UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

udar

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

z ros. udár 'uderzenie, cios', 'porażenie, apopleksja'

Na zapożyczenie wskazuje chronologia wyrazu w języku polskim. Ros. udár to rzeczownik od czasownika udaríť wywodzącego się psł. *udariti 'uderzyć'

1. system

Definicja

techn. 
system wytwarzania rytmicznych uderzeń mechanicznych w maszynach, np. takich jak wiertarka lub młot pneumatyczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • udar mechaniczny, pneumatyczny
  • energia, moc, siła; mechanizm udaru
  • wiertarka z udarem
  • włączyć, wyłączyć udar

Cytaty

Urządzenie zostało wyposażone w boczny przełącznik, pozwalający wyłączyć mechanizm udaru.

źródło: NKJP: Do twardych materiałów, Życie Warszawy, 2002

Znajduje się w niej duży przełącznik wiercenia z udarem lub bez udaru.

źródło: NKJP: Anna Nalewajska: Młot kompaktowy, Życie Warszawy, 2002

Dzięki wynalezieniu udaru elektropneumatycznego wydajność wiertarek podwyższyła się o 30% w porównaniu z tymi wyposażonymi w udar mechaniczny.

źródło: Internet

[...] w rufę uderzył strumień neutronów [...]. Udar neutronowy mógł zniszczyć tylko siłownię, przy założeniu, że na pokładzie znajdują się biologiczne stworzenia, i tym samym są oddzielone od siłowni szeregiem [...] grodzi.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. udar
udary
D. udaru
udarów
C. udarowi
udarom
B. udar
udary
N. udarem
udarami
Ms. udarze
udarach
W. udarze
udary

Inne uwagi

Zwykle lp

2. uderzenie

Definicja

techn. 
uderzenie mechaniczne wytwarzane przez maszynę, np. taką jak wiertarka lub młot pneumatyczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • częstotliwość udaru, ilość udarów

Cytaty

System [...] zapewnia utrzymanie stałej ilości udarów, niezależnie od obciążenia urządzenia.

źródło: NKJP: Młoty z komputera, Prasa, 2002

Parametrem mającym największy wpływ na możliwości młota udarowego jest energia pojedynczego udaru.

źródło: Internet

W małych wiertarkach częstotliwość udarów jest większa (do 48 000 udarów na minutę), przez co można ją odróżnić od młotowiertarek po charakterystycznym dźwięku.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. udar
udary
D. udaru
udarów
C. udarowi
udarom
B. udar
udary
N. udarem
udarami
Ms. udarze
udarach
W. udarze
udary

3. mózgu

Definicja

używane w języku ogólnym jako skrócona postać terminów medycznych, takich jak udar mózgu; udar słoneczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Połączenia

  • dostać udaru
  • przebyć udar

Cytaty

Bohaterowie transformacji coraz częściej czują się zmęczeni i wypaleni. Rozglądają się między sobą i - wydaje się - gdzie spojrzysz, tam rak, udar, depresja. Czy to twarde pokolenie 50-latków zaczyna płacić cenę za swoje szybkie kariery, za stresy, za branie życia w swoje ręce, za wyścig, do którego nie byli przygotowani?

źródło: NKJP: Transformersi są zmęczeni, Polityka, 2007-12-15

Ja kolego, jestem wrażliwy na słońce - powiedział. - Dwa lata temu miałem udar. Słaba przyjemność.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. udar
udary
D. udaru
udarów
C. udarowi
udarom
B. udar
udary
N. udarem
udarami
Ms. udarze
udarach
W. udarze
udary

Frazeologizmy

udar cieplny
udar termiczny
udar mózgu
udar mózgowy
udar serca
udar słoneczny
Data ostatniej modyfikacji: 07.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json