UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podpalić

Chronologizacja

1561, SPXVI
Forma podpalony w znaczeniu 'mający od spodu maść jaśniejszą (o koniu)' zanotowana w 1499 r. (SStp)

Pochodzenie

Zob. palić

Definicja

celowo spowodować powstanie ognia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • 23-latek, 26-latek..., chłopak, chłopiec, mężczyzna, nastolatek, staruszek; bandyta, sprawca, szaleniec, tłum, wróg, żartowniś podpalił coś; kobieta; mafia podpaliła coś; młodzieńcy, demonstranci; chuligani, ekstremiści, hitlerowcy, napastnicy podpalili coś
  • podpalić miasto, wieś; ambasadę, barak, bibliotekę, budynek, chatę, dach, dom, drzwi, gmach, hotel, kiosk, lokal, pałac, siedzibę kogoś, stodołę, szopę; klasztor, kościół, synagogę, świątynię; kolegę, matkę; altanę, kosz, siano, słomę; auto, oponę, samochód; cygaro, drewno, dynamit, gaz, lont, zapałkę
  • podpalić benzyną, laserem, ogniem, zapalniczką, zapałką
  • podpalić na znak protestu
  • podpalić w piecu
  • podpalić z zemsty
  • umyślnie podpalić; podpalić przypadkowo; podpalić uroczyście
  • podpalić i uciec, podpalić i zakopać, podpalić i zniszczyć

Cytaty

Schylił się, by podpalić drewno do wędzenia, i upadł.

źródło: NKJP: Irena Morawska: Tam gdzie rosną truskawki, Gazeta Wyborcza, 1995-10-13

[...] kto umyślnie podpalił dom lub stóg, sam zostanie spalony.

źródło: NKJP: Aleksander Krawczuk: Dziwna sekta z katakumb, Polityka, 2000-12-23

[...] dzieci podpaliły laserem sąsiednią stodołę i trzeba było natychmiast gasić pożar i znów wzywać straż pożarną.

źródło: NKJP: Krystyna Janda: Moja droga B, 2004

Nieodpowiedzialny nastolatek podpalił lont petardy i wrzucił do dziecięcego wózka.

źródło: NKJP: (POK): Petarda w wózku, Echo Dnia, 2004-08-30

Kilka dni temu świątynia spłonęła - podpalona przez nieznanych sprawców.

źródło: NKJP: K.Kowalski: Kto podpalił kościół w Sadykrzu?, Tygodnik Ciechanowski, 2003-10-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podpalę
podpalimy
2 os. podpalisz
podpalicie
3 os. podpali
podpalą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podpaliłem
+(e)m podpalił
podpaliłam
+(e)m podpaliła
podpaliłom
+(e)m podpaliło
podpaliliśmy
+(e)śmy podpalili
podpaliłyśmy
+(e)śmy podpaliły
2 os. podpaliłeś
+(e)ś podpalił
podpaliłaś
+(e)ś podpaliła
podpaliłoś
+(e)ś podpaliło
podpaliliście
+(e)ście podpalili
podpaliłyście
+(e)ście podpaliły
3 os. podpalił
podpaliła
podpaliło
podpalili
podpaliły

bezosobnik: podpalono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podpalmy
2 os. podpal
podpalcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podpaliłbym
bym podpalił
podpaliłabym
bym podpaliła
podpaliłobym
bym podpaliło
podpalilibyśmy
byśmy podpalili
podpaliłybyśmy
byśmy podpaliły
2 os. podpaliłbyś
byś podpalił
podpaliłabyś
byś podpaliła
podpaliłobyś
byś podpaliło
podpalilibyście
byście podpalili
podpaliłybyście
byście podpaliły
3 os. podpaliłby
by podpalił
podpaliłaby
by podpaliła
podpaliłoby
by podpaliło
podpaliliby
by podpalili
podpaliłyby
by podpaliły

bezosobnik: podpalono by

bezokolicznik: podpalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podpaliwszy

gerundium: podpalenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podpalenie
podpalenia
D. podpalenia
podpaleń
C. podpaleniu
podpaleniom
B. podpalenie
podpalenia
N. podpaleniem
podpaleniami
Ms. podpaleniu
podpaleniach
W. podpalenie
podpalenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: podpalony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podpalony
podpalony
podpalony
podpalone
podpalona
D. podpalonego
podpalonego
podpalonego
podpalonego
podpalonej
C. podpalonemu
podpalonemu
podpalonemu
podpalonemu
podpalonej
B. podpalonego
podpalonego
podpalony
podpalone
podpaloną
N. podpalonym
podpalonym
podpalonym
podpalonym
podpaloną
Ms. podpalonym
podpalonym
podpalonym
podpalonym
podpalonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podpaleni
podpaleni
podpalone
podpalone
D. podpalonych
podpalonych
podpalonych
podpalonych
C. podpalonym
podpalonym
podpalonym
podpalonym
B. podpalonych
podpalonych
podpalonych
podpalone
N. podpalonymi
podpalonymi
podpalonymi
podpalonymi
Ms. podpalonych
podpalonych
podpalonych
podpalonych

odpowiednik aspektowy: podpalać

Składnia

Rz osobowy + podpalić +
CO/KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json