UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zawinąć

Chronologizacja

1454, SStp

Pochodzenie

Zob. wić; por. rozwinąć

1. prezenty

Definicja

otoczyć ze wszystkich stron papierem, materiałem lub innym miękkim tworzywem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

antonimy:  rozwinąć

Połączenia

  • zawinąć farsz, jedzenie, kanapki, prezenty, prowiant; dziecko, niemowlę
  • zawinąć chustką, kocykiem, papierem
  • zawinąć w becik, w bibułę, w chustę, w folię, w gazetę, w koc, w liście kapusty, w papier, w prześcieradło, w ręcznik

Cytaty

Wlała do termosu świeżo zaparzoną herbatę, włożyła dwa plasterki cytryny, resztę starannie zawinęła w sreberko po czekoladzie.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Pociąg do Stalinogrodu i inne opowiadania, 2009

Pan Pałacu wręczył dowódcy zawiniętą w chusteczkę sztabkę złota.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Na wózku było dziecko zawinięte kocem. Nie ruszało się.

źródło: NKJP: Ewa Kropiowska: Ofiara stała się katem, Gazeta Krakowska, 2006-04-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawinę
zawiniemy
2 os. zawiniesz
zawiniecie
3 os. zawinie
zawiną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłem
+(e)m zawinął
zawinęłam
+(e)m zawinęła
zawinęłom
+(e)m zawinęło
zawinęliśmy
+(e)śmy zawinęli
zawinęłyśmy
+(e)śmy zawinęły
2 os. zawinąłeś
+(e)ś zawinął
zawinęłaś
+(e)ś zawinęła
zawinęłoś
+(e)ś zawinęło
zawinęliście
+(e)ście zawinęli
zawinęłyście
+(e)ście zawinęły
3 os. zawinął
zawinęła
zawinęło
zawinęli
zawinęły

bezosobnik: zawinięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawińmy
2 os. zawiń
zawińcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłbym
bym zawinął
zawinęłabym
bym zawinęła
zawinęłobym
bym zawinęło
zawinęlibyśmy
byśmy zawinęli
zawinęłybyśmy
byśmy zawinęły
2 os. zawinąłbyś
byś zawinął
zawinęłabyś
byś zawinęła
zawinęłobyś
byś zawinęło
zawinęlibyście
byście zawinęli
zawinęłybyście
byście zawinęły
3 os. zawinąłby
by zawinął
zawinęłaby
by zawinęła
zawinęłoby
by zawinęło
zawinęliby
by zawinęli
zawinęłyby
by zawinęły

bezosobnik: zawinięto by

bezokolicznik: zawinąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zawinąwszy

gerundium: zawinięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zawinięcie
zawinięcia
D. zawinięcia
zawinięć
C. zawinięciu
zawinięciom
B. zawinięcie
zawinięcia
N. zawinięciem
zawinięciami
Ms. zawinięciu
zawinięciach
W. zawinięcie
zawinięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zawinięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zawinięty
zawinięty
zawinięty
zawinięte
zawinięta
D. zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętej
C. zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętej
B. zawiniętego
zawiniętego
zawinięty
zawinięte
zawiniętą
N. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętą
Ms. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zawinięci
zawinięci
zawinięte
zawinięte
D. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
C. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
B. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawinięte
N. zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
Ms. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych

odpowiednik aspektowy: zawijać

Składnia

Rzosobowy + zawinąć +
KOGO/CO + (w CO)
Rzosobowy + zawinąć +
KOGO/CO + (CZYM)

2. włosy na papiloty

Definicja

okręcić wokół czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • zawinąć szalik, ręcznik, włosy
  • zawinąć na papiloty
  • zawinąć wokół nadgarstka, wokół pięści, wokół szyi

Cytaty

Lekarka kazała zawinąć na palcu sterylny gazik i posmarować go robionym w aptece mazidłem, a potem „ścierać” pleśniawki z podniebienia małego... No i jak ręką odjął.

źródło: NKJP: Internet

Chwilę nasłuchiwał pod drzwiami, potem zawinął sznurek fałszywych pereł wokół pięści i cicho wyszedł na korytarz.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Nikczemne historie, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawinę
zawiniemy
2 os. zawiniesz
zawiniecie
3 os. zawinie
zawiną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłem
+(e)m zawinął
zawinęłam
+(e)m zawinęła
zawinęłom
+(e)m zawinęło
zawinęliśmy
+(e)śmy zawinęli
zawinęłyśmy
+(e)śmy zawinęły
2 os. zawinąłeś
+(e)ś zawinął
zawinęłaś
+(e)ś zawinęła
zawinęłoś
+(e)ś zawinęło
zawinęliście
+(e)ście zawinęli
zawinęłyście
+(e)ście zawinęły
3 os. zawinął
zawinęła
zawinęło
zawinęli
zawinęły

