Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
Zob. targnąć
1. na łańcuchu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | szarpnąć się |
Połączenia
- pies targnął się; dziecko targnęło się
- targnąć się w przód, w tył
- targnąć się gwałtownie, nagle, niecierpliwie
Cytaty
|
W sercu poczuł ukłucie strachu; prawdziwego, zwierzęcego przerażenia. Targnął się desperacko, lecz trzymająca go za kark dłoń nawet nie drgnęła. źródło: NKJP: Dawid Zieliński: Głęboki Grób – część 1, Esensja, 2006, nr 09 (LXI) |
|
|
Hej! - Jaskier targnął się w powrozach, aż wóz zadygotał. - Co to jest? Tam! Patrzcie! źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
|
|
- Utłukę...! - targnął się Nocny Śpiewak, ale Srebrzanka przytrzymała go za rękaw. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie. Kroniki Drugiego Kręgu. Księga II, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
targnę się |
targniemy się |
|||
| 2 os. |
targniesz się |
targniecie się |
|||
| 3 os. |
targnie się |
targną się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
targnąłem się +(e)m się targnął |
targnęłam się +(e)m się targnęła |
targnęłom się +(e)m się targnęło |
targnęliśmy się +(e)śmy się targnęli |
targnęłyśmy się +(e)śmy się targnęły |
| 2 os. |
targnąłeś się +(e)ś się targnął |
targnęłaś się +(e)ś się targnęła |
targnęłoś się +(e)ś się targnęło |
targnęliście się +(e)ście się targnęli |
targnęłyście się +(e)ście się targnęły |
| 3 os. |
targnął się |
targnęła się |
targnęło się |
targnęli się |
targnęły się |
bezosobnik: targnięto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
targnijmy się |
|
| 2 os. |
targnij się |
targnijcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
targnąłbym się bym się targnął |
targnęłabym się bym się targnęła |
targnęłobym się bym się targnęło |
targnęlibyśmy się byśmy się targnęli |
targnęłybyśmy się byśmy się targnęły |
| 2 os. |
targnąłbyś się byś się targnął |
targnęłabyś się byś się targnęła |
targnęłobyś się byś się targnęło |
targnęlibyście się byście się targnęli |
targnęłybyście się byście się targnęły |
| 3 os. |
targnąłby się by się targnął |
targnęłaby się by się targnęła |
targnęłoby się by się targnęło |
targnęliby się by się targnęli |
targnęłyby się by się targnęły |
bezosobnik: targnięto by się
bezokolicznik: targnąć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
targnąwszy się
gerundium: targnięcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | targnięcie się |
targnięcia się |
| D. | targnięcia się |
targnięć się |
| C. | targnięciu się |
targnięciom się |
| B. | targnięcie się |
targnięcia się |
| N. | targnięciem się |
targnięciami się |
| Ms. | targnięciu się |
targnięciach się |
| W. | targnięcie się |
targnięcia się |
odpowiednik aspektowy: targać się
Składnia
| Rzżywotny | + | targnąć się | + |
|
2. na króla
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
Cytaty
|
Nie miałam z tą kobietą zbyt bliskich kontaktów, ale wiem, że leczyła się psychiatrycznie. Nic jednak nie wskazywało na to, że może targnąć się na mojego syna. źródło: NKJP: Wojciech Trzcionka: Siostry jeszcze nie wiedzą, Dziennik Zachodni, 2005-02-25 |
|
|
Rozkaz o poddaniu się stanowił – jak podaje T. Jurga – szok dla wielu żołnierzy. Pod jego wpływem kilku oficerów popełniło samobójstwo, były też przypadek targnięcia się oficera na przełożonego. źródło: NKJP: Tajemnice generała Karcza, Tygodnik Ciechanowski, 2005-02-02 |
|
|
- Nie mogę zrozumieć, jak można targnąć się na piękne ptaki [...]. — Niszcząc zwierzęta, niszczymy swoje środowisko. źródło: NKJP: Jerzy Waksmański: Demol gniazda, Dziennik Zachodni, 2003-05-14 |
|
|
W odróżnieniu od pierwszej drugą Księgę Machabejską przepełniają liczne cudowne wydarzenia, świadczące o głębokiej wierze jej autora w cuda. I tak Heliodor, który targnął się na skarbiec świątyni, został cudownie porażony przez straszliwego jeźdźca, przyodzianego w złotą zbroję. źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu : szkice z krytyki biblijnej, 1981 |
|
|
Pojawili się z doniesieniem, że Germame zapędził się daleko: zaczął rozdawać bezrolnym chłopom leżącą odłogiem ziemię, a więc targnął się na własność. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
targnę się |
targniemy się |
|||
| 2 os. |
targniesz się |
targniecie się |
|||
| 3 os. |
targnie się |
targną się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
targnąłem się +(e)m się targnął |
targnęłam się +(e)m się targnęła |
targnęłom się +(e)m się targnęło |
targnęliśmy się +(e)śmy się targnęli |
targnęłyśmy się +(e)śmy się targnęły |
| 2 os. |
targnąłeś się +(e)ś się targnął |
targnęłaś się +(e)ś się targnęła |
targnęłoś się +(e)ś się targnęło |
targnęliście się +(e)ście się targnęli |
targnęłyście się +(e)ście się targnęły |
| 3 os. |
targnął się |
targnęła się |
targnęło się |
targnęli się |
targnęły się |
bezosobnik: targnięto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
targnijmy się |
|
| 2 os. |
targnij się |
targnijcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
targnąłbym się bym się targnął |
targnęłabym się bym się targnęła |
targnęłobym się bym się targnęło |
targnęlibyśmy się byśmy się targnęli |
targnęłybyśmy się byśmy się targnęły |
| 2 os. |
targnąłbyś się byś się targnął |
targnęłabyś się byś się targnęła |
targnęłobyś się byś się targnęło |
targnęlibyście się byście się targnęli |
targnęłybyście się byście się targnęły |
| 3 os. |
targnąłby się by się targnął |
targnęłaby się by się targnęła |
targnęłoby się by się targnęło |
targnęliby się by się targnęli |
targnęłyby się by się targnęły |
bezosobnik: targnięto by się
bezokolicznik: targnąć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
targnąwszy się
gerundium: targnięcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | targnięcie się |
targnięcia się |
| D. | targnięcia się |
targnięć się |
| C. | targnięciu się |
targnięciom się |
| B. | targnięcie się |
targnięcia się |
| N. | targnięciem się |
targnięciami się |
| Ms. | targnięciu się |
targnięciach się |
| W. | targnięcie się |
targnięcia się |
Składnia
| Rzosobowy | + | targnąć się | + |
na KOGO/CO
|