Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
osmalę |
osmalimy |
|||
| 2 os. |
osmalisz |
osmalicie |
|||
| 3 os. |
osmali |
osmalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osmaliłem +(e)m osmalił |
osmaliłam +(e)m osmaliła |
osmaliłom +(e)m osmaliło |
osmaliliśmy +(e)śmy osmalili |
osmaliłyśmy +(e)śmy osmaliły |
| 2 os. |
osmaliłeś +(e)ś osmalił |
osmaliłaś +(e)ś osmaliła |
osmaliłoś +(e)ś osmaliło |
osmaliliście +(e)ście osmalili |
osmaliłyście +(e)ście osmaliły |
| 3 os. |
osmalił |
osmaliła |
osmaliło |
osmalili |
osmaliły |
bezosobnik: osmalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
osmalmy |
|
| 2 os. |
osmal |
osmalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osmaliłbym bym osmalił |
osmaliłabym bym osmaliła |
osmaliłobym bym osmaliło |
osmalilibyśmy byśmy osmalili |
osmaliłybyśmy byśmy osmaliły |
| 2 os. |
osmaliłbyś byś osmalił |
osmaliłabyś byś osmaliła |
osmaliłobyś byś osmaliło |
osmalilibyście byście osmalili |
osmaliłybyście byście osmaliły |
| 3 os. |
osmaliłby by osmalił |
osmaliłaby by osmaliła |
osmaliłoby by osmaliło |
osmaliliby by osmalili |
osmaliłyby by osmaliły |
bezosobnik: osmalono by
bezokolicznik: osmalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
osmaliwszy
gerundium: osmalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | osmalenie |
osmalenia |
| D. | osmalenia |
osmaleń |
| C. | osmaleniu |
osmaleniom |
| B. | osmalenie |
osmalenia |
| N. | osmaleniem |
osmaleniami |
| Ms. | osmaleniu |
osmaleniach |
| W. | osmalenie |
osmalenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: osmalony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | osmalony |
osmalony |
osmalony |
osmalone |
osmalona |
| D. | osmalonego |
osmalonego |
osmalonego |
osmalonego |
osmalonej |
| C. | osmalonemu |
osmalonemu |
osmalonemu |
osmalonemu |
osmalonej |
| B. | osmalonego |
osmalonego |
osmalony |
osmalone |
osmaloną |
| N. | osmalonym |
osmalonym |
osmalonym |
osmalonym |
osmaloną |
| Ms. | osmalonym |
osmalonym |
osmalonym |
osmalonym |
osmalonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | osmaleni |
osmaleni |
osmalone |
osmalone |
| D. | osmalonych |
osmalonych |
osmalonych |
osmalonych |
| C. | osmalonym |
osmalonym |
osmalonym |
osmalonym |
| B. | osmalonych |
osmalonych |
osmalonych |
osmalone |
| N. | osmalonymi |
osmalonymi |
osmalonymi |
osmalonymi |
| Ms. | osmalonych |
osmalonych |
osmalonych |
osmalonych |
odpowiednik aspektowy: osmalać
Pochodzenie
Zob. smalić
1. sadzą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ temperatura i ogień
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | osmolić |
Połączenia
- dym, ogień, płomień, pożar, wybuch osmalił coś
- osmalić komuś brwi, rzęsy, twarz, włosy; korytarz, ściany; osmalić dymem, ogniem, prochem
- osmalone garnki, mury, okna, sufit, ściany, wąsy,
Cytaty
|
Dym osmalił Wilmowskiemu twarz. źródło: NKJP: Alfred Szklarski : Tajemnicza wyprawa Tomka , 1963 |
|
|
[...] po kilku minutach nadleciał od gór ryczący twardy wicher, osmalił momentalnym żarem twarze ludzi szukających schronienia za maszynami i podniósłszy ścianę wirujących piasków, pognał dalej, w wielką pustynię. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964 |
|
|
[...] w porę udało się uniknąć pożaru domu. Ogień jedynie osmalił ściany budynku wielorodzinnego [...] źródło: NKJP: (AS): O mały włos spaliłby się dom, Gazeta Wrocławska, 2003-02-25 |
|
|
Kłując palce igłami jałowca, poprawiła stosik chrustu i zapaliła drugą zapałkę. Zaczął płonąć od dołu, jak należało. Płomień osmalił naczynie czarnym nalotem, w powietrzu rozeszła się niemiła woń rozgrzanej blachy. źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961 |
|
|
(...) zamieszkują tu mnisi, w swych maleńkich niszach, osmalonych przez palone świece. źródło: NKJP: Wojciech Śmieja: Mołdawia. Przewodnik Turystyczny, 2007 |
Składnia
|
+ | osmalić | + |
CO +
(CZYM)
|
2. od słońca
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Pielęgnacja ciała ➔ czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ wygląd
Połączenia
- osmalony słońcem, wichrem
Cytaty
|
Od strony morza dochodziły do niej chłodne podmuchy. Jej osmalone słońcem gołe ramiona zareagowały natychmiast gęsią skórką. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Ma dopiero dwadzieścia pięć lat, ale darmo szukać na jego policzkach młodzieńczego rumieńca; sucha, cienka skóra, osmalona wiatrem, przylega ściśle do podłużnych, cienkich kości czaszki. źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Archipelag GUŁag Tom 3, 1977 |
|
|
Wezmę parasol, bo słońce was osmali. źródło: Internet: pl.wikisource.org/wiki/Regina/Akt |
Składnia
|
+ | osmalić | + |
CO +
(KOMU)
|