Chronologizacja
Pochodzenie
1. na wroga
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Połączenia
- mężczyzna, napastnik, tłum rzuca się; psy, wilki rzucają się
- rzucać się na ludzi, na ofiarę, na wroga
- rzucać się z bagnetem, z łapami, z pięściami, z zębami; z wściekłością
- rzucać się gwałtownie, na oślep, rozpaczliwie, wściekle
Cytaty
|
Po co rzucać się na silniejszego wroga, skoro wynik takiej rywalizacji był przesądzony? źródło: KWSJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000 |
|
|
Domenico przebiega ogród, przeskakuje kamienny mur – przed nim wilczur szczerzy kły i wściekle warczy. Domenico rzuca się na psa, kły psa zaciskają się na ramieniu człowieka, wilcze zęby człowieka wpijają się w gardło zwierzęcia. źródło: KWSJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002 |
|
|
Dusiciel boa nie rzuca się nigdy na nową ofiarę, póki jest najedzony. źródło: KWSJP: Zofia Jeżewska: W królestwie pierzastego węża, 1964 |
|
|
Jej mąż od czasu do czasu wpada w szał i pod byle pretekstem rzuca się z pięściami na syna. źródło: KWSJP: Lidia Mieścicka-Mellibruda: Być matką dorosłych dzieci: towarzyszyć czy wspierać, 2000 |
|
|
Żołnierz rzucał się z wściekłością na hersztów buntu, jak gdyby krew ich zmazywała jego własną winę. źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Gasnące słońce, 1958 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rzucam się |
rzucamy się |
|||
| 2 os. |
rzucasz się |
rzucacie się |
|||
| 3 os. |
rzuca się |
rzucają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałem się +(e)m się rzucał |
rzucałam się +(e)m się rzucała |
rzucałom się +(e)m się rzucało |
rzucaliśmy się +(e)śmy się rzucali |
rzucałyśmy się +(e)śmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałeś się +(e)ś się rzucał |
rzucałaś się +(e)ś się rzucała |
rzucałoś się +(e)ś się rzucało |
rzucaliście się +(e)ście się rzucali |
rzucałyście się +(e)ście się rzucały |
| 3 os. |
rzucał się |
rzucała się |
rzucało się |
rzucali się |
rzucały się |
bezosobnik: rzucano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rzucał będę się rzucać |
będę się rzucała będę się rzucać |
będę się rzucało będę się rzucać |
będziemy się rzucali będziemy się rzucać |
będziemy się rzucały będziemy się rzucać |
| 2 os. |
będziesz się rzucał będziesz się rzucać |
będziesz się rzucała będziesz się rzucać |
będziesz się rzucało będziesz się rzucać |
będziecie się rzucali będziecie się rzucać |
będziecie się rzucały będziecie się rzucać |
| 3 os. |
będzie się rzucał będzie się rzucać |
będzie się rzucała będzie się rzucać |
będzie się rzucało będzie się rzucać |
będą się rzucali będą się rzucać |
będą się rzucały będą się rzucać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rzucajmy się |
|
| 2 os. |
rzucaj się |
rzucajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałbym się bym się rzucał |
rzucałabym się bym się rzucała |
rzucałobym się bym się rzucało |
rzucalibyśmy się byśmy się rzucali |
rzucałybyśmy się byśmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałbyś się byś się rzucał |
rzucałabyś się byś się rzucała |
rzucałobyś się byś się rzucało |
rzucalibyście się byście się rzucali |
rzucałybyście się byście się rzucały |
| 3 os. |
rzucałby się by się rzucał |
rzucałaby się by się rzucała |
rzucałoby się by się rzucało |
rzucaliby się by się rzucali |
rzucałyby się by się rzucały |
bezosobnik: rzucano by się
bezokolicznik: rzucać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rzucając się
gerundium: rzucanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rzucanie się |
rzucania się |
| D. | rzucania się |
rzucań się |
| C. | rzucaniu się |
rzucaniom się |
| B. | rzucanie się |
rzucania się |
| N. | rzucaniem się |
rzucaniami się |
| Ms. | rzucaniu się |
rzucaniach się |
| W. | rzucanie się |
rzucania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rzucający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucająca się |
| D. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającej się |
| C. | rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającej się |
| B. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucającą się |
| N. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającą się |
| Ms. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucające się |
| D. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
| C. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
