UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pilny

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *pilьnъ 'wykonujący coś szybko, gorliwie, starannie'

Forma prasłowiańska pochodzi od czasownika *piliti 'naglić, przynaglać, popędzać, zachęcać do czegoś, dbać o coś'; zob. pilić

1. uczeń

Definicja

zajmujący się czymś z zaangażowaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

sumienny

Połączenia

pilny czytelnik, uczeń; pilna uczennica, studentka
pilny i pracowity, pilny i solidny; zdolny i pilny

Cytaty

	Daria Kasperska to moja absolwentka. Pilna studentka, dobra zawodniczka i przesympatyczna dziewczyna. źródło: NKJP: (M.aw.): Panowie dali radę, Nowiny Raciborskie, 2007-01-16
	Wydawać by się mogło, że skoro skończyłem studia z wyróżnieniem, jestem doktorem nauk humanistycznych, a przed trzydziestką otrzymałem tytuł doktora na uniwersytecie, to pewnie byłem pilnym uczniem. źródło: NKJP: Chłopak z ulicy Płońskiej, Tygodnik Ciechanowski, 2005-06-14
	Nigdy nie mieliśmy z nim żadnych kłopotów. Dobrze się uczył. Był zawsze pilny i pracowity. źródło: NKJP: Zbigniew Jurecki, Zabójstwo w studniówkę, prasa, 1999
	Dziewczyna należy do tej zdolnej i pilnej młodzieży: starcza jej jeszcze czasu na uprawianie tak pięknej dyscypliny, jaką jest taniec towarzyski. źródło: NKJP: Krzysztof Kornek: Dziewczęta uśmiechajcie się, prasa, 2001
	Ktoś odziany licho, biednie okazywał się zazwyczaj robotnikiem pilniejszym, a przede wszystkim tańszym niż ten, który nosił niepocerowane spodnie. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pilny	pilny	pilny	pilne	pilna
D.	pilnego	pilnego	pilnego	pilnego	pilnej
C.	pilnemu	pilnemu	pilnemu	pilnemu	pilnej
B.	pilnego	pilnego	pilny	pilne	pilną
N.	pilnym	pilnym	pilnym	pilnym	pilną
Ms.	pilnym	pilnym	pilnym	pilnym	pilnej
W.	pilny	pilny	pilny	pilne	pilna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pilni	pilni	pilne	pilne
D.	pilnych	pilnych	pilnych	pilnych
C.	pilnym	pilnym	pilnym	pilnym
B.	pilnych	pilnych	pilnych	pilne
N.	pilnymi	pilnymi	pilnymi	pilnymi
Ms.	pilnych	pilnych	pilnych	pilnych
W.	pilni	pilni	pilne	pilne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pilniejszy	pilniejszy	pilniejszy	pilniejsze	pilniejsza
D.	pilniejszego	pilniejszego	pilniejszego	pilniejszego	pilniejszej
C.	pilniejszemu	pilniejszemu	pilniejszemu	pilniejszemu	pilniejszej
B.	pilniejszego	pilniejszego	pilniejszy	pilniejsze	pilniejszą
N.	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszą
Ms.	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pilniejsi	pilniejsi	pilniejsze	pilniejsze
D.	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych
C.	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym
B.	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych	pilniejsze
N.	pilniejszymi	pilniejszymi	pilniejszymi	pilniejszymi
Ms.	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych

2. problem

Definicja

wymagający jak najszybszego podjęcia stosownych działań

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

naglący, nagły, palący I

Połączenia

pilny charakter czegoś; kontakt; obowiązek; problem, projekt; remont, wyjazd; telegram; pilna konieczność, potrzeba; pomoc; praca; decyzja, inicjatywa, interwencja, kontrola; korekta, nowelizacja, regulacja, ustawa, zmiana; inwestycja; sprawa; pilne działanie, rozpatrzenie; opracowanie, przedstawienie, uchwalenie, unormowanie, uregulowanie; wprowadzenie, zakończenie; zadanie
niesłychanie, niezmiernie, niezwykle, ogromnie, strasznie, szczególnie, wyjątkowo; mniej pilny; znacznie pilniejszy
pilny i konieczny, pilny i niezbędny, pilny i palący, pilny i potrzebny, pilny i radykalny, pilny i skuteczny, pilny i szybki, pilny i ważny; najpilniejszy i najważniejszy
bardzo pilny; coś pilnego (do zrobienia)

Cytaty

	Dostrzegam pilną konieczność zwiększenia operatywności i efektywności działań urzędów celnych. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.11.1996
	Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie - proszony jest o pilny kontakt. źródło: NKJP: W.Hagedorny: W Mławie przy kawie: Płacz i płać, Tygodnik Ciechanowski, 2002-03-22
	Jest wiele pilniejszych potrzeb niż remont drogi. źródło: NKJP: (A.Dik): Asfalt kontra bruk, Nowiny Raciborskie, 2005-09-27
	Wypisuję się! – Nie wolno panu! – młody lekarz podniósł głos. – Musi pan jeszcze być u nas kilka dni... Z lekarskiego punktu widzenia nie ma tak pilnych spraw, które by... – Są pilniejsze sprawy niż lekarski punkt widzenia! źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003
	Potrzeb mamy bardzo wiele, ale najpilniejszy jest remont kapitalny pawilonu psychiatrycznego [...]. źródło: NKJP: (DSF): Szpitale do remontu, Dziennik Polski, 1999-11-03

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pilny	pilny	pilny	pilne	pilna
D.	pilnego	pilnego	pilnego	pilnego	pilnej
C.	pilnemu	pilnemu	pilnemu	pilnemu	pilnej
B.	pilnego	pilnego	pilny	pilne	pilną
N.	pilnym	pilnym	pilnym	pilnym	pilną
Ms.	pilnym	pilnym	pilnym	pilnym	pilnej
W.	pilny	pilny	pilny	pilne	pilna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pilni	pilni	pilne	pilne
D.	pilnych	pilnych	pilnych	pilnych
C.	pilnym	pilnym	pilnym	pilnym
B.	pilnych	pilnych	pilnych	pilne
N.	pilnymi	pilnymi	pilnymi	pilnymi
Ms.	pilnych	pilnych	pilnych	pilnych
W.	pilni	pilni	pilne	pilne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pilniejszy	pilniejszy	pilniejszy	pilniejsze	pilniejsza
D.	pilniejszego	pilniejszego	pilniejszego	pilniejszego	pilniejszej
C.	pilniejszemu	pilniejszemu	pilniejszemu	pilniejszemu	pilniejszej
B.	pilniejszego	pilniejszego	pilniejszy	pilniejsze	pilniejszą
N.	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszą
Ms.	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pilniejsi	pilniejsi	pilniejsze	pilniejsze
D.	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych
C.	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym	pilniejszym
B.	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych	pilniejsze
N.	pilniejszymi	pilniejszymi	pilniejszymi	pilniejszymi
Ms.	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych	pilniejszych

Frazeologizmy

tryb pilny

Data ostatniej modyfikacji: 27.01.2014