bezosobnik: zawinięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawińmy
2 os. zawiń
zawińcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłbym
bym zawinął
zawinęłabym
bym zawinęła
zawinęłobym
bym zawinęło
zawinęlibyśmy
byśmy zawinęli
zawinęłybyśmy
byśmy zawinęły
2 os. zawinąłbyś
byś zawinął
zawinęłabyś
byś zawinęła
zawinęłobyś
byś zawinęło
zawinęlibyście
byście zawinęli
zawinęłybyście
byście zawinęły
3 os. zawinąłby
by zawinął
zawinęłaby
by zawinęła
zawinęłoby
by zawinęło
zawinęliby
by zawinęli
zawinęłyby
by zawinęły

bezosobnik: zawinięto by

bezokolicznik: zawinąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zawinąwszy

gerundium: zawinięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zawinięcie
zawinięcia
D. zawinięcia
zawinięć
C. zawinięciu
zawinięciom
B. zawinięcie
zawinięcia
N. zawinięciem
zawinięciami
Ms. zawinięciu
zawinięciach
W. zawinięcie
zawinięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zawinięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zawinięty
zawinięty
zawinięty
zawinięte
zawinięta
D. zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętej
C. zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętej
B. zawiniętego
zawiniętego
zawinięty
zawinięte
zawiniętą
N. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętą
Ms. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zawinięci
zawinięci
zawinięte
zawinięte
D. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
C. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
B. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawinięte
N. zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
Ms. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych

odpowiednik aspektowy: zawijać

Składnia

Rzosobowy + zawinąć +
CO + na CO | wokół CZEGO

3. nogawki

Definicja

skrócić coś, zaginając brzegi

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Połączenia

  • zawinąć nogawki, spodnie, rękawy

Cytaty

Siądę na ramie, a pan na siodełku. Chyba da pan radę? - Spróbuję - rzekł chłodno, z ostentacyjną powściągliwością. Zawinął lewą nogawkę, ona przesiadła się na ramę.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

Jedyne, co pamiętałam, to rękę z zawiniętym rękawem koszuli i czarny pasek zegarka.

źródło: NKJP: Agata Miklaszewska: Huśtawka, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawinę
zawiniemy
2 os. zawiniesz
zawiniecie
3 os. zawinie
zawiną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłem
+(e)m zawinął
zawinęłam
+(e)m zawinęła
zawinęłom
+(e)m zawinęło
zawinęliśmy
+(e)śmy zawinęli
zawinęłyśmy
+(e)śmy zawinęły
2 os. zawinąłeś
+(e)ś zawinął
zawinęłaś
+(e)ś zawinęła
zawinęłoś
+(e)ś zawinęło
zawinęliście
+(e)ście zawinęli
zawinęłyście
+(e)ście zawinęły
3 os. zawinął
zawinęła
zawinęło
zawinęli
zawinęły

bezosobnik: zawinięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawińmy
2 os. zawiń
zawińcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłbym
bym zawinął
zawinęłabym
bym zawinęła
zawinęłobym
bym zawinęło
zawinęlibyśmy
byśmy zawinęli
zawinęłybyśmy
byśmy zawinęły
2 os. zawinąłbyś
byś zawinął
zawinęłabyś
byś zawinęła
zawinęłobyś
byś zawinęło
zawinęlibyście
byście zawinęli
zawinęłybyście
byście zawinęły
3 os. zawinąłby
by zawinął
zawinęłaby
by zawinęła
zawinęłoby
by zawinęło
zawinęliby
by zawinęli
zawinęłyby
by zawinęły

bezosobnik: zawinięto by

bezokolicznik: zawinąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zawinąwszy

gerundium: zawinięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zawinięcie
zawinięcia
D. zawinięcia
zawinięć
C. zawinięciu
zawinięciom
B. zawinięcie
zawinięcia
N. zawinięciem
zawinięciami
Ms. zawinięciu
zawinięciach
W. zawinięcie
zawinięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zawinięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zawinięty
zawinięty
zawinięty
zawinięte
zawinięta
D. zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętej
C. zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętej
B. zawiniętego
zawiniętego
zawinięty
zawinięte
zawiniętą
N. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętą
Ms. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zawinięci
zawinięci
zawinięte
zawinięte
D. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
C. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
B. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawinięte
N. zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
Ms. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych

odpowiednik aspektowy: zawijać

Składnia

Rzosobowy + zawinąć +
CO

4. brzegi

Definicja

zagiąć brzegi czegoś i wsadzić je pod spód

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Połączenia

  • zawinąć ciasto, prześcieradło

Cytaty

Brzegi moskitiery trzeba zawsze zawinąć pod materac, a przed snem pozbyć się komarów, które mogły wniknąć pod nią wcześniej.