| B. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucające się |
| N. | rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
| Ms. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
odpowiednik aspektowy: rzucić się
Składnia
| Rzżywotny | + | rzucać się | + |
na KOGO +
(z CZYM)
|
2. do drzwi
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | pędzić |
Połączenia
- mężczyzna, tłum rzuca się; ludzie rzucają się
- rzucać się do drzwi, do wyjścia
- rzucać się na pomoc, na ratunek
- rzucać się w stronę czegoś
- rzucać się desperacko, gwałtownie, na oślep, rozpaczliwie
Cytaty
|
Szybko ubieram się w to, co wpada mi pod rękę. Czuję, że statek się przechyla. Rzucam się do drzwi. źródło: KWSJP: Karol Olgierd Borchardt: Znaczy kapitan, 1960 |
|
|
- Kooolacja!! Przeciągły, niosący się korytarzem głos. Pod sufitem zapala się mała okratowana żarówka. Rzucają się do szafek, wyjmują kubki, miski. źródło: KWSJP: Roman Śliwonik: Wybór opowiadań, 1984 |
|
|
Tokarski pomaga mu zebrać rozsypane papiery. - Czekam na nią. - Co? Tak? Aha, wyszła... - i nie czekając na odpowiedź Tomka, nie zdejmując płaszcza, rzuca się do swego gabinetu. źródło: KWSJP: Ryszard Lassota: Tajemnica, 1978 |
|
|
Niemcy, spychani do Wisły, bo ich od lądu wypierał atak, rzucali się do pontonów. źródło: KWSJP: Miron Białoszewski: Pamiętnik z Powstania Warszawskiego, 1984 |
|
|
Teraz cała trójka: Anda, Ewa i Zbyszek rzucają się w stronę aparatu, wołając każde możliwie głośno: to do mnie, to na pewno do mnie! źródło: KWSJP: Maria Krüger: Godzina pąsowej róży: 1960 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rzucam się |
rzucamy się |
|||
| 2 os. |
rzucasz się |
rzucacie się |
|||
| 3 os. |
rzuca się |
rzucają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałem się +(e)m się rzucał |
rzucałam się +(e)m się rzucała |
rzucałom się +(e)m się rzucało |
rzucaliśmy się +(e)śmy się rzucali |
rzucałyśmy się +(e)śmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałeś się +(e)ś się rzucał |
rzucałaś się +(e)ś się rzucała |
rzucałoś się +(e)ś się rzucało |
rzucaliście się +(e)ście się rzucali |
rzucałyście się +(e)ście się rzucały |
| 3 os. |
rzucał się |
rzucała się |
rzucało się |
rzucali się |
rzucały się |
bezosobnik: rzucano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rzucał będę się rzucać |
będę się rzucała będę się rzucać |
będę się rzucało będę się rzucać |
będziemy się rzucali będziemy się rzucać |
będziemy się rzucały będziemy się rzucać |
| 2 os. |
będziesz się rzucał będziesz się rzucać |
będziesz się rzucała będziesz się rzucać |
będziesz się rzucało będziesz się rzucać |
będziecie się rzucali będziecie się rzucać |
będziecie się rzucały będziecie się rzucać |
| 3 os. |
będzie się rzucał będzie się rzucać |
będzie się rzucała będzie się rzucać |
będzie się rzucało będzie się rzucać |
będą się rzucali będą się rzucać |
będą się rzucały będą się rzucać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rzucajmy się |
|
| 2 os. |
rzucaj się |
rzucajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałbym się bym się rzucał |
rzucałabym się bym się rzucała |
rzucałobym się bym się rzucało |
rzucalibyśmy się byśmy się rzucali |
rzucałybyśmy się byśmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałbyś się byś się rzucał |
rzucałabyś się byś się rzucała |
rzucałobyś się byś się rzucało |
rzucalibyście się byście się rzucali |
rzucałybyście się byście się rzucały |
| 3 os. |
rzucałby się by się rzucał |
rzucałaby się by się rzucała |
rzucałoby się by się rzucało |
rzucaliby się by się rzucali |
rzucałyby się by się rzucały |
bezosobnik: rzucano by się
bezokolicznik: rzucać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rzucając się
gerundium: rzucanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rzucanie się |
rzucania się |
| D. | rzucania się |
rzucań się |
| C. | rzucaniu się |
rzucaniom się |
| B. | rzucanie się |
rzucania się |
| N. | rzucaniem się |
rzucaniami się |
| Ms. | rzucaniu się |
rzucaniach się |
| W. | rzucanie się |
rzucania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rzucający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucająca się |
| D. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającej się |
| C. | rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającej się |
| B. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucającą się |
| N. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającą się |
