UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prześladować

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od psł. *slědovati 'iść po śladach' z przedrostkiem prze-

1. gnębić

Definicja

krzywdzić stale i z rozmysłem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • oprawca, wróg; gang, mafia prześladuje kogoś
  • prześladować chrześcijan, katolików, żydów; murzynów; czarownice

Cytaty

Komendant nie miałby trudności, aby przekonać wiceszefa SS i policji von Rodewalda, że Mock prześladuje jego samego, że torturuje jego współpracownicę i że stoi prawdopodobnie za zamachem na jego życie.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Niektórym wszczepiono pod czaszkę miniaturowy odbiornik, inni odnajdywali takie urządzenia pozaszywane w odzieży. Co ciekawe, nikt nigdy się nie poskarżył, że prześladuje go KGB.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

To echo ciekawej, acz wyrzuconej do lamusa koncepcji Margaret Murray, brytyjskiej antropolożki, autorki słynnej pracy „The Witch Cult in Western Europe ”(1921), głoszącej, że tak zwane polowania na czarownice były w istocie polityczną walką o władzę, że prześladowano i palono kapłanki kultu znacznie wcześniejszego i znacznie silniejszego niż chrześcijaństwo.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005

Nawiedzeni protestanci z sekty menonitów. W ojczyźnie prześladowano ich za radykalizm: wspólnotę dóbr i życie na wzór pierwszych chrześcijan.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześladuję
prześladujemy
2 os. prześladujesz
prześladujecie
3 os. prześladuje
prześladują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześladowałem
+(e)m prześladował
prześladowałam
+(e)m prześladowała
prześladowałom
+(e)m prześladowało
prześladowaliśmy
+(e)śmy prześladowali
prześladowałyśmy
+(e)śmy prześladowały
2 os. prześladowałeś
+(e)ś prześladował
prześladowałaś
+(e)ś prześladowała
prześladowałoś
+(e)ś prześladowało
prześladowaliście
+(e)ście prześladowali
prześladowałyście
+(e)ście prześladowały
3 os. prześladował
prześladowała
prześladowało
prześladowali
prześladowały

bezosobnik: prześladowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prześladował
będę prześladować
będę prześladowała
będę prześladować
będę prześladowało
będę prześladować
będziemy prześladowali
będziemy prześladować
będziemy prześladowały
będziemy prześladować
2 os. będziesz prześladował
będziesz prześladować
będziesz prześladowała
będziesz prześladować
będziesz prześladowało
będziesz prześladować
będziecie prześladowali
będziecie prześladować
będziecie prześladowały
będziecie prześladować
3 os. będzie prześladował
będzie prześladować
będzie prześladowała
będzie prześladować
będzie prześladowało
będzie prześladować
będą prześladowali
będą prześladować
będą prześladowały
będą prześladować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześladujmy
2 os. prześladuj
prześladujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześladowałbym
bym prześladował
prześladowałabym
bym prześladowała
prześladowałobym
bym prześladowało
prześladowalibyśmy
byśmy prześladowali
prześladowałybyśmy
byśmy prześladowały
2 os. prześladowałbyś
byś prześladował
prześladowałabyś
byś prześladowała
prześladowałobyś
byś prześladowało
prześladowalibyście
byście prześladowali
prześladowałybyście
byście prześladowały
3 os. prześladowałby
by prześladował
prześladowałaby
by prześladowała
prześladowałoby
by prześladowało
prześladowaliby
by prześladowali
prześladowałyby
by prześladowały

bezosobnik: prześladowano by

bezokolicznik: prześladować

imiesłów przysłówkowy współczesny: prześladując

gerundium: prześladowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prześladowanie
prześladowania
D. prześladowania
prześladowań
C. prześladowaniu
prześladowaniom
B. prześladowanie
prześladowania
N. prześladowaniem
prześladowaniami
Ms. prześladowaniu
prześladowaniach
W. prześladowanie
prześladowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prześladujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześladujący
prześladujący
prześladujący
prześladujące
prześladująca
D. prześladującego
prześladującego
prześladującego
prześladującego
prześladującej
C. prześladującemu
prześladującemu
prześladującemu
prześladującemu
prześladującej
B. prześladującego
prześladującego
prześladujący
prześladujące
prześladującą
N. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującą
Ms. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześladujący
prześladujący
prześladujące
prześladujące
D. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujących
C. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
B. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujące
N. prześladującymi
prześladującymi
prześladującymi
prześladującymi
Ms. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prześladowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześladowany
prześladowany
prześladowany
prześladowane
prześladowana
D. prześladowanego
prześladowanego
prześladowanego
prześladowanego
prześladowanej
C. prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanej
B. prześladowanego
prześladowanego
prześladowany
prześladowane
prześladowaną
N. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowaną
Ms. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześladowani
prześladowani
prześladowane
prześladowane
D. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
C. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
B. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowane
N. prześladowanymi
prześladowanymi
prześladowanymi
prześladowanymi
Ms. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych

