UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tlić się

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Etymologicznie związany z psł. *tьlěti 'rozkładać się, rozpadać się, próchnieć, butwieć; tlić się, żarzyć się'. Możliwy związek z rzeczownikiem *tьlo (zob. tło).

1. ogień

Definicja

palić się bardzo słabym płomieniem lub w ogóle bez płomienia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tlić
hiperonimy:  palić się

Połączenia

  • drewno, torf, węgiel tli się; tli się niedopałek, ognisko, pniaki
  • tli się na strychu
  • tli się pod blachą
  • tli się w stodole
  • tlący się na kominku, na poddaszu
  • lekko, wiecznie tli się
  • tlący się i dymiący

Cytaty

Pożar torfowiska bardzo trudno ugasić. Torf tli się na głębokości metra.

źródło: NKJP: Adam Wajrak: Nad Biebrzą od wieków z zemsty podpalano łąki, Gazeta Wyborcza, 1992-08-27

Kiedy jej ojciec powrócił, nad ruinami dworzyszcza wciąż tlił się dym.

źródło: NKJP: Anna Brzezińska: Letni deszcz. Sztylet – fragment 2, Esensja, 2009-11-08

Wtedy mężczyzna cisnął bukietem w ogień tlący się na kominku i wszczął awanturę.

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny-klucz, 2000

Nazwa „Zawaternik” oznacza wiecznie tlący się w palenisku kawałek drewna, z którego dawniej rozdmuchiwano watrę.

źródło: NKJP: Niech się „Zawaternik” długo tli, Dziennik Polski, 2003-10-27

Brazda z Klinsztejna nie odrywał oczu od tlących się i dymiących zwłok proboszcza Megerleina.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tlę się
tlimy się
2 os. tlisz się
tlicie się
3 os. tli się
tlą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tliłem się
+(e)m się tlił
tliłam się
+(e)m się tliła
tliłom się
+(e)m się tliło
tliliśmy się
+(e)śmy się tlili
tliłyśmy się
+(e)śmy się tliły
2 os. tliłeś się
+(e)ś się tlił
tliłaś się
+(e)ś się tliła
tliłoś się
+(e)ś się tliło
tliliście się
+(e)ście się tlili
tliłyście się
+(e)ście się tliły
3 os. tlił się
tliła się
tliło się
tlili się
tliły się

bezosobnik: tlono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się tlił
będę się tlić
będę się tliła
będę się tlić
będę się tliło
będę się tlić
będziemy się tlili
będziemy się tlić
będziemy się tliły
będziemy się tlić
2 os. będziesz się tlił
będziesz się tlić
będziesz się tliła
będziesz się tlić
będziesz się tliło
będziesz się tlić
będziecie się tlili
będziecie się tlić
będziecie się tliły
będziecie się tlić
3 os. będzie się tlił
będzie się tlić
będzie się tliła
będzie się tlić
będzie się tliło
będzie się tlić
będą się tlili
będą się tlić
będą się tliły
będą się tlić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tlijmy się
2 os. tlij się
tlijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tliłbym się
bym się tlił
tliłabym się
bym się tliła
tliłobym się
bym się tliło
tlilibyśmy się
byśmy się tlili
tliłybyśmy się
byśmy się tliły
2 os. tliłbyś się
byś się tlił
tliłabyś się
byś się tliła
tliłobyś się
byś się tliło
tlilibyście się
byście się tlili
tliłybyście się
byście się tliły
3 os. tliłby się
by się tlił
tliłaby się
by się tliła
tliłoby się
by się tliło
tliliby się
by się tlili
tliłyby się
by się tliły

bezosobnik: tlono by się

bezokolicznik: tlić się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

tląc się

gerundium: tlenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tlenie się
tlenia się
D. tlenia się
tleń się
C. tleniu się
tleniom się
B. tlenie się
tlenia się
N. tleniem się
tleniami się
Ms. tleniu się
tleniach się
W. tlenie się
tlenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: tlący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. tlący się
tlący się
tlący się
tlące się
tląca się
D. tlącego się
tlącego się
tlącego się
tlącego się
tlącej się
C. tlącemu się
tlącemu się
tlącemu się
tlącemu się
tlącej się
B. tlącego się
tlącego się
tlący się
tlące się
tlącą się
N. tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącą się
Ms. tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. tlący się
tlący się
tlące się
tlące się
D. tlących się
tlących się
tlących się
tlących się
C. tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącym się
B. tlących się
tlących się
tlących się
tlące się
N. tlącymi się
tlącymi się
tlącymi się
tlącymi się
Ms. tlących się
tlących się
tlących się
tlących się