| Ms. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucające się |
| D. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
| C. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
| B. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucające się |
| N. | rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
| Ms. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
odpowiednik aspektowy: rzucić się
Składnia
| Rzosobowy | + | rzucać się | + |
DOKĄD
|
3. na ziemię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- rzucać się na łóżko, na podłogę, komuś na szyję
- rzucać się pod ciężarówkę, pod pociąg, pod samochód
- rzucać się komuś w ramiona
- rzucać się z ostatniego piętra
- rzucać się całym ciałem, gwałtownie
Cytaty
|
Ten moment, kiedy Antek w ubraniu rzuca się na pościelony na noc tapczan i płacze przyciskając twarz do poduszki, aby jego łkania nie dosłyszała ze swego pokoju matka - tę scenę mam już od bardzo dawna wymyśloną. źródło: KWSJP: Jerzy Andrzejewski: Miazga, 1979 |
|
|
Czasem tylko, gdy pokonany całodziennym trudem rzucał się na twarde łoże i, nie mogąc zasnąć wskutek nadmiernego zmęczenia, obliczał siły cesarstwa, ogarniało go przykre uczucie trwogi przed czymś nieznanym. źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Gasnące słońce, 1958 |
|
|
Opiekuję się nią 6 godzin dziennie, jest bardzo do mnie przywiązana, ale gdy jej mama wychodzi do pracy, bardzo się zmienia. Rzuca się na podłogę, krzyczy, płacze, drapie. Czuję się bezradna, nie wiem, co robić. źródło: KWSJP: Radzi psycholog mgr Olga Mularczyk, Życie na gorąco, 1999, nr 35 |
|
|
Wpada kilku wynędzniałych, nie otrzymujących paczek więźniów. Rzucają się na ziemię i jak te ptaki niebieskie, co to nie sieją i nie orzą, chwytają w okamgnieniu cukier i jeszcze prędzej znikają. źródło: KWSJP: Marian Pankowski: Teatrowanie nad świętym barszczem, 1968 |
|
|
W drodze powrotnej ze ślubu (24 listopada 1924) sugerował, aby popełniła samobójstwo, rzucając się pod pociąg. źródło: KWSJP: Jan Sar Skąpski: Śladami Wenus: astrologia życia intymnego, 1998 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rzucam się |
rzucamy się |
|||
| 2 os. |
rzucasz się |
rzucacie się |
|||
| 3 os. |
rzuca się |
rzucają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałem się +(e)m się rzucał |
rzucałam się +(e)m się rzucała |
rzucałom się +(e)m się rzucało |
rzucaliśmy się +(e)śmy się rzucali |
rzucałyśmy się +(e)śmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałeś się +(e)ś się rzucał |
rzucałaś się +(e)ś się rzucała |
rzucałoś się +(e)ś się rzucało |
rzucaliście się +(e)ście się rzucali |
rzucałyście się +(e)ście się rzucały |
| 3 os. |
rzucał się |
rzucała się |
rzucało się |
rzucali się |
rzucały się |
bezosobnik: rzucano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rzucał będę się rzucać |
będę się rzucała będę się rzucać |
będę się rzucało będę się rzucać |
będziemy się rzucali będziemy się rzucać |
będziemy się rzucały będziemy się rzucać |
| 2 os. |
będziesz się rzucał będziesz się rzucać |
będziesz się rzucała będziesz się rzucać |
będziesz się rzucało będziesz się rzucać |
będziecie się rzucali będziecie się rzucać |
będziecie się rzucały będziecie się rzucać |
| 3 os. |
będzie się rzucał będzie się rzucać |
będzie się rzucała będzie się rzucać |
będzie się rzucało będzie się rzucać |
będą się rzucali będą się rzucać |
będą się rzucały będą się rzucać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rzucajmy się |
|
| 2 os. |
rzucaj się |
rzucajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałbym się bym się rzucał |
rzucałabym się bym się rzucała |
rzucałobym się bym się rzucało |
rzucalibyśmy się byśmy się rzucali |
rzucałybyśmy się byśmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałbyś się byś się rzucał |
rzucałabyś się byś się rzucała |
rzucałobyś się byś się rzucało |
rzucalibyście się byście się rzucali |
rzucałybyście się byście się rzucały |
| 3 os. |
rzucałby się by się rzucał |
rzucałaby się by się rzucała |
rzucałoby się by się rzucało |
rzucaliby się by się rzucali |
rzucałyby się by się rzucały |
bezosobnik: rzucano by się
bezokolicznik: rzucać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rzucając się
gerundium: rzucanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rzucanie się |
rzucania się |
| D. | rzucania się |
rzucań się |
| C. | rzucaniu się |
rzucaniom się |
