UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odwinąć

Chronologizacja

1547, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odwinę
odwiniemy
2 os. odwiniesz
odwiniecie
3 os. odwinie
odwiną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odwinąłem
+(e)m odwinął
odwinęłam
+(e)m odwinęła
odwinęłom
+(e)m odwinęło
odwinęliśmy
+(e)śmy odwinęli
odwinęłyśmy
+(e)śmy odwinęły
2 os. odwinąłeś
+(e)ś odwinął
odwinęłaś
+(e)ś odwinęła
odwinęłoś
+(e)ś odwinęło
odwinęliście
+(e)ście odwinęli
odwinęłyście
+(e)ście odwinęły
3 os. odwinął
odwinęła
odwinęło
odwinęli
odwinęły

bezosobnik: odwinięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odwińmy
2 os. odwiń
odwińcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odwinąłbym
bym odwinął
odwinęłabym
bym odwinęła
odwinęłobym
bym odwinęło
odwinęlibyśmy
byśmy odwinęli
odwinęłybyśmy
byśmy odwinęły
2 os. odwinąłbyś
byś odwinął
odwinęłabyś
byś odwinęła
odwinęłobyś
byś odwinęło
odwinęlibyście
byście odwinęli
odwinęłybyście
byście odwinęły
3 os. odwinąłby
by odwinął
odwinęłaby
by odwinęła
odwinęłoby
by odwinęło
odwinęliby
by odwinęli
odwinęłyby
by odwinęły

bezosobnik: odwinięto by

bezokolicznik: odwinąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odwinąwszy

gerundium: odwinięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odwinięcie
odwinięcia
D. odwinięcia
odwinięć
C. odwinięciu
odwinięciom
B. odwinięcie
odwinięcia
N. odwinięciem
odwinięciami
Ms. odwinięciu
odwinięciach
W. odwinięcie
odwinięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: odwinięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odwinięty
odwinięty
odwinięty
odwinięte
odwinięta
D. odwiniętego
odwiniętego
odwiniętego
odwiniętego
odwiniętej
C. odwiniętemu
odwiniętemu
odwiniętemu
odwiniętemu
odwiniętej
B. odwiniętego
odwiniętego
odwinięty
odwinięte
odwiniętą
N. odwiniętym
odwiniętym
odwiniętym
odwiniętym
odwiniętą
Ms. odwiniętym
odwiniętym
odwiniętym
odwiniętym
odwiniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odwinięci
odwinięci
odwinięte
odwinięte
D. odwiniętych
odwiniętych
odwiniętych
odwiniętych
C. odwiniętym
odwiniętym
odwiniętym
odwiniętym
B. odwiniętych
odwiniętych
odwiniętych
odwinięte
N. odwiniętymi
odwiniętymi
odwiniętymi
odwiniętymi
Ms. odwiniętych
odwiniętych
odwiniętych
odwiniętych

odpowiednik aspektowy: odwijać

Pochodzenie

Zob. wić

1. papier

Definicja

rozprostować coś zwiniętego lub złożonego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozwinąć
hiperonimy:  rozprostować

Cytaty

[...] odwinął zwinięty w rulon rysunek, wykonany przez Henryka kolorowymi kredkami na bristolu.

źródło: NKJP: Czesław Karkowski: Kamienna drabina, 2008

Profesor co prawda nie miał zwoju, ale zeznał, że widział go kilka razy. I choć nigdy nie miał okazji przyjrzeć się rozwiniętemu w całości, zapamiętał znaki, jakie zobaczył na odwiniętym fragmencie.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Składnia

bez ograniczeń + odwinąć +
CO

2. prezent

Definicja

zdjąć z jakiejś rzeczy to, czym była otoczona ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozwinąć
antonimy:  zawinąć

Połączenia

  • odwinąć bandaż, opakowanie, opatrunek, papier, pieluszkę; batonik, pakunek, prezent
  • odwinąć z bandaża, z folii, z koca, z papieru

Cytaty

Gdy [...] chciał odwinąć opatrunek, dziewczyna zakwiliła, cofając się i zasłaniając twarz zdrową ręką.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Odwinąłem opakowanie i wepchnąłem do ust cały pokryty białym nalotem batonik.

źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008

W oszklonych drewnianych szafach leżały na półkach odwinięte z bandaży mumie faraonów oraz ich małżonek.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

[...] odwinął z gazety obraz i przyłożył do ściany nad lustrem.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Kabaret metafizyczny, 1994

Odwinęła z głowy chroniącą ją tkaninę.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

Składnia

bez ograniczeń + odwinąć +
CO + (z CZEGO)

3. papiloty z włosów

Definicja

zdjąć jakąś rzecz z czegoś, dookoła czego była okręcona

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nawinąć, zawinąć

Cytaty

Gienek Struś, najlepszy w szkole we wspinaniu się na linie, odwinąwszy nagle z drążka jedną z lin zwisających z sufitu, paroma kocimi ruchami wzniósł się ponad salę [...].

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Odwinął łańcuch do pasania krów, który przez całe wakacje nosił przy spodniach.

źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008

Obok widać bęben z odwiniętym dopiero co grubym kablem.

źródło: NKJP: Marek Mamoń, Bogdan Knapik: Komórkowe krety, Trybuna Śląska, 2000-12-04

Składnia

bez ograniczeń + odwinąć +
CO + z CZEGO

4. wargę

Definicja

odgiąć do góry fragment czegoś, aby coś odsłonić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wywinąć

Połączenia

  • odwinąć brzeg, nogawkę, rękaw, wargę

Cytaty

[...] z politowaniem odwinął górną wargę.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

[...] zdecydowanym ruchem odwinął rękaw marynarki i koszuli.

źródło: NKJP: Maria Krüger: Karolcia, 1959

[...] odwinął brzeg okrycia. Ze zdumieniem stwierdziliśmy, że zawiniątko skrywa cztery potężne czarne świece.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Usiadł na łóżku i odwinął kołdrę.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Tarot paryski, 1999

Pamiętam dobrze, jak odwinął nogawkę spodni, żeby mi pokazać potężną bliznę po żelaznej lancy, którą nakłuwano śnieg w czasie poszukiwań.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Składnia

bez ograniczeń + odwinąć +
CO

5. rękę

Definicja

unieść rękę lub nogę, szykując się do uderzenia lub kopnięcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odwinąć się, zamachnąć się

Cytaty

Jeden ze strażników, wielki chłop o twarzy niezbyt rozgarniętego dziecka, odwinął rękę w niespiesznym zamachu i trzasnął Ciri w twarz, tak, że aż zydel się zakolebał.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Odwrócona bokiem odwinęła nogę, celując niżej brzucha. Hernandez skulił się, zawył i padł na twarz.

źródło: NKJP: Kazimierz Kaz Ostaszewicz: Południowy wiatr Arizony, 2006

Składnia

bez ograniczeń + odwinąć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json