źródło: Internet

Paski ciasta ułożyć na mięsie, a ich końcówki zawinąć pod spód mięsa.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawinę
zawiniemy
2 os. zawiniesz
zawiniecie
3 os. zawinie
zawiną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłem
+(e)m zawinął
zawinęłam
+(e)m zawinęła
zawinęłom
+(e)m zawinęło
zawinęliśmy
+(e)śmy zawinęli
zawinęłyśmy
+(e)śmy zawinęły
2 os. zawinąłeś
+(e)ś zawinął
zawinęłaś
+(e)ś zawinęła
zawinęłoś
+(e)ś zawinęło
zawinęliście
+(e)ście zawinęli
zawinęłyście
+(e)ście zawinęły
3 os. zawinął
zawinęła
zawinęło
zawinęli
zawinęły

bezosobnik: zawinięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawińmy
2 os. zawiń
zawińcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłbym
bym zawinął
zawinęłabym
bym zawinęła
zawinęłobym
bym zawinęło
zawinęlibyśmy
byśmy zawinęli
zawinęłybyśmy
byśmy zawinęły
2 os. zawinąłbyś
byś zawinął
zawinęłabyś
byś zawinęła
zawinęłobyś
byś zawinęło
zawinęlibyście
byście zawinęli
zawinęłybyście
byście zawinęły
3 os. zawinąłby
by zawinął
zawinęłaby
by zawinęła
zawinęłoby
by zawinęło
zawinęliby
by zawinęli
zawinęłyby
by zawinęły

bezosobnik: zawinięto by

bezokolicznik: zawinąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zawinąwszy

gerundium: zawinięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zawinięcie
zawinięcia
D. zawinięcia
zawinięć
C. zawinięciu
zawinięciom
B. zawinięcie
zawinięcia
N. zawinięciem
zawinięciami
Ms. zawinięciu
zawinięciach
W. zawinięcie
zawinięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zawinięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zawinięty
zawinięty
zawinięty
zawinięte
zawinięta
D. zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętej
C. zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętej
B. zawiniętego
zawiniętego
zawinięty
zawinięte
zawiniętą
N. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętą
Ms. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zawinięci
zawinięci
zawinięte
zawinięte
D. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
C. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
B. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawinięte
N. zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
Ms. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych

odpowiednik aspektowy: zawijać

Składnia

Rzosobowy + zawinąć +
CO + (pod CO)

5. do portu

Definicja

wpłynąć do portu lub przystani

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Połączenia

  • jacht, okręt, prom, statek zawinął
  • zawinąć do portu, do przystani; do Gdańska, do Gdyni

Cytaty

11 maja 1936 r. statek po raz pierwszy zawinął do Gdyni.

źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Rodzina Batorych, Polityka, 2005-08-27

[...] podobno tamtejsze władze oskarżyły naszego żeglarza o nielegalne zawinięcie na Bahamy.

źródło: NKJP: Stefan: Na marginesie, Gazeta Radomszczańska, 2009-09-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawinę
zawiniemy
2 os. zawiniesz
zawiniecie
3 os. zawinie
zawiną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłem
+(e)m zawinął
zawinęłam
+(e)m zawinęła
zawinęłom
+(e)m zawinęło
zawinęliśmy
+(e)śmy zawinęli
zawinęłyśmy
+(e)śmy zawinęły
2 os. zawinąłeś
+(e)ś zawinął
zawinęłaś
+(e)ś zawinęła
zawinęłoś
+(e)ś zawinęło
zawinęliście
+(e)ście zawinęli
zawinęłyście
+(e)ście zawinęły
3 os. zawinął
zawinęła
zawinęło
zawinęli
zawinęły

bezosobnik: zawinięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawińmy
2 os. zawiń
zawińcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawinąłbym
bym zawinął
zawinęłabym
bym zawinęła
zawinęłobym
bym zawinęło
zawinęlibyśmy
byśmy zawinęli
zawinęłybyśmy
byśmy zawinęły
2 os. zawinąłbyś
byś zawinął
zawinęłabyś
byś zawinęła
zawinęłobyś
byś zawinęło
zawinęlibyście
byście zawinęli
zawinęłybyście
byście zawinęły
3 os. zawinąłby
by zawinął
zawinęłaby
by zawinęła
zawinęłoby
by zawinęło
zawinęliby
by zawinęli
zawinęłyby
by zawinęły

bezosobnik: zawinięto by

bezokolicznik: zawinąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zawinąwszy

gerundium: zawinięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zawinięcie
zawinięcia
D. zawinięcia
zawinięć
C. zawinięciu
zawinięciom
B. zawinięcie
zawinięcia
N. zawinięciem
zawinięciami
Ms. zawinięciu
zawinięciach
W. zawinięcie
zawinięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zawinięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zawinięty
zawinięty
zawinięty
zawinięte
zawinięta
D. zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętego
zawiniętej
C. zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętemu
zawiniętej
B. zawiniętego
zawiniętego
zawinięty
zawinięte
zawiniętą
N. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętą
Ms. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zawinięci
zawinięci
zawinięte
zawinięte
D. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
C. zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
zawiniętym
B. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawinięte
N. zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
zawiniętymi
Ms. zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych
zawiniętych

odpowiednik aspektowy: zawijać

Składnia

bez ograniczeń + zawinąć +
GDZIE
Data ostatniej modyfikacji: 02.12.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json