UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

narzędzie

Chronologizacja

XVI w., Bańk
XVI w., Bor

1. skalpel

Definicja

obsługiwany ręką człowieka przedmiot, za pomocą którego wykonuje się określone działanie

Pochodzenie

Pierwotnie rzeczownik zbiorowy z przyrostkiem -'e (< psł. *ьje) od psł. *narędъ; później znaczenie zbiorowe zanikło; zob. narząd

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Połączenia

kamienne, metalowe; ostre; niebezpieczne; zużyte; niezbędne; proste, prymitywne narzędzie; narzędzia chirurgiczne, ogrodnicze
narzędzie pracy; męki, przestępstwa, tortur, zbrodni
maszyny i narzędzia, obrabiarki i narzędzia, urządzenia i narzędzia
wymiana narzędzia; fabryka, magazyn; komplet, zestaw narzędzi
narzędzie służy czemu, do czego
użyć narzędzia
wytwarzać narzędzia
posługiwać się narzędziem

Cytaty

	Na 2 000 zł wyceniono straty spowodowane przez nieznanego sprawcę, który ostrym narzędziem porysował karoserię VW passata zaparkowanego przy ul. Matejki. źródło: NKJP: Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01
	Do pracowni modelarskiej, którą prowadzi Robert Wielandt, przyjmowane są dzieci w przedziale wiekowym od 10 do 14 lat, oraz młodzież od 15 do 17 lat. Tu uczą się posługiwać narzędziami takimi jak młotek, piła ręczna, ołówek, linijka i to właśnie dzięki nim będą wykonywać proste modele statków, samochodów itp. źródło: NKJP: Alina Woźniakowska: Gdy rodziców nie ma, dzieci harcują..., Dziennik Bałtycki, 2008-09-26
	Wziął narzędzia, wpełzł do maszynowni i stwierdziwszy, że nie uda mu się naprawić hydrauliki, bo popękało zbyt wiele rurociągów i wyciek okazał się też nadto wielki, odłączył przekładnie lokomocyjne od reaktora i wrzucił go na całą prawie moc. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko. 1987
	Koło zapasowe i zestaw narzędzi – weź je ze sobą, nawet gdy uważasz, że sam nic nie umiesz naprawić – przydadzą się poproszonemu o pomoc innemu kierowcy. źródło: NKJP: Katarzyna Zimna: Zakupy przed wyjazdem, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-06-27
	Po ukończeniu szkoły lub kursu powinnaś skompletować sobie tak zwany kufer, czyli pudło, w którym będziesz trzymać wszystkie narzędzia do pracy. Od wacików, pędzelków, przez paletę cieni, szminek i podkładów, aż do płaszcza chroniącego ubranie malowanej osoby. źródło: NKJP: Cosmokariera, Cosmopolitan, nr 6, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	narzędzie	narzędzia
D.	narzędzia	narzędzi
C.	narzędziu	narzędziom
B.	narzędzie	narzędzia
N.	narzędziem	narzędziami
Ms.	narzędziu	narzędziach
W.	narzędzie	narzędzia

Składnia

	+	narzędzie	+	CZEGO
	+	narzędzie	+	do CZEGO

2. oddziaływania

Definicja

środek służący do osiągnięcia określonego celu

Pochodzenie

Pierwotnie rzeczownik zbiorowy z przyrostkiem -'e (< psł. *ьje) od psł. *narędъ; później znaczenie zbiorowe zanikło; zob. narząd

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

główne, niezbędne, podstawowe, uniwersalne; odpowiednie, skuteczne, użyteczne; wygodne narzędzie; narzędzie badawcze, diagnostyczne, pomiarowe; administracyjne, fiskalne
narzędzie analizy, komunikacji, manipulacji, oddziaływania, polityki, poznania, władzy
narzędzie i instrument, narzędzie i metoda
stawać się narzędziem
narzędzie służy czemu, do czego
wymagać narzędzi
stać się/ stawać się; dysponować narzędziem

Cytaty

	Obrazy i zdjęcia satelitarne są obecnie jednym z podstawowych narzędzi badawczych w rękach meteorologa przewidującego pogodę oraz hydrologa zajmującego się wodą zmagazynowaną w śniegu. źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988
	Jesteśmy przekonani, że dysponujemy odpowiednimi narzędziami, aby stawić czoło wyzwaniom rynku, także tym wynikającym z kryzysu. źródło: NKJP: Stawimy czoło wyzwaniom, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-04-07
	Ostatnio reklama przestaje być zjawiskiem rynkowym, a staje się narzędziem manipulowania ludźmi. źródło: NKJP: Maria Tota: Wychowawca nr 115-116, 2002-07
	Nie ma dobrego narzędzia do hamowania inflacji. W każdym razie popiwek jest narzędziem topornym - pisał Janusz Beksiak. źródło: NKJP: Toporny, ale niezbędny, Gazeta Wyborcza, 1994-04-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	narzędzie	narzędzia
D.	narzędzia	narzędzi
C.	narzędziu	narzędziom
B.	narzędzie	narzędzia
N.	narzędziem	narzędziami
Ms.	narzędziu	narzędziach
W.	narzędzie	narzędzia

