UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odwijać

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odwijam
odwijamy
2 os. odwijasz
odwijacie
3 os. odwija
odwijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odwijałem
+(e)m odwijał
odwijałam
+(e)m odwijała
odwijałom
+(e)m odwijało
odwijaliśmy
+(e)śmy odwijali
odwijałyśmy
+(e)śmy odwijały
2 os. odwijałeś
+(e)ś odwijał
odwijałaś
+(e)ś odwijała
odwijałoś
+(e)ś odwijało
odwijaliście
+(e)ście odwijali
odwijałyście
+(e)ście odwijały
3 os. odwijał
odwijała
odwijało
odwijali
odwijały

bezosobnik: odwijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę odwijał
będę odwijać
będę odwijała
będę odwijać
będę odwijało
będę odwijać
będziemy odwijali
będziemy odwijać
będziemy odwijały
będziemy odwijać
2 os. będziesz odwijał
będziesz odwijać
będziesz odwijała
będziesz odwijać
będziesz odwijało
będziesz odwijać
będziecie odwijali
będziecie odwijać
będziecie odwijały
będziecie odwijać
3 os. będzie odwijał
będzie odwijać
będzie odwijała
będzie odwijać
będzie odwijało
będzie odwijać
będą odwijali
będą odwijać
będą odwijały
będą odwijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odwijajmy
2 os. odwijaj
odwijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odwijałbym
bym odwijał
odwijałabym
bym odwijała
odwijałobym
bym odwijało
odwijalibyśmy
byśmy odwijali
odwijałybyśmy
byśmy odwijały
2 os. odwijałbyś
byś odwijał
odwijałabyś
byś odwijała
odwijałobyś
byś odwijało
odwijalibyście
byście odwijali
odwijałybyście
byście odwijały
3 os. odwijałby
by odwijał
odwijałaby
by odwijała
odwijałoby
by odwijało
odwijaliby
by odwijali
odwijałyby
by odwijały

bezosobnik: odwijano by

bezokolicznik: odwijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: odwijając

gerundium: odwijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odwijanie
odwijania
D. odwijania
odwijań
C. odwijaniu
odwijaniom
B. odwijanie
odwijania
N. odwijaniem
odwijaniami
Ms. odwijaniu
odwijaniach
W. odwijanie
odwijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odwijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odwijający
odwijający
odwijający
odwijające
odwijająca
D. odwijającego
odwijającego
odwijającego
odwijającego
odwijającej
C. odwijającemu
odwijającemu
odwijającemu
odwijającemu
odwijającej
B. odwijającego
odwijającego
odwijający
odwijające
odwijającą
N. odwijającym
odwijającym
odwijającym
odwijającym
odwijającą
Ms. odwijającym
odwijającym
odwijającym
odwijającym
odwijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odwijający
odwijający
odwijające
odwijające
D. odwijających
odwijających
odwijających
odwijających
C. odwijającym
odwijającym
odwijającym
odwijającym
B. odwijających
odwijających
odwijających
odwijające
N. odwijającymi
odwijającymi
odwijającymi
odwijającymi
Ms. odwijających
odwijających
odwijających
odwijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: odwijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odwijany
odwijany
odwijany
odwijane
odwijana
D. odwijanego
odwijanego
odwijanego
odwijanego
odwijanej
C. odwijanemu
odwijanemu
odwijanemu
odwijanemu
odwijanej
B. odwijanego
odwijanego
odwijany
odwijane
odwijaną
N. odwijanym
odwijanym
odwijanym
odwijanym
odwijaną
Ms. odwijanym
odwijanym
odwijanym
odwijanym
odwijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odwijani
odwijani
odwijane
odwijane
D. odwijanych
odwijanych
odwijanych
odwijanych
C. odwijanym
odwijanym
odwijanym
odwijanym
B. odwijanych
odwijanych
odwijanych
odwijane
N. odwijanymi
odwijanymi
odwijanymi
odwijanymi
Ms. odwijanych
odwijanych
odwijanych
odwijanych

odpowiednik aspektowy: odwinąć

Pochodzenie

Zob. wić

1. papier

Definicja

rozprostowywać coś zwiniętego lub złożonego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozwijać
hiperonimy:  rozprostowywać

Cytaty

Ciocia Halinka powoli zaczęła odwijać czarny materiał, który złożywszy na cztery części położyła obok wolnego miejsca na stole.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Odwijam kartkę, a tam numer telefonu.