Składnia

Rzosobowy + prześladować +
KOGO/CO + (za CO)

2. nagabywać

Definicja

postępować w sposób nietaktowny lub wyrachowany, narzucając się komuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • prześladować odwiedzinami, telefonami; prośbami, pytaniami

Cytaty

Co roku w dniu święta umarłych pokazywano go sobie palcami, prześladowano litością i grzecznościowymi żalami.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1997

[...] to mydlenie oczu na miesiąc, dwa, aby chwycić klienta i później go prześladować telefonami.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześladuję
prześladujemy
2 os. prześladujesz
prześladujecie
3 os. prześladuje
prześladują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześladowałem
+(e)m prześladował
prześladowałam
+(e)m prześladowała
prześladowałom
+(e)m prześladowało
prześladowaliśmy
+(e)śmy prześladowali
prześladowałyśmy
+(e)śmy prześladowały
2 os. prześladowałeś
+(e)ś prześladował
prześladowałaś
+(e)ś prześladowała
prześladowałoś
+(e)ś prześladowało
prześladowaliście
+(e)ście prześladowali
prześladowałyście
+(e)ście prześladowały
3 os. prześladował
prześladowała
prześladowało
prześladowali
prześladowały

bezosobnik: prześladowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prześladował
będę prześladować
będę prześladowała
będę prześladować
będę prześladowało
będę prześladować
będziemy prześladowali
będziemy prześladować
będziemy prześladowały
będziemy prześladować
2 os. będziesz prześladował
będziesz prześladować
będziesz prześladowała
będziesz prześladować
będziesz prześladowało
będziesz prześladować
będziecie prześladowali
będziecie prześladować
będziecie prześladowały
będziecie prześladować
3 os. będzie prześladował
będzie prześladować
będzie prześladowała
będzie prześladować
będzie prześladowało
będzie prześladować
będą prześladowali
będą prześladować
będą prześladowały
będą prześladować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześladujmy
2 os. prześladuj
prześladujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześladowałbym
bym prześladował
prześladowałabym
bym prześladowała
prześladowałobym
bym prześladowało
prześladowalibyśmy
byśmy prześladowali
prześladowałybyśmy
byśmy prześladowały
2 os. prześladowałbyś
byś prześladował
prześladowałabyś
byś prześladowała
prześladowałobyś
byś prześladowało
prześladowalibyście
byście prześladowali
prześladowałybyście
byście prześladowały
3 os. prześladowałby
by prześladował
prześladowałaby
by prześladowała
prześladowałoby
by prześladowało
prześladowaliby
by prześladowali
prześladowałyby
by prześladowały

bezosobnik: prześladowano by

bezokolicznik: prześladować

imiesłów przysłówkowy współczesny: prześladując

gerundium: prześladowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prześladowanie
prześladowania
D. prześladowania
prześladowań
C. prześladowaniu
prześladowaniom
B. prześladowanie
prześladowania
N. prześladowaniem
prześladowaniami
Ms. prześladowaniu
prześladowaniach
W. prześladowanie
prześladowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prześladujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześladujący
prześladujący
prześladujący
prześladujące
prześladująca
D. prześladującego
prześladującego
prześladującego
prześladującego
prześladującej
C. prześladującemu
prześladującemu
prześladującemu
prześladującemu
prześladującej
B. prześladującego
prześladującego
prześladujący
prześladujące
prześladującą
N. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującą
Ms. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześladujący
prześladujący
prześladujące
prześladujące
D. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujących
C. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
B. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujące
N. prześladującymi
prześladującymi
prześladującymi
prześladującymi
Ms. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prześladowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześladowany
prześladowany
prześladowany
prześladowane
prześladowana
D. prześladowanego
prześladowanego
prześladowanego
prześladowanego
prześladowanej
C. prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanej
B. prześladowanego
prześladowanego
prześladowany
prześladowane
prześladowaną
N. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowaną
Ms. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześladowani
prześladowani
prześladowane
prześladowane
D. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
C. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
B. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowane
N. prześladowanymi
prześladowanymi
prześladowanymi
prześladowanymi
Ms. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych

Składnia

Rzosobowy + prześladować +
KOGO/CO + (CZYM)

3. o śnie

Definicja

pojawiać się ciągle w czyjejś świadomości jako coś przykrego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napastować

Połączenia

  • myśl, obraz, sen, wspomnienie prześladuje kogoś; koszmary prześladują kogoś
  • coś prześladuje kogoś przez całe lata, całe życie
  • coś prześladuje kogoś w myślach, snach

Cytaty

Pomyślał o Joannie. I wtedy przypomniał sobie, że wczoraj przed zaśnięciem prześladowała go jakaś uporczywa myśl o niej [...].

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Może napisałbym książkę, która prześladowała mnie od lat?

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

W szkole nudziły mnie rozważania na temat „czucia i wiary” oraz „szkiełka i oka”. Nie przypuszczałem, że była to tylko nuda i szkolna wersja zagadnienia mającego mnie później prześladować przez całe życie.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześladuję
prześladujemy
2 os. prześladujesz
prześladujecie
3 os. prześladuje
prześladują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześladowałem
+(e)m prześladował
prześladowałam
+(e)m prześladowała
prześladowałom
+(e)m prześladowało
prześladowaliśmy
+(e)śmy prześladowali
prześladowałyśmy
+(e)śmy prześladowały
2 os. prześladowałeś
+(e)ś prześladował
prześladowałaś
+(e)ś prześladowała
prześladowałoś
+(e)ś prześladowało
prześladowaliście
+(e)ście prześladowali
prześladowałyście
+(e)ście prześladowały
3 os. prześladował
prześladowała
prześladowało
prześladowali
prześladowały

bezosobnik: prześladowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prześladował
będę prześladować
będę prześladowała
będę prześladować
będę prześladowało
będę prześladować
będziemy prześladowali
będziemy prześladować
będziemy prześladowały
będziemy prześladować
2 os. będziesz prześladował
będziesz prześladować
będziesz prześladowała
będziesz prześladować
będziesz prześladowało
będziesz prześladować
będziecie prześladowali
będziecie prześladować
będziecie prześladowały
będziecie prześladować
3 os. będzie prześladował
będzie prześladować
będzie prześladowała
będzie prześladować
będzie prześladowało
będzie prześladować
będą prześladowali
będą prześladować
będą prześladowały
będą prześladować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześladujmy
2 os. prześladuj
prześladujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześladowałbym
bym prześladował
prześladowałabym
bym prześladowała
prześladowałobym
bym prześladowało
prześladowalibyśmy
byśmy prześladowali
prześladowałybyśmy
byśmy prześladowały
2 os. prześladowałbyś
byś prześladował
prześladowałabyś
byś prześladowała
prześladowałobyś
byś prześladowało
prześladowalibyście
byście prześladowali
prześladowałybyście
byście prześladowały
3 os. prześladowałby
by prześladował
prześladowałaby
by prześladowała
prześladowałoby
by prześladowało
prześladowaliby
by prześladowali
prześladowałyby
by prześladowały

bezosobnik: prześladowano by

bezokolicznik: prześladować

imiesłów przysłówkowy współczesny: prześladując

gerundium: prześladowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prześladowanie
prześladowania
D. prześladowania
prześladowań
C. prześladowaniu
prześladowaniom
B. prześladowanie
prześladowania
N. prześladowaniem
prześladowaniami
Ms. prześladowaniu
prześladowaniach
W. prześladowanie
prześladowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prześladujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześladujący
prześladujący
prześladujący
prześladujące
prześladująca
D. prześladującego
prześladującego
prześladującego
prześladującego
prześladującej
C. prześladującemu
prześladującemu
prześladującemu
prześladującemu
prześladującej
B. prześladującego
prześladującego
prześladujący
prześladujące
prześladującą
N. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującą
Ms. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześladujący
prześladujący
prześladujące
prześladujące
D. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujących
C. prześladującym
prześladującym
prześladującym
prześladującym
B. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujące
N. prześladującymi
prześladującymi
prześladującymi
prześladującymi
Ms. prześladujących
prześladujących
prześladujących
prześladujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prześladowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześladowany
prześladowany
prześladowany
prześladowane
prześladowana
D. prześladowanego
prześladowanego
prześladowanego
prześladowanego
prześladowanej
C. prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanemu
prześladowanej
B. prześladowanego
prześladowanego
prześladowany
prześladowane
prześladowaną
N. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowaną
Ms. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześladowani
prześladowani
prześladowane
prześladowane
D. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
C. prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
prześladowanym
B. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowane
N. prześladowanymi
prześladowanymi
prześladowanymi
prześladowanymi
Ms. prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych
prześladowanych

Składnia

Rznieżywotny + prześladować +
KOGO

Frazeologizmy

pech prześladuje kogoś/coś
los prześladuje kogoś/coś
Data ostatniej modyfikacji: 12.12.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json