| B. | rzucanie się |
rzucania się |
| N. | rzucaniem się |
rzucaniami się |
| Ms. | rzucaniu się |
rzucaniach się |
| W. | rzucanie się |
rzucania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rzucający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucająca się |
| D. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającej się |
| C. | rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającej się |
| B. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucającą się |
| N. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającą się |
| Ms. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucające się |
| D. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
| C. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
| B. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucające się |
| N. | rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
| Ms. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
odpowiednik aspektowy: rzucić się
Składnia
| Rzosobowy | + | rzucać się | + |
na CO
|
| Rzosobowy | + | rzucać się | + |
(DOKĄD) +
(SKĄD)
|
4. do pracy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- rzucać się do działania, do pomocy, do pracy, do roboty
- rzucać się na jedzenie
- rzucać się z pomocą
- rzucać się gwałtownie, ofiarnie, wściekle, zachłannie, z pasją, z zapałem
Cytaty
|
Twoja obawa przed odrzuceniem twych uczuć powoduje, że najczęściej rzucasz się w wir pracy, aby zrobić karierę, często kosztem miłości i czułości. źródło: KWSJP: Krystyna Konaszewska-Rymarkiewicz: Interpretacja horoskopu - podstawy, 1997 |
|
|
WSZYSTKIE RĘCE NA POKŁAD! - pada komenda, wydawana w wypadku, gdy statek znajduje się w niebezpieczeństwie. Rzucamy się do roboty. źródło: KWSJP: Karol Olgierd Borchardt: Znaczy kapitan, 1960 |
|
|
Nesi tej energii bowiem nigdy nie brakuje. Zdarza się więc, że rzucamy się do pieczenia ciasta albo rozkładamy się z farbami i kredkami. źródło: KWSJP: Mama Nesi: Z pamiętnika młodej matki, EKO-U Nas, 2000, nr 5 (16) |
|
|
Na stacjach zjawiają się ogórki, borówki, na które rzucamy się wszyscy. źródło: KWSJP: Józef Czapski: Na nieludzkiej ziemi. [Zawiera również ] Wspomnienia starobielskie, 1947 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rzucam się |
rzucamy się |
|||
| 2 os. |
rzucasz się |
rzucacie się |
|||
| 3 os. |
rzuca się |
rzucają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałem się +(e)m się rzucał |
rzucałam się +(e)m się rzucała |
rzucałom się +(e)m się rzucało |
rzucaliśmy się +(e)śmy się rzucali |
rzucałyśmy się +(e)śmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałeś się +(e)ś się rzucał |
rzucałaś się +(e)ś się rzucała |
rzucałoś się +(e)ś się rzucało |
rzucaliście się +(e)ście się rzucali |
rzucałyście się +(e)ście się rzucały |
| 3 os. |
rzucał się |
rzucała się |
rzucało się |
rzucali się |
rzucały się |
bezosobnik: rzucano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rzucał będę się rzucać |
będę się rzucała będę się rzucać |
będę się rzucało będę się rzucać |
będziemy się rzucali będziemy się rzucać |
będziemy się rzucały będziemy się rzucać |
| 2 os. |
będziesz się rzucał będziesz się rzucać |
będziesz się rzucała będziesz się rzucać |
będziesz się rzucało będziesz się rzucać |
będziecie się rzucali będziecie się rzucać |
będziecie się rzucały będziecie się rzucać |
| 3 os. |
będzie się rzucał będzie się rzucać |
będzie się rzucała będzie się rzucać |
będzie się rzucało będzie się rzucać |
będą się rzucali będą się rzucać |
będą się rzucały będą się rzucać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rzucajmy się |
|
| 2 os. |
rzucaj się |
rzucajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałbym się bym się rzucał |
rzucałabym się bym się rzucała |
rzucałobym się bym się rzucało |
rzucalibyśmy się byśmy się rzucali |
rzucałybyśmy się byśmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałbyś się byś się rzucał |
rzucałabyś się byś się rzucała |
rzucałobyś się byś się rzucało |
rzucalibyście się byście się rzucali |
rzucałybyście się byście się rzucały |
| 3 os. |
rzucałby się by się rzucał |
rzucałaby się by się rzucała |
rzucałoby się by się rzucało |
rzucaliby się by się rzucali |
rzucałyby się by się rzucały |
bezosobnik: rzucano by się
bezokolicznik: rzucać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rzucając się
gerundium: rzucanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rzucanie się |
