UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przewodniczący

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. wodzić

1. zwierzchnik grupy

Definicja

osoba pełniąca w jakiejś grupie ludzi kierowniczą funkcję

Noty o użyciu

W odniesieniu do kobiet używa się wyrazu przewodnicząca.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zwierzchnik

Połączenia

  • aktualny, były, długoletni, dotychczasowy, nowy, obecny, ostatni, ówczesny, pierwszy, poprzedni, tymczasowy, wieloletni; honorowy przewodniczący
  • przewodniczący Andrzej Lepper, Leszek Miller, Marian Krzaklewski...
  • przewodniczący delegacji, federacji, frakcji, izby, jury, kapituły, klasy, klubu, kolegium, koła, kołchozu, komisji, komitetu, konwentu, parlamentu, partii, podkomisji, prezydium, rady, samorządu, sądu, sejmiku, sejmu, sekcji, senatu, spółdzielni, stowarzyszenia, trybunału, wydziału, zarządu, zgromadzenia, związku; Bundestagu, Dumy Państwowej, KRRiT...; PO, Samoobrony, SLD...; grupy, towarzystwa, zespołu; euroregionu, regionu
  • przewodniczący i członkowie, przewodniczący i delegat, przewodniczący i komisja, przewodniczący i poseł, przewodniczący i prezydium, przewodniczący i sekretarz, przewodniczący i sprawozdawca, przewodniczący i zarząd, przewodniczący i zastępca; burmistrz i przewodniczący, marszałek i przewodniczący, sejm i przewodniczący, starosta i przewodniczący
  • pan przewodniczący
  • zastępca; przemówienie, wypowiedź, wystąpienie; decyzja, inicjatywa, list, opinia, pismo, podpis, zarządzenia; kompetencje, obowiązki, odpowiedzialność, uprawnienia; fotel, funkcja, mandat, pozycja, rola, stanowisko, urząd; wybór, zmiana; rezygnacja; nieobecność, obecność przewodniczącego
  • dieta, dodatek, premia, ryczałt, wynagrodzenie; miejsce dla przewodniczącego; list, pismo, telefon, wniosek; apel, prośba, pytanie; pretensje, zaufanie, żal do przewodniczącego; gratulacje od przewodniczącego; nieufność wobec przewodniczącego
  • głosowanie, kandydat, kandydatura, nominacja, wybory; atak na przewodniczącego
  • konsultacje, porozumienie, rozmowa, spotkanie, wywiad z przewodniczącym
  • przewodniczący ogłosił, oznajmił, poinformował, przemawia, skomentował, stwierdził, tłumaczy, twierdzi, uważa, wyjaśnia, zapewnia, zapowiedział, zauważył; zarządził coś; podpisał coś
  • dziękować, podziękować przewodniczącemu
  • powołać/powoływać, wybrać, wyłonić/wyłaniać, wyznaczyć/wyznaczać; odwołać/odwoływać; zapytać o coś przewodniczącego
  • apelować, zaapelować, zwracać się; kierować coś, skierować coś, wysłać coś, złożyć coś do przewodniczącego
  • kandydować na przewodniczącego
  • rozmawiać, spotkać się z przewodniczącym

Cytaty

Komisja rewizyjna składa się z 3-5 członków, którzy wybierają spośród siebie przewodniczącego.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1996

Po niemal półgodzinnej kłótni przewodniczącemu parlamentu [...] udało się przeforsować jeszcze jedną ustawę [...].

źródło: NKJP: Cezary Goliński: Białoruś, Gazeta Wyborcza, 1993-02-04

Michał Płażyński zaproponował utworzenie federacji [...], która potem zawarłaby kontrakt programowy z Solidarnością, a całością kierowałby rotacyjny przewodniczący [...].

źródło: NKJP: Tydzień w kraju, Polityka, 2000-11-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przewodniczący
 przewodniczący
 ndepr
przewodniczące
 depr
D. przewodniczącego
 przewodniczących
C. przewodniczącemu
 przewodniczącym
B. przewodniczącego
 przewodniczących
N. przewodniczącym
 przewodniczącymi
Ms. przewodniczącym
 przewodniczących
W. przewodniczący
 przewodniczący
 ndepr
przewodniczące
 depr

Składnia

bez ograniczeń + przewodniczący +
KOGO/CZEGO

2. prowadzący obrady

Definicja

osoba kierująca przebiegiem spotkania lub jakichś działań

Noty o użyciu

W odniesieniu do kobiet używa się wyrazu przewodnicząca.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  prowadzący

Połączenia

  • przewodniczący konferencji, kongresu, obrad, rozprawy, sesji, zebrania
  • przewodniczący i zastępca
  • pan przewodniczący
  • zastępca; funkcja, stanowisko; wybór przewodniczącego
  • przewodniczący stwierdził; celebruje coś
  • powołać kogoś; wybrany na przewodniczącego

Cytaty

Przewodniczący zebrania Jan Paweł Janus stwierdził, iż spośród 44 członków jest obecnych na sali 27, co znaczy, że gremium jawi się władnym do podejmowania uchwał.

źródło: NKJP: Uznanie dla prezesa, Dziennik Polski, 2003-06-30

Sprecyzowanie w statucie zasad dotyczących organizacji, przebiegu sesji, postępowania przewodniczącego sesji, radnych i publiczności oraz procedur (np. głosowań) służy [...] zdyscyplinowaniu obrad [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.11.1992

Zezwoleń na widzenie się z tymczasowo aresztowanym w sądzie przy sposobności rozprawy lub posiedzenia udziela na piśmie przewodniczący rozprawy lub posiedzenia.

źródło: NKJP: Dz.U. z 1987r. Nr 38, poz. 218

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przewodniczący
 przewodniczący
 ndepr
przewodniczące
 depr
D. przewodniczącego
 przewodniczących
C. przewodniczącemu
 przewodniczącym
B. przewodniczącego
 przewodniczących
N. przewodniczącym
 przewodniczącymi
Ms. przewodniczącym
 przewodniczących
W. przewodniczący
 przewodniczący
 ndepr
przewodniczące
 depr

Składnia

bez ograniczeń + przewodniczący +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 14.01.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN