UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stopka

Chronologizacja

SStp, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. mała stopa

Definicja

mała stopa - część nogi z palcami

Warianty

Pochodzenie

Zob. stopa (u nogi)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  stopa

Cytaty

[...] dzieci mają fizjologiczne płaskostopie i „tłustą” stopkę do 3 lat. Dopiero w czwartym roku życia stopka zaczyna szczupleć i się wysklepiać.

źródło: NKJP: Internet

Odgłos kroków kazał im przerwać rozmowę. Przykładając drobne stopki w białych, jedwabnych tabi do brązowych desek podłogi, dreptała w ich stronę dziewczyna.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Monika chodzi bez kapci [...] i nie mam jakichkolwiek problemów z jej stopkami.

źródło: NKJP: Internet

Od jakiegoś czasu mojemu synkowi (9,5 m-ca) pocą się strasznie nóżki. Zwłaszcza, jak ma na nóżkach buciki, wtedy rajstopki na stopkach są po prostu mokre.

źródło: NKJP: pocące się nóżki, Usenet -- pl.soc.dzieci, 2003-04-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

2. ekspresywnie

Definicja

ekspresywnie o stopie - części nogi z palcami

Warianty

Pochodzenie

Zob. stopa (u nogi)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  stopa

Cytaty

I siedziała tak z nogą na nodze, obnażając przede mną kolana krągłe i gładkie, kiwając stopką obutą lekkim sandałem [...].

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Opowieści przebrane, 2005

Pozwoli Pani, że pocałuję te stopki na znak, iż należę do niej, że jestem Pani własnością.

źródło: NKJP. Jimmyjazz: Wikipedysta:Jimmyjazz, Wikipedia.pl, 2005-06-30

[...] kiedyś byłam weganką, przez 1,5 roczku bodajże [...] nabyłam stosowne ubranka i buciki z topornego plastiku, które regularnie odparzały mi stopki.

źródło: NKJP: Re: „slodkie” dzieciaczki, Usenet -- pl.soc.dzieci, 2002-07-30

[...] po moich dotychczasowych przejściach, nie będę raczej chciała kupić butów zbyt wysokich i zbyt twardych. Znacie coś na delikatną damską stopkę???

źródło: NKJP: coś o butach Asolo - prośba o radę, Usenet -- pl.rec.gory, 2001-10-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

3. w skarpetce

Definicja

część małej pończochy, skarpety, małych rajstop itp., okrywająca stopę

Warianty

Pochodzenie

Zob. stopa (w skarpecie)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  stopa

Połączenia

  • stopka skarpetki, śpioszków

Cytaty

Do wyjścia ze szpitala jedyne ciuszki, jakie wzięłam to były śpiochy i kaftanik roz. 58 oraz małą czapeczkę, malutkie skarpetki, żeby stopka śpioszków nie spadała z nóżek mojego wierzgającego synka [...].

źródło: NKJP: Internet

Od kiedy można zakładać dziecku pajaca bez stopek???

źródło: NKJP: Odp: piżamki i inne pytanka, Usenet -- pl.soc.dzieci, 2000-01-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

Składnia

bez ograniczeń + stopka +
CZEGO

4. skarpetka

Definicja

skarpetka okrywająca tylko stopę

Pochodzenie

Zob. stopa (w skarpecie)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  skarpetka

Połączenia

  • biała, czarna stopka
  • skarpetki stopki

Cytaty

Skarpety projektowane są w czterech podstawowych długościach: bardzo długie (tzw. zakolanówki), długie (tzw. podkolanówki), standardowe (ok. 8 cm ponad kostkę) i krótkie (tzw. stopki, dochodzące do połowy kostek).

źródło: NKJP: Internet

Skarpety stopki w stonowanych kolorach świetnie nadają się do sportowego obuwia.

źródło: Internet

Mojemu młodemu nóżki się pocą we wszystkim, co ma podeszwę niezależnie na ile jest zabudowane, dlatego po zimnej terakocie zasuwa w cienkich bawełnianych stopkach (bardzo króciutkich skarpetkach) z abs.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

5. podstawka

Definicja

element konstrukcyjny przedmiotu lub urządzenia, służący do jego stawiania, opierania bądź mocowania

Pochodzenie

Zob. stopa (podstawa)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • nowa stopka
  • stopka kolby; aparatu, lampy (błyskowej)
  • stopka do lampy (błyskowej)
  • kupić, sprzedać; wymienić stopkę

Cytaty

Osada dubeltówki składa się ze stopki, kolby i szyjki, a u sztucera powtarzalnego także i z łoża. Stopka jest tą częścią broni, która opiera się o ramię.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1996

Belki częściowo prefabrykowane składają się z przestrzennej kratownicy z prętów stalowych, stopki betonowej lub ceramiczno-betonowej oraz z dodatkowego zbrojenia ułożonego w stopce.

źródło: NKJP: Co nad głową?, Dziennik Polski, 2001-05-16

Zasadnicza innowacja w profilu nart polega na tym, że narty tradycyjne są cieńsze na końcówkach (w dziobie i piętce), a najgrubsze pod stopką.

źródło: NKJP: Zmienne felsy, Dziennik Polski, 2001-02-27

Motocykl, wcześniej wywrócony, został postawiony na stopce kierownicą do przeciwnego kierunku jazdy.

