z nich ma do dyspozycji prawie metrową przestrzeń między siedzeniami, co czyni podróżowanie bardzo komfortowym.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przestrzeń
przestrzenie
D. przestrzeni
przestrzeni
C. przestrzeni
przestrzeniom
B. przestrzeń
przestrzenie
N. przestrzenią
przestrzeniami
Ms. przestrzeni
przestrzeniach
W. przestrzeni
przestrzenie

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + przestrzeń +
między CZYM

3. symboliczna

Definicja

całość zjawisk określonego rodzaju

Wymowa

[pszestszeń] lub pot. [pszesczszeń], lub pot. [pszeszczszeń]

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • przestrzeń domowa, medialna, miejska, publiczna, robocza, społeczna; duchowa, kulturowa, sakralna, symboliczna
  • przestrzeń odbiorcy; nazw, sztuki; wolności
  • kształtować, tworzyć przestrzeń

Cytaty

Czynniki o charakterze zewnętrznym obejmują kwestie nowej polityki kształtowania przestrzeni ekonomicznej, w tym lokalizacji konkretnych zakładów produkcyjnych, przyciąganiu nowych kapitałów inwestycyjnych, kreowaniu zewnętrznego wizerunku regionu, w tym budowania jego tożsamości itp.

źródło: NKJP: Marian Strużycki: Marketing jako czynnik rozwoju regionalnego, 2008

Internet występuje w powieści jako nowa przestrzeń społeczna, doskonale nadająca się do umieszczenia w niej intrygi, jak i komunikacji między uczestnikami, toczącymi swoisty pojedynek z sektą Dzieci Światłości.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Polityka, nr 2574, 2006-10-07

Magwer czuł, że przed jego umysłem otworzyły się nowe przestrzenie. Świat magii, tajemnych sił i źródeł mocy, kruchy i zwiewny, nienamacalny, choć możliwy do obejrzenia.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przestrzeń
przestrzenie
D. przestrzeni
przestrzeni
C. przestrzeni
przestrzeniom
B. przestrzeń
przestrzenie
N. przestrzenią
przestrzeniami
Ms. przestrzeni
przestrzeniach
W. przestrzeni
przestrzenie

Frazeologizmy

lęk przestrzeni
na przestrzeni
przestrzeń życiowa
Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json