źródło: Internet: wanilia.blox.pl

Składnia

bez ograniczeń + odwijać +
CO

2. prezenty

Definicja

zdejmować z jakiejś rzeczy to, czym była otoczona ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozwijać
antonimy:  zawijać

Połączenia

  • odwijać bandaż, papier; czekoladę, kanapkę
  • odwijać z folii, z papieru

Cytaty

Odwija czekoladę z folii i je, jak batona, gryząc kawałek za kawałkiem.

źródło: NKJP: Radosław Figura: Teraz albo nigdy! Seria II Odcinek 13 (26), 2008

Zaczął pospiesznie odwijać pakunek, który dotąd przekładał niepewnie z ręki do ręki.

źródło: NKJP: Wąż Marlo, tom 1, Esensja, nr 3, 2006

[...] siada do stołu, dopiero teraz dostrzega kartkę i jakąś paczkę przy swoim talerzu, odwija.

źródło: NKJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla, 2000

Odwijała kanapki z papieru, wpychała je dzieciom do ust i sama jadła, żując.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

Patrzył, jak z uśmiechem odwijała kolejne warstwy papieru.

źródło: NKJP: Katarzyna Surmiak-Domańska: Beznadziejna ucieczka przed Basią. Reportaże seksualne, 2007

Składnia

bez ograniczeń + odwijać +
CO + (z CZEGO)

3. papiloty z włosów

Definicja

zdejmować jakąś rzecz z czegoś, dookoła czego była okręcona

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nawijać, zawijać

Cytaty

[...] jeden z agentów zaczął powoli odwijać zawiniętą wokół nadgarstka smycz, utrzymującą przy nim jedną z wyszczerzonych bestii.

źródło: NKJP: Ponureski, Esensja, nr 2, 2006

[...] podjął decyzję i zaczął szybko odwijać dłuższy kawałek liny.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

W rozbawieniu omal nie przeoczyli północy; minutę przed dwunastą Broch zaczął odwijać drut z butelki szampana [...].

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967

Systematycznie odwijał z rolki paski, rozciągał na desce, odcinał je nożem, przenosił na kask, przyklepywał, poprawiał.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972

Papierowe sznurki, odwijane z wielkich motków, służyły w cukierniach do obwiązywania paczek z ciastkami.

źródło: NKJP: Kawałki starego świata, Dziennik Polski, 2006-03-18

Składnia

bez ograniczeń + odwijać +
CO + (z CZEGO)

4. wargę

Definicja

odgiąć do góry fragment czegoś, aby coś odsłonić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Cytaty

Plastyka brzucha to już regularna operacja ze skalpelem. I to poważna: cięcie idzie łukiem od biodra do biodra (fakt, że bliznę zakrywa najbardziej skąpe bikini...), skóra odwijana jest aż po żebra, usuwany jej nadmiar oraz zbędny tłuszcz, przesuwany we właściwe miejsce pępek.

źródło: NKJP: n: Przychodzi baba do lekarza, Cosmopolitan, nr 6, 2000

Antykwariusz długo jej kolekcjonersko pożądał, szukał po całym świecie. Aż w końcu sama do niego przyszła, anonimowo, ukryta w rulonie innych grafik. - Odwijałem po kolei zniszczone warstwy, piasek, ślady buciorów.

źródło: NKJP: Marta Sapała: Książka reinkarnacja, Polityka, 2005-01-29

Dziewczyna, jeszcze ubrana, odwijała róg tej kołdry w mereżkowanej powłoce.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

Składnia

bez ograniczeń + odwijać +
CO

5. rękę

Definicja

unosić rękę lub nogę, szykując się do uderzenia lub kopnięcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odwijać się

Cytaty

Nie grozi i nie ostrzega, że ma zamiar uderzyć. Po prostu odwija rękę i łup! Cios pojawia się niczym wystrzał z fuzji [...].

źródło: Internet: nowadekada.pl

I wtedy Kwiczoł odwija rękę i słychać tylko, że Pyzdra dostał w dziób.

źródło: Internet: e-teatr.pl

Składnia

bez ograniczeń + odwijać +
CO

Odesłania

Zob. też:

zamachiwać się

Data ostatniej modyfikacji: 23.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json