UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ospa

Chronologizacja

1565, SPXVI
Inne znaczenie: 'otręby'

Pochodzenie

psł. *o(b)sъpa 'to, co obsypuje'

Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od przedrostkowego *o(b)suti, *o(b)sъpǫ 'obsypać', opartym na temacie czasu teraźniejszego *o(b)sъp-; dawne znaczenie 'otręby' z 'to, czym się obsypuje karmę dla zwierząt domowych, osypka z otrąb'; nazwa choroby od wysypki na ciele chorego (Bor); zob. sypać

Definicja

zaraźliwa choroba występująca najczęściej u dzieci, której charakterystycznymi objawami są wysoka gorączka i wysypka

Noty o użyciu

Wyraz używany także w odniesieniu do innych chorób, częstych w przeszłości, takich jak: ospa czarna, ospa prawdziwa.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ospa wietrzna, wiatrówka
hiperonimy:  choroba I

Połączenia

  • ciężka ospa
  • wirus, zarazki; ślady; epidemia, wysyp ospy
  • szczepionka przeciwko ospie
  • blizny po, dzioby po, dziury po, ślady po ospie
  • chory na ospę
  • nabawić się ospy
  • mieć, przechodzić, złapać; zwalczać ospę;
  • leczenie, zwalczanie ospy
  • zarazić się ospą
  • zachorować na ospę

Cytaty

Zainteresowanie szczepionką jest niewielkie, bo panuje opinia, iż dziecko powinno ospę przechorować.

źródło: NKJP: Obowiązek i rozsądek, Dziennik Polski, 2002-04-29

W ubiegłym roku Wiktoria złapała ospę w styczniu.

źródło: NKJP: Zdzisław Surowiec: Policjantka i pani dyżurna, 2005-05-27

Tą metodą nie tylko wygładza się zmarszczki, ale także likwiduje przebarwienia skóry i usuwa blizny po ospie i trądziku.

źródło: NKJP: (E): Bez bólu i skalpela, Dziennik Polski, 2000-09-07

Wirus ospy jest znacznie bardziej zaraźliwy od wirusa grypy [...].

źródło: NKJP: Mikroby od mokrej roboty, Dziennik Polski - Nauka, 2001-02-21

Ospa krów to zaraźliwa wirusowa choroba zakaźna krów w przebiegu której pojawiają się charakterystyczne grudkowo-pęcherzykowe wykwity.

źródło: NKJP: RooBot: Ospa krów, Wikipedia.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ospa
ospy
D. ospy
osp
C. ospie
ospom
B. ospę
ospy
N. ospą
ospami
Ms. ospie
ospach
W. ospo
ospy

Frazeologizmy

czarna ospa
ospa prawdziwa
ospa krowia
ospa wietrzna
Data ostatniej modyfikacji: 17.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json