Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. kroić
Definicja
Warianty
- rzadziej ukrajać
Wymowa
[ukro-ić] lub [ukrojić]
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
Połączenia
- ukroić chleba, szynki
- ukroić kawał, kawałek, kęs, kromkę, pajdę
- ukroić grubo, trochę; ukroić byle jak
- nie móc, nie potrafić, nie umieć ukroić
- ukroić i podać
Cytaty
|
Matka ukroiła kromkę chleba, polała ją wodą i posypała cukrem. źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion..., 1999 |
|
|
Na pierwszy rzut oka wszystko było bez zarzutu, toteż z nadzieją ukroiłem niewielki kęs wołowiny i włożyłem go do ust. źródło: KJ PWN: Tygodnik Podhalański, 1999 |
|
|
Choroba postępuje z miesiąca na miesiąc, czasem nie mogę ukroić dzieciom chleba. źródło: NKJP: Stanisław Aronson, Michał Cichy: Gazeta Wyborcza, 1994-04-16/1994-04-17 |
|
|
W wielu rodzinach wielkanocne śniadanie zaczynało się przecież od zjedzenia [...] kawałka ukrojonego i podanego przez ojca chrzanu. źródło: NKJP: Wyrzucanie postu, Dziennik Polski, 1999-04-02 |
|
|
- Widzę, że klienci odchodzą od zapakowanych w ładne paczuszki ciast z supermarketów; wolą własne wyroby małej firmy, ciasto ukrojone na miejscu przez ekspedientkę. źródło: NKJP: (MM): Szprycowane masą, Dziennik Polski, 2001-04-11 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ukroję |
ukroimy |
|||
| 2 os. |
ukroisz |
ukroicie |
|||
| 3 os. |
ukroi |
ukroją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukroiłem +(e)m ukroił |
ukroiłam +(e)m ukroiła |
ukroiłom +(e)m ukroiło |
ukroiliśmy +(e)śmy ukroili |
ukroiłyśmy +(e)śmy ukroiły |
| 2 os. |
ukroiłeś +(e)ś ukroił |
ukroiłaś +(e)ś ukroiła |
ukroiłoś +(e)ś ukroiło |
ukroiliście +(e)ście ukroili |
ukroiłyście +(e)ście ukroiły |
| 3 os. |
ukroił |
ukroiła |
ukroiło |
ukroili |
ukroiły |
bezosobnik: ukrojono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ukrójmy |
|
| 2 os. |
ukrój |
ukrójcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukroiłbym bym ukroił |
ukroiłabym bym ukroiła |
ukroiłobym bym ukroiło |
ukroilibyśmy byśmy ukroili |
ukroiłybyśmy byśmy ukroiły |
| 2 os. |
ukroiłbyś byś ukroił |
ukroiłabyś byś ukroiła |
ukroiłobyś byś ukroiło |
ukroilibyście byście ukroili |
ukroiłybyście byście ukroiły |
| 3 os. |
ukroiłby by ukroił |
ukroiłaby by ukroiła |
ukroiłoby by ukroiło |
ukroiliby by ukroili |
ukroiłyby by ukroiły |
bezosobnik: ukrojono by
bezokolicznik: ukroić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ukroiwszy
gerundium: ukrojenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ukrojenie |
ukrojenia |
| D. | ukrojenia |
ukrojeń |
| C. | ukrojeniu |
ukrojeniom |
| B. | ukrojenie |
ukrojenia |
| N. | ukrojeniem |
ukrojeniami |
| Ms. | ukrojeniu |
ukrojeniach |
| W. | ukrojenie |
ukrojenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ukrojony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ukrojony |
ukrojony |
ukrojony |
||
| D. | ukrojonej |
||||
| B. | ukrojony |
ukrojone |
ukrojoną |
||
| N. | ukrojonym |
ukrojonym |
ukrojonym |
ukrojonym |
ukrojoną |
| Ms. | ukrojonym |
ukrojonym |
ukrojonym |
ukrojonym |
|
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ukrojeni |
ukrojeni |
ukrojone |
ukrojone |
| D. | ukrojonych |
ukrojonych |
ukrojonych |
ukrojonych |
| B. | ukrojonych |
ukrojonych |
ukrojonych |
|
| N. | ||||
| Ms. | ukrojonych |
ukrojonych |
ukrojonych |
ukrojonych |
Składnia
|
+ | ukroić | + |
CO | CZEGO +
(KOMU)
|