UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uszkodzić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uszkodzę się
uszkodzimy się
2 os. uszkodzisz się
uszkodzicie się
3 os. uszkodzi się
uszkodzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uszkodziłem się
+(e)m się uszkodził
uszkodziłam się
+(e)m się uszkodziła
uszkodziłom się
+(e)m się uszkodziło
uszkodziliśmy się
+(e)śmy się uszkodzili
uszkodziłyśmy się
+(e)śmy się uszkodziły
2 os. uszkodziłeś się
+(e)ś się uszkodził
uszkodziłaś się
+(e)ś się uszkodziła
uszkodziłoś się
+(e)ś się uszkodziło
uszkodziliście się
+(e)ście się uszkodzili
uszkodziłyście się
+(e)ście się uszkodziły
3 os. uszkodził się
uszkodziła się
uszkodziło się
uszkodzili się
uszkodziły się

bezosobnik: uszkodzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uszkodźmy się
2 os. uszkodź się
uszkodźcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uszkodziłbym się
bym się uszkodził
uszkodziłabym się
bym się uszkodziła
uszkodziłobym się
bym się uszkodziło
uszkodzilibyśmy się
byśmy się uszkodzili
uszkodziłybyśmy się
byśmy się uszkodziły
2 os. uszkodziłbyś się
byś się uszkodził
uszkodziłabyś się
byś się uszkodziła
uszkodziłobyś się
byś się uszkodziło
uszkodzilibyście się
byście się uszkodzili
uszkodziłybyście się
byście się uszkodziły
3 os. uszkodziłby się
by się uszkodził
uszkodziłaby się
by się uszkodziła
uszkodziłoby się
by się uszkodziło
uszkodziliby się
by się uszkodzili
uszkodziłyby się
by się uszkodziły

bezosobnik: uszkodzono by się

bezokolicznik: uszkodzić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uszkodziwszy się

gerundium: uszkodzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uszkodzenie się
uszkodzenia się
D. uszkodzenia się
uszkodzeń się
C. uszkodzeniu się
uszkodzeniom się
B. uszkodzenie się
uszkodzenia się
N. uszkodzeniem się
uszkodzeniami się
Ms. uszkodzeniu się
uszkodzeniach się
W. uszkodzenie się
uszkodzenia się

odpowiednik aspektowy: uszkadzać się

Pochodzenie

Zob. szkoda I

1. o maszynie

Definicja

w wyniku wypadku lub niewłaściwego postępowania przestać prawidłowo działać lub zostać w jakiś sposób zniszczonym fizycznie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • samochód uszkodził się

Cytaty

- Ci, których samochody uszkodziły się na dziurach w drodze, mogą domagać się odszkodowania.

źródło: NKJP: olo; (m): Po zimie, Tygodnik Starachowicki, 2005

Samochód zawadził o ogrodzenie i uszkodziły się drzwi.

źródło: NKJP: CK: 997, Głos Siemiatycz, 2007

[...] normalnie w takich akcjach bierze udział dwóch strażaków, ale koledze Falęckiego na chwilę przed akcją uszkodziła się maska tlenowa. Nie było czasu na jej wymianę.

źródło: NKJP: R. Nadaj: 4-latka wyciągnął z pożaru: Strażacy ratowali zagrożone życie, Tygodnik Ciechanowski, 2007-02-19

Nadajnik uszkodził się po uderzeniu pioruna.

źródło: NKJP: Internet

2. o ciele

Definicja

ulec obrażeniu lub chorobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

W wyniku powikłań uszkodzą się małe naczynia krwionośne, a z nimi siatkówka, nerki, układ nerwowy.

źródło: NKJP: Danuta Pawlicka, Wojciech Kasprzak: Zdrowa środa, Gazeta Poznańska, 2004-02-25

Guz jest podskórnym krwiakiem. Uszkodziły się naczynia. Ale ten guz może też być uznany za rodzaj amortyzatora utworzonego dla lepszej ochrony kostnej czaszki przed następnym uderzeniem.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

3. o człowieku

Definicja

pot. 
spowodować u siebie jakiś ubytek sil fizycznych lub zdrowia

Noty o użyciu

Często używane z odcieniem żartobliwym.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

Mimoza - kobieta z rodzaju flakonów na kwiatki, jedyna funkcja – stać, ładnie wyglądać i nic nie robić, żeby się nie uszkodzić przypadkiem, broń boże spocić.

źródło: Internet: floatingmyboat.com/pl

[...] na głodówce nie można pic herbaty. Zielonej tez nie. Przeczytałaś cokolwiek na ten temat? Serio poczytaj, bo się uszkodzisz.

źródło: Internet: vitalia.pl

Data ostatniej modyfikacji: 27.07.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json