rzucania się |
| D. | rzucania się |
rzucań się |
| C. | rzucaniu się |
rzucaniom się |
| B. | rzucanie się |
rzucania się |
| N. | rzucaniem się |
rzucaniami się |
| Ms. | rzucaniu się |
rzucaniach się |
| W. | rzucanie się |
rzucania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rzucający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucająca się |
| D. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającej się |
| C. | rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającej się |
| B. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucającą się |
| N. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającą się |
| Ms. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucające się |
| D. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
| C. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
| B. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucające się |
| N. | rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
| Ms. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
odpowiednik aspektowy: rzucić się
Składnia
| Rzżywotny | + | rzucać się | + |
do CZEGO|na CO
|
5. w drgawkach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | miotać się |
Połączenia
- ryby rzucają się
- rzucać się gwałtownie
- rzucać się jak ryba (wyjęta z wody)
Cytaty
|
Zeznała, że podczas „klapsów” trzymała dziewczynkę po to, by ta nie rzucała się po ścianach i nie skaleczyła. źródło: KWSJP: Beata Zalot: Dziewczynka i siedem diabłów, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 38 |
|
|
Całą noc dziewczynka rzucała się na łóżku, wypluwała flegmę. źródło: KWSJP: Mirosław Koźmin: Jadzia powinna żyć, Super Express, 1998 |
|
|
Dawid stawał nad śpiącym: bezbronnie rozrzucone ręce wędrowały w górę, chwytały koszulę na piersi. Darł ją pogrążony we śnie. Rzucał się, a w gardle wzbierał niewyraźny bełkot. źródło: KWSJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rzucam się |
rzucamy się |
|||
| 2 os. |
rzucasz się |
rzucacie się |
|||
| 3 os. |
rzuca się |
rzucają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałem się +(e)m się rzucał |
rzucałam się +(e)m się rzucała |
rzucałom się +(e)m się rzucało |
rzucaliśmy się +(e)śmy się rzucali |
rzucałyśmy się +(e)śmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałeś się +(e)ś się rzucał |
rzucałaś się +(e)ś się rzucała |
rzucałoś się +(e)ś się rzucało |
rzucaliście się +(e)ście się rzucali |
rzucałyście się +(e)ście się rzucały |
| 3 os. |
rzucał się |
rzucała się |
rzucało się |
rzucali się |
rzucały się |
bezosobnik: rzucano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rzucał będę się rzucać |
będę się rzucała będę się rzucać |
będę się rzucało będę się rzucać |
będziemy się rzucali będziemy się rzucać |
będziemy się rzucały będziemy się rzucać |
| 2 os. |
będziesz się rzucał będziesz się rzucać |
będziesz się rzucała będziesz się rzucać |
będziesz się rzucało będziesz się rzucać |
będziecie się rzucali będziecie się rzucać |
będziecie się rzucały będziecie się rzucać |
| 3 os. |
będzie się rzucał będzie się rzucać |
będzie się rzucała będzie się rzucać |
będzie się rzucało będzie się rzucać |
będą się rzucali będą się rzucać |
będą się rzucały będą się rzucać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rzucajmy się |
|
| 2 os. |
rzucaj się |
rzucajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałbym się bym się rzucał |
rzucałabym się bym się rzucała |
rzucałobym się bym się rzucało |
rzucalibyśmy się byśmy się rzucali |
rzucałybyśmy się byśmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałbyś się byś się rzucał |
rzucałabyś się byś się rzucała |
rzucałobyś się byś się rzucało |
rzucalibyście się byście się rzucali |
rzucałybyście się byście się rzucały |
| 3 os. |
rzucałby się by się rzucał |
rzucałaby się by się rzucała |
rzucałoby się by się rzucało |
rzucaliby się by się rzucali |
rzucałyby się by się rzucały |
bezosobnik: rzucano by się
bezokolicznik: rzucać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rzucając się
gerundium: rzucanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rzucanie się |
rzucania się |
| D. | rzucania się |
rzucań się |
| C. | rzucaniu się |
rzucaniom się |
| B. | rzucanie się |
rzucania się |
| N. | rzucaniem się |
rzucaniami się |
| Ms. | rzucaniu się |
rzucaniach się |
| W. | rzucanie się |
rzucania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rzucający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucająca się |
