UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przebrać się

Chronologizacja

SPXVI: (inne znaczenie), SKN: (inne znaczenie), SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. brać I

1. w piżamę

Definicja

zmienić na sobie ubranie lub jego część

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeoblec się, przewdziać się

Połączenia

  • przebrać się w cywilne ubranie, w garnitur, w kostium, w mundur, w ornat, w piżamę, w strój

Cytaty

Ksawery przebrał się: włożył farmerskie spodnie i bawełnianą koszulkę.

źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Czterdziestu na górze, 1961

Po polowaniu przebrał się w białe spodnie i takiż pulower.

źródło: KWSJP: Lech Słodownik: Aleksander zu Dohna - ostatni książę ze Słobit (część 4), prasa, 2004

Odwagą i sprytem wykazał się zakopiański strażak Andrzej Blaszyński, który na rozkaz komendanta Stanisława Bańki przebrał się w sutannę, aby powstrzymać chorą, młodą osobę, która chciała skoczyć z dachu.

źródło: KWSJP: JJ: Ksiądz strażak, prasa, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przebiorę się
przebierzemy się
2 os. przebierzesz się
przebierzecie się
3 os. przebierze się
przebiorą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przebrałem się
+(e)m się przebrał
przebrałam się
+(e)m się przebrała
przebrałom się
+(e)m się przebrało
przebraliśmy się
+(e)śmy się przebrali
przebrałyśmy się
+(e)śmy się przebrały
2 os. przebrałeś się
+(e)ś się przebrał
przebrałaś się
+(e)ś się przebrała
przebrałoś się
+(e)ś się przebrało
przebraliście się
+(e)ście się przebrali
przebrałyście się
+(e)ście się przebrały
3 os. przebrał się
przebrała się
przebrało się
przebrali się
przebrały się

bezosobnik: przebrano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przebierzmy się
2 os. przebierz się
przebierzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przebrałbym się
bym się przebrał
przebrałabym się
bym się przebrała
przebrałobym się
bym się przebrało
przebralibyśmy się
byśmy się przebrali
przebrałybyśmy się
byśmy się przebrały
2 os. przebrałbyś się
byś się przebrał
przebrałabyś się
byś się przebrała
przebrałobyś się
byś się przebrało
przebralibyście się
byście się przebrali
przebrałybyście się
byście się przebrały
3 os. przebrałby się
by się przebrał
przebrałaby się
by się przebrała
przebrałoby się
by się przebrało
przebraliby się
by się przebrali
przebrałyby się
by się przebrały

bezosobnik: przebrano by się

bezokolicznik: przebrać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przebrawszy się

gerundium: przebranie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przebranie się
przebrania się
D. przebrania się
przebrań się
C. przebraniu się
przebraniom się
B. przebranie się
przebrania się
N. przebraniem się
przebraniami się
Ms. przebraniu się
przebraniach się
W. przebranie się
przebrania się

odpowiednik aspektowy: przebierać się

Składnia

Rzosobowy + przebrać się +
(w CO)

2. za policjanta

Definicja

założyć na siebie strój charakterystyczny dla kogoś lub czegoś innego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  udać

Połączenia

  • przebrać się za kobietę, za księdza, za mężczyznę, za Mikołaja

Cytaty

Siedziałem z pewnym ruskim majorem, który zwiał z wojska i przebrał się za kominiarza.

źródło: KWSJP: Marek Hłasko: Cmentarze, 1957

Jak podał amerykański tygodnik „Newsweek”, każdego miesiąca aż 30 tysięcy amerykańskich maluchów wystukuje paluszkami na klawiaturze adres www.cia.gov/cia/ciakids, aby dowiedzieć się, jak poznać szpiega, jak piesek Azorek może wykryć bombę oraz jak przebrać się za agenta.

źródło: KWSJP: Dzieci: CIA wita nas!, prasa, 2001

Mój stryj Kajetan opowiadał kiedyś z rozbawieniem o balu maskowym zorganizowanym w którejś z siedzib arystokratycznych w Poznańskiem lub w samym Poznaniu. Każda z pań miała przebrać się za jakąś książkę, a jury złożone ze środowiskowych erudytów powinno było odgadnąć, o jaką książkę chodzi, i przyznać nagrodę najlepszemu przebraniu.

źródło: KWSJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przebiorę się
przebierzemy się
2 os. przebierzesz się
przebierzecie się
3 os. przebierze się
przebiorą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przebrałem się
+(e)m się przebrał
przebrałam się
+(e)m się przebrała
przebrałom się
+(e)m się przebrało
przebraliśmy się
+(e)śmy się przebrali
przebrałyśmy się
+(e)śmy się przebrały
2 os. przebrałeś się
+(e)ś się przebrał
przebrałaś się
+(e)ś się przebrała
przebrałoś się
+(e)ś się przebrało
przebraliście się
+(e)ście się przebrali
przebrałyście się
+(e)ście się przebrały
3 os. przebrał się
przebrała się
przebrało się
przebrali się
przebrały się

bezosobnik: przebrano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przebierzmy się
2 os. przebierz się
przebierzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przebrałbym się
bym się przebrał
przebrałabym się
bym się przebrała
przebrałobym się
bym się przebrało
przebralibyśmy się
byśmy się przebrali
przebrałybyśmy się
byśmy się przebrały
2 os. przebrałbyś się
byś się przebrał
przebrałabyś się
byś się przebrała
przebrałobyś się
byś się przebrało
przebralibyście się
byście się przebrali
przebrałybyście się
byście się przebrały
3 os. przebrałby się
by się przebrał
przebrałaby się
by się przebrała
przebrałoby się
by się przebrało
przebraliby się
by się przebrali
przebrałyby się
by się przebrały

bezosobnik: przebrano by się

bezokolicznik: przebrać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przebrawszy się

gerundium: przebranie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przebranie się
przebrania się
D. przebrania się
przebrań się
C. przebraniu się
przebraniom się
B. przebranie się
przebrania się
N. przebraniem się
przebraniami się
Ms. przebraniu się
przebraniach się
W. przebranie się
przebrania się

odpowiednik aspektowy: przebierać się

Składnia

Rzosobowy + przebrać się +
za KOGO/CO

Frazeologizmy

miarka się przebrała
miara się przebrała
Data ostatniej modyfikacji: 23.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json