UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

psuć

Chronologizacja

XV w., Bor

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	psuję	psujemy
2 os.	psujesz	psujecie
3 os.	psuje	psują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	psułem +(e)m psuł	psułam +(e)m psuła	psułom +(e)m psuło	psuliśmy +(e)śmy psuli	psułyśmy +(e)śmy psuły
2 os.	psułeś +(e)ś psuł	psułaś +(e)ś psuła	psułoś +(e)ś psuło	psuliście +(e)ście psuli	psułyście +(e)ście psuły
3 os.	psuł	psuła	psuło	psuli	psuły

bezosobnik: psuto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę psuł będę psuć	będę psuła będę psuć	będę psuło będę psuć	będziemy psuli będziemy psuć	będziemy psuły będziemy psuć
2 os.	będziesz psuł będziesz psuć	będziesz psuła będziesz psuć	będziesz psuło będziesz psuć	będziecie psuli będziecie psuć	będziecie psuły będziecie psuć
3 os.	będzie psuł będzie psuć	będzie psuła będzie psuć	będzie psuło będzie psuć	będą psuli będą psuć	będą psuły będą psuć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		psujmy
2 os.	psuj	psujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	psułbym bym psuł	psułabym bym psuła	psułobym bym psuło	psulibyśmy byśmy psuli	psułybyśmy byśmy psuły
2 os.	psułbyś byś psuł	psułabyś byś psuła	psułobyś byś psuło	psulibyście byście psuli	psułybyście byście psuły
3 os.	psułby by psuł	psułaby by psuła	psułoby by psuło	psuliby by psuli	psułyby by psuły

bezosobnik: psuto by

bezokolicznik: psuć

imiesłów przysłówkowy współczesny: psując

gerundium: psucie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	psucie	psucia
D.	psucia	psuć
C.	psuciu	psuciom
B.	psucie	psucia
N.	psuciem	psuciami
Ms.	psuciu	psuciach
W.	psucie	psucia

imiesłów przymiotnikowy czynny: psujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	psujący	psujący	psujący	psujące	psująca
D.	psującego	psującego	psującego	psującego	psującej
C.	psującemu	psującemu	psującemu	psującemu	psującej
B.	psującego	psującego	psujący	psujące	psującą
N.	psującym	psującym	psującym	psującym	psującą
Ms.	psującym	psującym	psującym	psującym	psującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	psujący	psujący	psujące	psujące
D.	psujących	psujących	psujących	psujących
C.	psującym	psującym	psującym	psującym
B.	psujących	psujących	psujących	psujące
N.	psującymi	psującymi	psującymi	psującymi
Ms.	psujących	psujących	psujących	psujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: psuty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	psuty	psuty	psuty	psute	psuta
D.	psutego	psutego	psutego	psutego	psutej
C.	psutemu	psutemu	psutemu	psutemu	psutej
B.	psutego	psutego	psuty	psute	psutą
N.	psutym	psutym	psutym	psutym	psutą
Ms.	psutym	psutym	psutym	psutym	psutej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	psuci	psuci	psute	psute
D.	psutych	psutych	psutych	psutych
C.	psutym	psutym	psutym	psutym
B.	psutych	psutych	psutych	psute
N.	psutymi	psutymi	psutymi	psutymi
Ms.	psutych	psutych	psutych	psutych

odpowiedniki aspektowe: popsuć , zepsuć

Pochodzenie

Czasownik odrzeczownikowy od pies (< psł. *pьsъ) z pierwotnym znaczeniem 'robić coś jak pies, na sposób psa'; zob. pies

1. zabawkę

Definicja

powodować, że coś nie nadaje się do użytku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	niszczyć
	antonimy:	naprawiać

Połączenia

psuć zabawkę; komputer, rower, telefon, telewizor, samochód

Cytaty

Walę w widełki, bębnię pięścią w obudowę... - Idziesz stąd, ty wariacie?! Będzie tu telefon psuł!.. To zwabiona hałasami salowa wychyla głowę z kuchni.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Kuracja, 1998

Bywa jednak, że tanie, nie najlepszej jakości części psują samochód. Do zakupu części należy więc podejść rozważnie.

źródło: NKJP: Aureliusz Mikos: Oryginalne czy podróbki?, Moto Express, 2002-06-25

Składnia

psuć

2. zdrowie

Definicja

pogarszać funkcjonowanie organizmu lub jego części

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:

niszczyć

Połączenia

psuć oczy, zęby, żołądek

Cytaty

O wiele gorzej jest, gdy sugerując się tylko niską ceną, kupujemy żywność, najczęściej złej jakości, którą psujemy własne zdrowie.

źródło: NKJP: (SJ): Polskie i dobre , Sztafeta, 52/2005

Najgorsze z ubrań także ktoś dostanie, niczego się nie wyrzuci. Po cóż więc krawiec miałby psuć sobie oczy nad stebnówką, kiedy wie, że to już nie może dobrze leżeć.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Skaza, 2006

Składnia

psuć

CO + (CZYM)

3. humor

Definicja

powodować zmianę czegoś na gorsze lub mniej korzystne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

psuć atmosferę, klimat; humor, nastrój; przyjemność, szczęście; opinię; kolację popołudnie, święta, wakacje

Cytaty

A teraz opuśćcie ten teren, bo psujecie mi popołudnie.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

Nie pije? To nie zapraszać go, psuje zabawę! Nie chciałem psuć zabawy, a możliwość utraty akceptacji towarzyskiej przerażała mnie.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001

Składnia

psuć

(KOMU) + (CO)

4. dziecko

Definicja

nieodpowiednim postępowaniem sprawiać, że zachowanie lub cechy charakteru jakiejś osoby zmieniają się na gorsze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne

Połączenia

psuć córkę, chłopca, dziecko, dziewczynę, syna, wnuka, wnuczkę; charakter

Cytaty

Może powinieneś zastanowić się, jak kobiety na ciebie patrzą. − A patrzą? Szybko opuściłam wzrok. − Nic z tego, drogi panie − pomyślałam. − Nie ja będę cię dalej psuła!

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Prowincja, 2002

Wspomina, że w radiu zakochał się bardzo wcześnie, bo jego ojciec nie chcąc psuć dzieci długo nie zgadzał się na obecność telewizora w domu.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Szwagier Wielkiego Brata, Polityka, 2001-03-17

Międzywojenna Polska podziwiała Olgę, chętnie się nią chwaliła, ale nie psuła nadmiernymi względami swojej największej artystki.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Składnia

psuć

KOGO/CO + (CZYM)

5. robotę

Definicja

wykonywać jakąś pracę nieumiejętnie lub niedokładnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:

chrzanić, fuszerować, knocić, kulawić, okulawiać, partaczyć, partolić, patałaszyć, pieprzyć, schrzaniać, spartalać

Połączenia

psuć serw, zagrywkę

Cytaty

Po co smarkaczy na nauczycieli przysyłać? On sam jeszcze uczyć się potrzebuje, bo zielono ma w głowie. Tacy ludzie jak oni to tylko psują robotę [...].

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

– Rozpoczęliśmy marnie, psuliśmy zagrywki, ale potem było dużo lepiej i pokazaliśmy chyba, że wychodzimy z kryzysu [...].

źródło: NKJP: Leszek Jaźwiecki: Energetyczne derby, 2004-03-08

Składnia

psuć

Frazeologizmy

ktoś psuje powietrze
ktoś/coś krzyżuje szyki komuś
ktoś/coś psuje szyki komuś
ktoś/coś psuje krew komuś

Data ostatniej modyfikacji: 18.04.2017