| D. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającej się |
| C. | rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającej się |
| B. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucającą się |
| N. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającą się |
| Ms. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucające się |
| D. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
| C. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
| B. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucające się |
| N. | rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
| Ms. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
Składnia
| Rzosobowy | + | rzucać się | + |
(po CZYM)
|
6. z pretensjami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Połączenia
- rzucać się na kogoś za gębą, z mordą, z pyskiem
Cytaty
|
W końcu nadmienić nie zawadzi, że jest rzeczą przyzwoitości, grać spokojnie, nie rzucać się, nie robić min, zdradzających zadowolenie lub niechęć — nie zaglądać w cudze karty. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Nie dziwię się personelowi tego szpitala, że potrafi być niemiły, jeśli ktoś od progu rzuca się z pretensjami, zakłada stowarzyszenia itp. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Rzucają się o to, że kłamiemy a same potem !?łgają na lewo i prawo. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Jest już opisane jak pan Lis rzuca się o tablicę informacyjną? źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rzucam się |
rzucamy się |
|||
| 2 os. |
rzucasz się |
rzucacie się |
|||
| 3 os. |
rzuca się |
rzucają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałem się +(e)m się rzucał |
rzucałam się +(e)m się rzucała |
rzucałom się +(e)m się rzucało |
rzucaliśmy się +(e)śmy się rzucali |
rzucałyśmy się +(e)śmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałeś się +(e)ś się rzucał |
rzucałaś się +(e)ś się rzucała |
rzucałoś się +(e)ś się rzucało |
rzucaliście się +(e)ście się rzucali |
rzucałyście się +(e)ście się rzucały |
| 3 os. |
rzucał się |
rzucała się |
rzucało się |
rzucali się |
rzucały się |
bezosobnik: rzucano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rzucał będę się rzucać |
będę się rzucała będę się rzucać |
będę się rzucało będę się rzucać |
będziemy się rzucali będziemy się rzucać |
będziemy się rzucały będziemy się rzucać |
| 2 os. |
będziesz się rzucał będziesz się rzucać |
będziesz się rzucała będziesz się rzucać |
będziesz się rzucało będziesz się rzucać |
będziecie się rzucali będziecie się rzucać |
będziecie się rzucały będziecie się rzucać |
| 3 os. |
będzie się rzucał będzie się rzucać |
będzie się rzucała będzie się rzucać |
będzie się rzucało będzie się rzucać |
będą się rzucali będą się rzucać |
będą się rzucały będą się rzucać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rzucajmy się |
|
| 2 os. |
rzucaj się |
rzucajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałbym się bym się rzucał |
rzucałabym się bym się rzucała |
rzucałobym się bym się rzucało |
rzucalibyśmy się byśmy się rzucali |
rzucałybyśmy się byśmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałbyś się byś się rzucał |
rzucałabyś się byś się rzucała |
rzucałobyś się byś się rzucało |
rzucalibyście się byście się rzucali |
rzucałybyście się byście się rzucały |
| 3 os. |
rzucałby się by się rzucał |
rzucałaby się by się rzucała |
rzucałoby się by się rzucało |
rzucaliby się by się rzucali |
rzucałyby się by się rzucały |
bezosobnik: rzucano by się
bezokolicznik: rzucać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rzucając się
gerundium: rzucanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rzucanie się |
rzucania się |
| D. | rzucania się |
rzucań się |
| C. | rzucaniu się |
rzucaniom się |
| B. | rzucanie się |
rzucania się |
| N. | rzucaniem się |
rzucaniami się |
| Ms. | rzucaniu się |
rzucaniach się |
| W. | rzucanie się |
rzucania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rzucający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucająca się |
| D. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającej się |
| C. | rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającej się |
| B. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucającą się |
| N. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającą się |
