UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rewanż

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

z fr. revanche - rzeczownik od czasownika revancher 'mścić się, odwzajemniać się' (od XII w.)

Współczesna pisownia polskiego rewanż oraz wymowa w formach przypadków zależnych świadczą o hiperpoprawności w adaptacji francuskiego zapożyczenia.

1. na przeciwniku

Definicja

zły czyn danej osoby, będący odpowiedzią na czyjeś wcześniejsze złe postępowanie wobec tej osoby

Wymowa

[rewansz] lub [rewãsz]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odwet, pomsta, rozrachunek, wet za wet I, zemsta

Połączenia

  • polityczny; osobisty rewanż
  • chęć, żądza rewanżu
  • żądny rewanżu
  • szukać, zażądać, żądać rewanżu
  • brać rewanż

Cytaty

Według nieoficjalnych informacji wkrótce ma zostać odwołany wiceszef straży ds. operacyjnych Wojciech Brochwicz. Miałby to być rewanż za udział Brochwicza w misji UOP w Rosji [...].

źródło: NKJP: Miotła [...] w superresorcie, Gazeta Wyborcza, 1997-01-04

Zarówno postępowanie komisji, jak i decyzje Wysokiej Izby nie mogą mieć charakteru odwetu czy rewanżu na osobach z innych niż aktualnie mające większość parlamentarną ugrupowań politycznych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.09.1995

Wiadomo, że ambitny generał nigdy nie pogodził się z polityczną przegraną w grudniu i stale marzył o rewanżu na tymczasowym, jak sądził, sekretarzu.

źródło: KWSJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek : życie i narodziny legendy, 2002

Zwycięstwo Hindenburga nad wojskami Samsonowa Niemcy uznali za rewanż na Słowiańszczyźnie za Grunwald [...].

źródło: NKJP: Jan Bałdowski: Warmia, Mazury, Suwalszczyzna, 1996

[...] kobiety często traktują rozwód jako okazję do osobistego rewanżu za nieudane małżeństwo. Najłatwiej jest im posłużyć się w tym celu dzieckiem.

źródło: NKJP: Olena Skwiecińska: Dzień bez ojca, Gazeta Wyborcza, 1993-06-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rewanż
rewanże
D. rewanżu
rewanżów
C. rewanżowi
rewanżom
B. rewanż
rewanże
N. rewanżem
rewanżami
Ms. rewanżu
rewanżach
W. rewanżu
rewanże

Składnia

bez ograniczeń + rewanż +
(na KIM ) + (za CO)

2. za przysługę

Definicja

dobry czyn danej osoby, będący odpowiedzią na czyjeś wcześniejsze dobre postępowanie wobec tej osoby

Wymowa

[rewansz] lub [rewãsz]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • oczekiwać, pragnąć rewanżu
  • liczyć na rewanż

Cytaty

Kupsztyk zapowiedział rewanż za tygodnie wieczornego stołowania się u Reni: zaprosił nas na kulinarną „orgię”.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Oprócz świątyń w Abu Simbel naukowcy uratują jeszcze dziewięć, przenosząc je na wyższy grunt, a dalsze cztery zostaną podarowane w rewanżu za pomoc Amerykanom, Hiszpanom, Włochom i Niemcom.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

R. pomagał jej w problemach z komputerem. W rewanżu niezmiennie kupowała mu bony prezentowe [...].

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Uczniowie Zespołu Szkół w Nowotańcu posadzili w pasiece jednego z członków Stowarzyszenia Pszczelarzy Eko-Bieszczady 150 miododajnych drzewek. To rewanż za miód przekazany przez pszczelarzy do szkolnej stołówki.

źródło: KWSJP: Marian Struś: Drzewa dla pszczół, prasa, 2006

Państwo domu, przyjmując gości obiadem lub kolacją, powinni pamiętać, że prawdopodobnie zechcą im się za przyjęcie zrewanżować. Rewanż należy do żelaznych reguł życia towarzyskiego.

źródło: KWSJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rewanż
rewanże
D. rewanżu
rewanżów
C. rewanżowi
rewanżom
B. rewanż
rewanże
N. rewanżem
rewanżami
Ms. rewanżu
rewanżach
W. rewanżu
rewanże

Składnia

bez ograniczeń + rewanż +
(za CO)

3. mecz

Definicja

powtórna gra lub powtórny mecz, w których gracz, zawodnik lub drużyna mają szansę wygrać, mimo że wcześniej grę lub mecz przegrali

Wymowa

[rewansz] lub [rewãsz]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gra, mecz

Połączenia

  • nieudany, udany, zwycięski; wyjazdowy; pucharowy rewanż
  • mecz i rewanż
  • faworyt; gospodarz; termin; wynik rewanżu
  • bilety na rewanż
  • gra; zwycięstwo w rewanżu
  • grać, rozegrać, zagrać; przegrać, wygrać rewanż
  • wystąpić, (nie) zagrać; przegrać, wygrać w rewanżu

Cytaty

Dobiegła końca zasadnicza runda rozgrywek Rybnickiej Amatorskiej Ligi Koszykówki. Każda z drużyn zagrała z każdą mecz i rewanż.

źródło: NKJP: Iza Salamon: Rozpętało się piekło, Tygodnik Rybnicki, 2008-08-19

Ostatnio w Lublinie pokonaliśmy reprezentację tamtejszego regionu 1-0 i jeśli wygramy z nimi rewanż, to awansujemy do turnieju finałowego, który zostanie rozegrany w Krakowie.

źródło: NKJP: (zab): Na własny rachunek, Dziennik Polski, 2001-06-08

[...] trenuje przed sobotnim rewanżem z Andrzejem Gołotą bardzo ciężko. Nie pojechał do domu nawet na Święto Dziękczynienia, co jest dla niego wielkim poświęceniem.

źródło: NKJP: Radosław Leniarski: Boks zawodowy. Radosław Leniarski na treningach Riddicka Bowe'a i Andrzeja Gołoty, Gazeta Wyborcza, 1996-12-11

Legia mogłaby wygrać wyżej i spokojnie myśleć o wyjeździe na rewanż do Goeteborga.

źródło: NKJP: Piłka nożna. Legia - IFK 1:0, Gazeta Wyborcza, 1995-08-10

Przez trzy tygodnie odbudować formę i przygotować się do trudnych rewanżów będzie niezmiernie trudno. Rozegramy w tym czasie minimum trzy mecze kontrolne [...].

źródło: NKJP: /PISZ/: Szczypiorniści Stali Mielec jeszcze trenują, Echo Dnia, 2007-12-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rewanż
rewanże
D. rewanżu
rewanżów
C. rewanżowi
rewanżom
B. rewanż
rewanże
N. rewanżem
rewanżami
Ms. rewanżu
rewanżach
W. rewanżu
rewanże

Składnia

bez ograniczeń + rewanż +
(z KIM)
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json