UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwolnić

Chronologizacja

1814, SL

Pochodzenie

Od: wolny

1. zmniejszyć tempo

Definicja

zmniejszyć tempo, szybkość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • zwolnić tempo, tętno; obroty (bębna, silnika)

Cytaty

Ucisk czwartego nerwu piersiowego może znacznie zwolnić liczbę uderzeń serca.

źródło: NKJP: Mirosław Winczewski: Kręgarstwo dla każdego : kręgarstwo radiestezyjne, terapia i profilaktyka, kręgarstwo klasyczne, chiropraktyka, 2006

Za ścianą wylądowała pralka. Bęben zwolnił obroty i ucichł.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

Składnia

bez ograniczeń + zwolnić +
CO

2. zacząć iść wolniej

Definicja

zacząć przemieszczać się wolniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • pociąg, samochód, samolot zwolnił
  • gwałtownie, lekko zwolnić

Cytaty

A gdy ojciec wołał za nią, zwolnij trochę! Gdzie tak pędzisz?! To aby tyle na nas poczekała, cośmy do niej dociągnęli, i łapiąc walizki z ziemi, ruszała dalej.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Pociąg zwolnił, wjeżdżał na peron, za szybą zobaczyła napisy, kiosk z napojami, kolorowe grupki pasażerów, poszczególne twarze.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Za Doliną Sambora zerwał się nagle wiatr i płatki śniegu wirowały teraz między nami jak gęsta zasłona. Musieliśmy zwolnić i nawoływać co kilkadziesiąt metrów.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Opowiadania na czas przeprowadzki, 2007

Konie zwolniły, zaczęły parskać, aż stanęły na drodze i mimo gróźb i batów ruszyć dalej nie chciały.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

3. odblokować

Definicja

usunąć blokadę, umożliwiając działanie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • zwolnić hamulec, rygiel, sprzęgło, spust; przełącznik, przycisk; zapadkę

Cytaty

Zwolnił spust kuszy, rzucił ją natychmiast i pognał [...], wywijając smoczą łapą.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

Tamten natychmiast odebrał mu broń, zwolnił zatrzask, wysunął magazynek, zważył w dłoni i wetknął z powrotem.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

Składnia

bez ograniczeń + zwolnić +
CO

4. rozluźnić

Definicja

sprawić, że coś jest mniej napięte, naprężone, ściśnięte

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • zwolnić chwyt, ucisk, uścisk; sprężynę

Cytaty

Ktoś nachylił się nade mną. Delikatnie próbował zwolnić uścisk moich palców.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010

Próbowała wstać, ale Grzegorz mimo gradu kopniaków nie zwolnił chwytu. [...] szarpnęła się i tym razem udało się jej wyrwać nogę.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

Składnia

bez ograniczeń + zwolnić +
CO

5. uwolnić od obowiązku

Definicja

sprawić, że jakiś obowiązek przestaje kogoś dotyczyć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Połączenia

  • zwolnić od ciężaru odpowiedzialności, od odpowiedzialności; od obowiązku; od opłat, od podatku
  • zwolnić z egzaminu, z opłat

Cytaty

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych sugerowała, by mniejsze zakłady usługowe zwolnić całkowicie z konieczności wnoszenia opłat licencyjnych.

źródło: NKJP: Michał Chudziński: ZAiKS przegrywa proces, Dziennik Internautów, 2008-11-05

Mogłam zwolnić ją z tego egzaminu, ale wolałam, żeby była traktowana tak samo jak inne dzieci.

źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Cela : odpowiedź na zespół Downa, 2009

Ponieważ poborowych było co roku znacznie więcej niż trzeba było wcielić do szeregów, powoływano do służby tylko ich część opierając się na losowaniu i uwzględniając stosunki rodzinne (np. z zasady zwolnieni byli jedynacy).

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

Składnia

bez ograniczeń + zwolnić +
KOGO + od CZEGO
bez ograniczeń + zwolnić +
KOGO + z CZEGO

6. przestać zajmować

Definicja

przestać zajmować coś, robiąc wolne miejsce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opróżnić

Połączenia

  • zwolnić miejsce; łazienkę, pokój, stolik

Cytaty

Przeszła kilka kroków, rozglądając się, czy gdzie nie ma wolnego stolika. Poszedłem mimo woli za jej wzrokiem, ale nie zauważyłem, żeby ktoś miał zamiar zwolnić jakiś stolik.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Jeśli chcesz zwolnić miejsce na dysku twardym zarezerwowane na zapisanie zawartości pamięci operacyjnej w chwili przechodzenia w stan hibernacji, możesz wyłączyć opcję hibernacji.

źródło: NKJP: Maria Sokol: Po prostu Windows XP PL, 2002

Hotel musiałem zwolnić o dziesiątej i przez cały dzień snułem się po miasteczku bez celu, bo pociąg do Warszawy odchodził tylko jeden, późno, tak późno.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

Składnia

bez ograniczeń + zwolnić +
CO

7. pozbawić pracy

Definicja

pozbawić kogoś pracy, usuwając go z posady

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zredukować

Połączenia

  • zwolnić pracownika
  • zwolnić z pracy, ze służby; z posady, ze stanowiska; z fabryki, z zakładu
  • zwolnić dyscyplinarnie

Cytaty

Czy wiesz, drogi Pawełku, gdzie znajduje się Urząd Pracy? – Wiem. – To dobrze, bo gdy wrócę z urlopu, zwolnię cię z posady – postraszył.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Już widział oczami wyobraźni, jak wraca z Wrocławia do Gdańska, kładzie na biurku komendanta Cichowskiego podanie o zwolnienie z pracy i jedzie na wakacje do Grecji z Joanną.

źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

Składnia

bez ograniczeń + zwolnić +
KOGO + z CZEGO

8. wypuścić z zamknięcia

Definicja

puścić wolno kogoś, kto przebywał gdzieś pod przymusem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Połączenia

  • zwolnić więźniów, zakładników, zesłańców; uczniów, pacjenta
  • zwolnić do domu
  • zwolnić z aresztu, z więzienia, z zesłania, z wojska; z lekcji, ze szpitala
  • zwolnić za dobre sprawowanie
  • zwolnić za kaucją

Cytaty

Najważniejsze jest w tym to, że w Rosji powstaje armia polska i że zwolnią zesłańców i więźniów politycznych. Ilu? Ilu deportowano? Nic nie rozumiem. Wiem tylko, że Francuzi mówią mi z zachwytem: „Zwolnią wam ludzi [...]”.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem : (Francja 1940-1944), 1957

Przecież zwolnili zakładników... - zaczął Langer. - I to mnie właśnie niepokoi - oświadczył admirał. Pułkownik spojrzał na marynarza ze zdumieniem, w pełni podzielonym przez sztab. - Zwolnienie zakładników to ewidentny objaw ich słabości - orzekł współczesny Nelson. - Nie wiedzą, co robić!

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Czy to jeszcze była ta sama osoba, którą pamiętałam z dzieciństwa i która nie chciała nas zwolnić z lekcji, jeśli nie było wyraźnej potrzeby?

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

Składnia

bez ograniczeń + zwolnić +
KOGO + z CZEGO

9. zlikwidować obciążenia

Definicja

zlikwidować nałożone na coś obciążenia, opłaty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

Połączenia

  • zwolnić towary
  • zwolnić od cła
  • całkowicie zwolniony

Cytaty

Dochód jest rozumiany jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania w danym roku podatkowym, z wyjątkiem wyraźnie zwolnionych od opodatkowania.

źródło: Internet

Jeden z deputowanych do parlamentu wywęszył, że lotnictwo sprowadzało z USA meble wiklinowe, wyposażenie baru, sprzęty domowe, lodówki, odkurzacze etc., wszystko to deklarując na granicy jako uzbrojenie i amunicję, czyli sprzęt wojskowy zwolniony od cła.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnię
zwolnimy
2 os. zwolnisz
zwolnicie
3 os. zwolni
zwolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłem
+(e)m zwolnił
zwolniłam
+(e)m zwolniła
zwolniłom
+(e)m zwolniło
zwolniliśmy
+(e)śmy zwolnili
zwolniłyśmy
+(e)śmy zwolniły
2 os. zwolniłeś
+(e)ś zwolnił
zwolniłaś
+(e)ś zwolniła
zwolniłoś
+(e)ś zwolniło
zwolniliście
+(e)ście zwolnili
zwolniłyście
+(e)ście zwolniły
3 os. zwolnił
zwolniła
zwolniło
zwolnili
zwolniły

bezosobnik: zwolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwolnijmy
2 os. zwolnij
zwolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwolniłbym
bym zwolnił
zwolniłabym
bym zwolniła
zwolniłobym
bym zwolniło
zwolnilibyśmy
byśmy zwolnili
zwolniłybyśmy
byśmy zwolniły
2 os. zwolniłbyś
byś zwolnił
zwolniłabyś
byś zwolniła
zwolniłobyś
byś zwolniło
zwolnilibyście
byście zwolnili
zwolniłybyście
byście zwolniły
3 os. zwolniłby
by zwolnił
zwolniłaby
by zwolniła
zwolniłoby
by zwolniło
zwolniliby
by zwolnili
zwolniłyby
by zwolniły

bezosobnik: zwolniono by

bezokolicznik: zwolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwolniwszy

gerundium: zwolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwolnienie
zwolnienia
D. zwolnienia
zwolnień
C. zwolnieniu
zwolnieniom
B. zwolnienie
zwolnienia
N. zwolnieniem
zwolnieniami
Ms. zwolnieniu
zwolnieniach
W. zwolnienie
zwolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwolniony
zwolniony
zwolniony
zwolnione
zwolniona
D. zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionego
zwolnionej
C. zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionemu
zwolnionej
B. zwolnionego
zwolnionego
zwolniony
zwolnione
zwolnioną
N. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnioną
Ms. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwolnieni
zwolnieni
zwolnione
zwolnione
D. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
C. zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
zwolnionym
B. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnione
N. zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
zwolnionymi
Ms. zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych
zwolnionych

odpowiednik aspektowy: zwalniać

Składnia

bez ograniczeń + zwolnić +
CO + od CZEGO

Frazeologizmy

jak na zwolnionym filmie
ktoś zwolnił kroku
ktoś/coś zwolnił/zwolniło biegu
na jakichś obrotach
zwolnione zdjęcia
Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json