Składnia

	+	narzędzie	+	CZEGO
	+	narzędzie	+	do CZEGO

3. człowiek

Definicja

człowiek wykorzystywany przez kogoś innego do realizowania celów korzystnych dla tej osoby

Pochodzenie

Pierwotnie rzeczownik zbiorowy z przyrostkiem -'e (< psł. *ьje) od psł. *narędъ; później znaczenie zbiorowe zanikło; zob. narząd

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

bezwolne, posłuszne narzędzie
stać się/stawać się; uczynić narzędziem

Cytaty

Jeszcze parę banków i dziwnych urzędów, jeszcze kolejne wymiany na dolary, czeki, karteluszki - byłem bezwolnym narzędziem Corneliusa; całkowicie zgłupiały wykonywałem automatycznie jego polecenia [...].

źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1975

Dorastający młodzieniec - istota ludzka pełna ułomności - zmienił się w osobę poprawną, skorygowaną, umieszczoną w wytyczonej koleinie, został przekształcony w posłuszne narzędzie duchowe.

źródło: NKJP: Nicola Chiaromonte: Jezuita, Gazeta Wyborcza,1996-04-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	narzędzie	narzędzia
D.	narzędzia	narzędzi
C.	narzędziu	narzędziom
B.	narzędzie	narzędzia
N.	narzędziem	narzędziami
Ms.	narzędziu	narzędziach
W.	narzędzie	narzędzia

4. w komputerze

Definicja

aplikacja komputerowa wykonująca określonego rodzaju działanie

Pochodzenie

kalka ang. tool; zob. narząd

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka

Połączenia

dostępne; wbudowane; dodatkowe, profesjonalne, zaawansowane; darmowe; pomocne, przydatne, wygodne; nowoczesne; doskonałe, idealne; potężne narzędzie; narzędzia graficzne, malarskie, rysunkowe, tekstowe; systemowe
narzędzie Lasso, Ołówek, Pencil, Pędzel; Cropp, Kadrowanie, Selection; Paint Brush;
narzędzie edycji
narzędzie do rysowania, do zarządzania
menu narzędzia
ikona narzędzia; paleta, pasek narzędzi
narzędzie służy czemu, do czego; umożliwia coś
użyć narzędzia
wybierać; uaktywnić, uruchamiać, włączyć, zastosować narzędzie
posłużyć się narzędziem

Cytaty

Przy opisie tego programu trzeba zacząć od tego, że jest to idealny program do obróbki grafiki bitmapowej. Przede wszystkim mamy tutaj do dyspozycji niezwykle precyzyjne narzędzia do korekty skanowanych zdjęć i ich retuszu.

źródło: NKJP: Andrzej Pająk: Programy z grafiką w tle (test programów graficznych), Enter, nr 3, 2001

Nie ma technicznej możliwości odzyskania danych utraconych wskutek spalenia komputera, zalania go wodą bądź zgniecenia. Z nieoficjalnych wiadomości wynika, że zaawansowane narzędzia służące do odzyskiwania danych posiada jedynie amerykańskie NASA.

źródło: NKJP: Odzyskiwanie danych jest niemożliwe? [reklama], Dziennik Internautów, 2005-01-03

Aby uruchomić kwerendę, naciśnij znajdującą się na pasku narzędzi kwerendy ikonę Uruchom.

źródło: NKJP: Marcin Szeliga: Access 2003 PL. Ćwiczenia praktyczne, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	narzędzie	narzędzia
D.	narzędzia	narzędzi
C.	narzędziu	narzędziom
B.	narzędzie	narzędzia
N.	narzędziem	narzędziami
Ms.	narzędziu	narzędziach
W.	narzędzie	narzędzia

Składnia

	+	narzędzie	+	CZEGO
	+	narzędzie	+	do CZEGO

Frazeologizmy

ktoś jest narzędziem w czyimś ręku
ktoś staje się narzędziem w czyimś ręku
ktoś staje się narzędziem w czyichś rękach

Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2014