| Ms. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucające się |
| D. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
| C. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
| B. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucające się |
| N. | rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
| Ms. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
Składnia
| Rzosobowy | + | rzucać się | + |
(z CZYM)
|
| Rzosobowy | + | rzucać się | + |
(o CO)
|
7. na serce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | atakować |
Połączenia
- rzucać się na płuca, na serce, na wątrobę
Cytaty
|
Brzmiało nieźle, aż przyszła parszywa wirusowa epidemia, która rzuca się na płuca. źródło: NKJP: Grzegorz Żurawiński: Pustynnym piachem po oczach, Gazeta Wrocławska, 2003-05-09 |
|
|
(...) angina to choroba całego organizmu i często źle leczona powoduje powikłania, rzuca się na serce, nerki, stawy. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rzucam się |
rzucamy się |
|||
| 2 os. |
rzucasz się |
rzucacie się |
|||
| 3 os. |
rzuca się |
rzucają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałem się +(e)m się rzucał |
rzucałam się +(e)m się rzucała |
rzucałom się +(e)m się rzucało |
rzucaliśmy się +(e)śmy się rzucali |
rzucałyśmy się +(e)śmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałeś się +(e)ś się rzucał |
rzucałaś się +(e)ś się rzucała |
rzucałoś się +(e)ś się rzucało |
rzucaliście się +(e)ście się rzucali |
rzucałyście się +(e)ście się rzucały |
| 3 os. |
rzucał się |
rzucała się |
rzucało się |
rzucali się |
rzucały się |
bezosobnik: rzucano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rzucał będę się rzucać |
będę się rzucała będę się rzucać |
będę się rzucało będę się rzucać |
będziemy się rzucali będziemy się rzucać |
będziemy się rzucały będziemy się rzucać |
| 2 os. |
będziesz się rzucał będziesz się rzucać |
będziesz się rzucała będziesz się rzucać |
będziesz się rzucało będziesz się rzucać |
będziecie się rzucali będziecie się rzucać |
będziecie się rzucały będziecie się rzucać |
| 3 os. |
będzie się rzucał będzie się rzucać |
będzie się rzucała będzie się rzucać |
będzie się rzucało będzie się rzucać |
będą się rzucali będą się rzucać |
będą się rzucały będą się rzucać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rzucajmy się |
|
| 2 os. |
rzucaj się |
rzucajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rzucałbym się bym się rzucał |
rzucałabym się bym się rzucała |
rzucałobym się bym się rzucało |
rzucalibyśmy się byśmy się rzucali |
rzucałybyśmy się byśmy się rzucały |
| 2 os. |
rzucałbyś się byś się rzucał |
rzucałabyś się byś się rzucała |
rzucałobyś się byś się rzucało |
rzucalibyście się byście się rzucali |
rzucałybyście się byście się rzucały |
| 3 os. |
rzucałby się by się rzucał |
rzucałaby się by się rzucała |
rzucałoby się by się rzucało |
rzucaliby się by się rzucali |
rzucałyby się by się rzucały |
bezosobnik: rzucano by się
bezokolicznik: rzucać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rzucając się
gerundium: rzucanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rzucanie się |
rzucania się |
| D. | rzucania się |
rzucań się |
| C. | rzucaniu się |
rzucaniom się |
| B. | rzucanie się |
rzucania się |
| N. | rzucaniem się |
rzucaniami się |
| Ms. | rzucaniu się |
rzucaniach się |
| W. | rzucanie się |
rzucania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rzucający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucająca się |
| D. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającego się |
rzucającej się |
| C. | rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającemu się |
rzucającej się |
| B. | rzucającego się |
rzucającego się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucającą się |
| N. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającą się |
| Ms. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rzucający się |
rzucający się |
rzucające się |
rzucające się |
| D. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
| C. | rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
rzucającym się |
| B. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucające się |
| N. | rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
rzucającymi się |
| Ms. | rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
rzucających się |
odpowiednik aspektowy: rzucić się
Składnia
| Rznieżywotny | + | rzucać się | + |
na CO
|