UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ryż

Chronologizacja

1393, SStp

Pochodzenie

st.czes. rýž / ríž m./ż.

z śr.-w.-niem. rīs m.

1.a roślina

Definicja

roślina mająca spłaszczone liście, uprawiana w ciepłym klimacie na zalanych wodą polach, której ziarna są jadalne i stanowią ważny składnik pożywienia ludzi w różnych krajach, np. w Azji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny uprawne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  roślina

Połączenia

  • plony; plantacja, poletka; uprawa ryżu
  • sadzić; uprawiać ryż

Cytaty

Mieszkańcy nadmorskich wiosek wypływają na połowy, ci z głębi wyspy uprawiają ryż, hodują palmy kokosowe i palmy nipa, rodzące owoce o jadalnych nasionach, pierzaste zaś liście tych palm służą do sporządzania mat i plecionek.

źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1996

Ludzie sadzą ryż ręcznie, na bosaka, mają pijawki przyczepione do łydek.

źródło: NKJP: Beata Pawlak: Żyliśmy w Panmundżonie jak w więzieniu, Gazeta Wyborcza nr 67, 1995-03-20

W pobliżu międzykontynentalnego lotniska i wzdłuż wspaniałych autostrady w nieustannej rozbudowie znajdują się małe poletka ryżu i zagonki warzywne.

źródło: NKJP: Ernest Skalski: Świat, Magazyn nr 8 dodatek do Gazety Wyborczej nr 47, 1994-02-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ryż
ryże
D. ryżu
ryżów
C. ryżowi
ryżom
B. ryż
ryże
N. ryżem
ryżami
Ms. ryżu
ryżach
W. ryżu
ryże

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b ziarno

Definicja

ziarno ryżu - rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ziarno

Połączenia

  • biały, brązowy; smażony, zapiekany ryż; ryż łuskany, niełuskany
  • ryż z jabłkami, z warzywami, ze śmietaną
  • jarzyny, kurczak, sałatka, zupa z ryżem
  • jeść ryż
  • obsypywać (młodą parę) ryżem; (małżonkowie) obsypani ryżem

Cytaty

Kasze grubsze, takie jak gryczana, jaglana, pęczak, ryż brązowy lub ryż biały, po opłukaniu zalewamy wrzącą wodą w odpowiedniej proporcji, lekko solimy i ustawiamy na metalowej płytce, regulując gaz do małego płomienia i gotujemy do miękkości.

źródło: NKJP: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni czyli Powrót do dawnego naturalnego sposobu odżywiania, 1993

Nawet miałem oryginalny ryż niełuskany.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Rowerem przez Azję 2, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-11-06

Przed kościołem młodzież zrobiła szpaler dla pary młodej i obsypywała ich ryżem.

źródło: NKJP: Krystian Niewrzoł: Ach co to był za ślub..., Nowiny Raciborskie, 2002-08-07

Jadaliśmy na zmianę pomidorową, ogórkową, jabłkową i rosół, a na drugie danie – kurę w potrawce, kotlety mielone, naleśniki albo ryż ze śmietaną.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Czytając Polskę - literatura polska po 1989 roku wobec dylematów nowoczesności data, 2004

Żony dyplomatów najpierw podały smażony ryż, grillowane mięso, a na deser banany w syropie owocowym.

źródło: NKJP: K.Wieteska: Co Indonezyjczycy robili w Mławie?, Tygodnik Ciechanowski, 2007-04-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ryż
ryże
D. ryżu
ryżów
C. ryżowi
ryżom
B. ryż
ryże
N. ryżem
ryżami
Ms. ryżu
ryżach
W. ryżu
ryże

Frazeologizmy

za miskę zupy
za miskę ryżu

Przysłowia

(I ) w Paryżu nie zrobią z owsa ryżu
Nawet w Paryżu nie zrobią z owsa ryżu

Nawet w Paryżu nie zrobią z owsa ryżu
Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json