UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mór

Chronologizacja

1420, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mór
mory
D. moru
morów
C. morowi
morom
B. mór
mory
N. morem
morami
Ms. morze
morach
W. morze
mory

Pochodzenie

Zob. morzyć

1. ludzi

Definicja

śmiertelna choroba zakaźna, taka jak dżuma, ale też cholera, czarna ospa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  epidemia, zaraza
hiperonimy:  choroba I

Cytaty

Giovanni Boccaccio (1313-1375) przeżył w 1348 roku mór, wskutek którego - jak czytamy w Prologu Dekamerona - między marcem i czerwcem zmarło sto tysięcy mieszkańców Florencji.

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

Na Wschodzie zaś wierzono, że śmierć od moru była zsyłana przez Boga rozmyślnie na każdego z osobna, stąd też zupełnie bezcelowe były próby jej uniknięcia czy ucieczki z ziem ogarniętych zarazą.

źródło: NKJP: Anna Brzezińska: Pochód czarnej śmierci, Polityka, 2006-05-13

Plagi wojen dopełnia straszliwa epidemia dżumy, czarnej śmierci. [...] Ta epidemia, choć najbardziej mordercza, nie była wcale ostatnim wielkim morem Europy [...].

źródło: NKJP: Stefan Bratkowski: Historia, Gazeta Wyborcza, 1998-06-05

Te wojłoki - chłopak robił ciężko piersiami - te wojłoki... zatrute... morem zakażone... - Aha! - Rosa... rosa! Nie wiedziałem, co to „rosa”, ale z tego, co mi wyłożył pokrótce Pedro, nabrałem przekonania, że była to właśnie odra.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

Dżuma, inaczej mór albo czarna śmierć. Okres inkubacji - sześć dni. Przenoszą ją pchły zarażonych zwierząt.

źródło: NKJP: Danuta Sosnowska, Jerzy Sosnowski: Dżuma na celowniku, Gazeta Wyborcza, 1993-09-03

2. bydła

Definicja

daw. 
zakaźna choroba wyniszczająca domowe zwierzęta hodowlane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  choroba I

Cytaty

Nie odważyłem się pójść daleko, ale kiedy tak stałem pod odrapanym napisem i zastanawiałem się, czy chodzi tu o wściekliznę, czy o mór na bydło, zobaczyłem, że parę metrów od drogi rozciąga się zdziczały sad.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Rynek w Smyrnie, 2007

Nie będzie ninie mór zabijać bydła, nie będą wiedźmy uroków rzucać i ludziom snu odbierać!

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Frazeologizmy

niech mór wydusi kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 30.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json