2. uczucie

Definicja

książk. 
być obecnym w niewielkim stopniu lub w niewielkim nasileniu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tlić

Połączenia

  • bunt, konflikt, niepokój, pomysł, żal tli się; tli się iskierka nadziei, prawdy, nadzieja, nienawiść, nostalgia, obawa, pomysł, resztki marzeń, tęsknota, życie; tlą się emocje
  • tlić się w głowie, w ludziach, w pamięci
  • ciągle, nieśmiało, nieustannie, wątło tlić się
  • tlić się i wybuchać

Cytaty

Pomysł tlił się w głowach uczniów miejscowego Zespołu Szkół Technicznych i Liceum Ogólnokształcącego już od dwóch lat.

źródło: NKJP: (waw): Pożyteczna integracja, Nowiny Raciborskie, 2002-03-27

Ciągle tli się iskierka nadziei, że może na lokalnej zwyżce uda się wyskoczyć z posiadanych walorów.

źródło: NKJP: Iskierka nadziei, Dziennik Polski, 1998-08-08

A jednak lekki niepokój tlił się gdzieś w głębi. Przez cały czas myślałem o Teresce.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

[...] autor jest kronikarzem konfliktów i frustracji, jakie przez dziesiątki lat tliły się i wybuchały w Afryce Południowej.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Afrykański chłód, Polityka, 2003-10-11

Póki jeszcze w chorym tli się iskierka życia, uważa się, że jest on jeszcze odrobinę zdrowy.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka, Sławomir Zagórski: Bębnić na zdrowie, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1997-11-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tlę się
tlimy się
2 os. tlisz się
tlicie się
3 os. tli się
tlą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tliłem się
+(e)m się tlił
tliłam się
+(e)m się tliła
tliłom się
+(e)m się tliło
tliliśmy się
+(e)śmy się tlili
tliłyśmy się
+(e)śmy się tliły
2 os. tliłeś się
+(e)ś się tlił
tliłaś się
+(e)ś się tliła
tliłoś się
+(e)ś się tliło
tliliście się
+(e)ście się tlili
tliłyście się
+(e)ście się tliły
3 os. tlił się
tliła się
tliło się
tlili się
tliły się

bezosobnik: tlono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się tlił
będę się tlić
będę się tliła
będę się tlić
będę się tliło
będę się tlić
będziemy się tlili
będziemy się tlić
będziemy się tliły
będziemy się tlić
2 os. będziesz się tlił
będziesz się tlić
będziesz się tliła
będziesz się tlić
będziesz się tliło
będziesz się tlić
będziecie się tlili
będziecie się tlić
będziecie się tliły
będziecie się tlić
3 os. będzie się tlił
będzie się tlić
będzie się tliła
będzie się tlić
będzie się tliło
będzie się tlić
będą się tlili
będą się tlić
będą się tliły
będą się tlić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tlijmy się
2 os. tlij się
tlijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tliłbym się
bym się tlił
tliłabym się
bym się tliła
tliłobym się
bym się tliło
tlilibyśmy się
byśmy się tlili
tliłybyśmy się
byśmy się tliły
2 os. tliłbyś się
byś się tlił
tliłabyś się
byś się tliła
tliłobyś się
byś się tliło
tlilibyście się
byście się tlili
tliłybyście się
byście się tliły
3 os. tliłby się
by się tlił
tliłaby się
by się tliła
tliłoby się
by się tliło
tliliby się
by się tlili
tliłyby się
by się tliły

bezosobnik: tlono by się

bezokolicznik: tlić się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

tląc się

gerundium: tlenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tlenie się
tlenia się
D. tlenia się
tleń się
C. tleniu się
tleniom się
B. tlenie się
tlenia się
N. tleniem się
tleniami się
Ms. tleniu się
tleniach się
W. tlenie się
tlenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: tlący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. tlący się
tlący się
tlący się
tlące się
tląca się
D. tlącego się
tlącego się
tlącego się
tlącego się
tlącej się
C. tlącemu się
tlącemu się
tlącemu się
tlącemu się
tlącej się
B. tlącego się
tlącego się
tlący się
tlące się
tlącą się
N. tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącą się
Ms. tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. tlący się
tlący się
tlące się
tlące się
D. tlących się
tlących się
tlących się
tlących się
C. tlącym się
tlącym się
tlącym się
tlącym się
B. tlących się
tlących się
tlących się
tlące się
N. tlącymi się
tlącymi się
tlącymi się
tlącymi się
Ms. tlących się
tlących się
tlących się
tlących się

Składnia

Rz abstrakcyjny + tlić się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 22.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json