źródło: NKJP: K. Wieteska: Zginął mąż, nie ma winnego, Tygodnik Ciechanowski, 2006-07-31

Sklep to przestronna hala pełna rowerów. „Górale” i turystyczne podparte na stopkach stoją pośrodku.

źródło: NKJP: Cezary Łazarewicz: Kołem się płaci, Gazeta Wyborcza, 1997-12-03

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

6. w maszynie do szycia

Definicja

element konstrukcyjny maszyny do szycia przytrzymujący przeszywany materiał

Pochodzenie

Zob. stopa (podstawa)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • stopka do haftowania i cerowania, obrębiania, pikowania...; stopki do maszyny do szycia

Cytaty

Specjalnie skonstruowana stopka do wykonywania falbanek i plisowania z regulacją częstotliwości wykonywania falban i ich głębokości (szerokości). Stopka jest prosta w montażu i pasuje do większości domowych maszyn do szycia [...].

źródło: Internet

Specjalna konstrukcja stopki współpracującej z igielnicą zapewnia synchronizację przesunięć materiału [...].

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

7.a kieliszek

Definicja

rodzaj kieliszka bez nóżki z grubszym dnem, zwykle służący do podawania wódki

Pochodzenie

Zob. stopa (podstawa)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kieliszek

Cytaty

Odkorkował butelkę i napełnił kieliszki, a raczej tak zwane stopki.

źródło: NKJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 2005

Panna Krysia napełniła duże stopki.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1995

W dni targowe chłop tam nad kuflem zwieszał głowę albo setkową, dużą stopką wlewał do gardła pcimkę z kropką,
czyli spirytus z kroplą wódki.

źródło: NKJP: Janusz Szpotański: Zebrane utwory poetyckie, 1990

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

7.b zawartość

Definicja

zawartość stopki - kieliszka

Pochodzenie

stopa (podstawa)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kieliszek

Połączenia

  • stopka wódki

Cytaty

Więc pijmy wino, szwoleżerowie, zaśpiewał wznosząc pełną stopkę wódki.

źródło: NKJP: Justyna Sobolewska: Od kociokwiku do ludojada, Polityka, 2009-02-07

[...] delektował się stopką zmrożonej wódki, która wysubtelniała smak śledzi Bismarck o srebrzystej skórce pociętej czarną kratką.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Nazbierać pączków, igieł, a nawet młodych szyszek. Zasypać cukrem lub miodem. Postawić w ciepłym słonecznym miejscu na kilka tygodni. Zalać to jeszcze mieszaniną wódki i spirytusu. Potrzymać jeszcze ze trzy tygodnie i przefiltrować. [...] Upić się tym nie idzie, ale tak po stopce wieczorem, można się napić.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

Składnia

bez ograniczeń + stopka +
CZEGO

8. bezpiecznik

Definicja

bezpiecznik elektryczny

Pochodzenie

Zob. stopa (podstawa)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  korek
hiperonimy:  bezpiecznik

Cytaty

A najbardziej pociągały go rzeczy, które mu nie szły. Tak było z prądem, i dlatego stale konstruował jakieś lampki, wymyślał nowe oświetlenia, przez co wywalał stopki, i tylko nasz kot się cieszył, bo było ciemno i mógł wykradać kiełbasę.

źródło: NKJP: Wiesiek i tak jest ze mną, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-04-24

[...] mikrofony odmówiły posłuszeństwa. Powód - nie wytrzymały napięcia elektryczne stopki.

źródło: NKJP: Liczy się interes, Dziennik Polski, 2001-03-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

9. redakcyjna

Definicja

krótka odredakcyjna informacja na początku albo na końcu książki lub czasopisma, zawierająca podstawowe dane o publikacji

Pochodzenie

Kalka ang. Masthead (publishing) = łac. impressum

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Połączenia

  • stopka redakcyjna, wydawnicza
  • informacje w stopce

Cytaty

Co tydzień, prawie od sześciu lat, czytam „NIE” od logo do stopki, ponieważ razem z dziennikami BBC daje mi w miarę obiektywny [...]obraz tego, co się wokół dzieje.

źródło: NKJP: Monika Pecio: Nie pasuję do tego obrazu, Gazeta Wyborcza, 1996-08-22

Konsekwencja ukazania się przedwyborczego numeru „Kuriera” była jeszcze jedna: jeden z członków zespołu redakcyjnego zwrócił się pisemnie o wykreślenie jego nazwiska ze stopki redakcyjnej.

źródło: NKJP: (ALG): Pojedynek na ulotki, Dziennik Polski, 2002-10-28

„Matematykę” wydrukowano w Zakładzie Produkcji Skryptów PWN, a okładkę, jak czytamy w stopce wydawniczej, „wykonała Krakowska Drukarnia Naukowa”.

źródło: NKJP: Monika Rausz, Anna Sobol: Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia, prasa, 2005

Drukował artykuły w nowojorskim „Nowym Dzienniku”, a w Polsce w „Kurierze Lubelskim”, „Życiu Warszawy”, teraz figuruje jako korespondent w stopce tygodnika „Przegląd”.

źródło: NKJP: Awantura o Adę, Polityka, 2004

Większość wydawców w stopkach redakcyjnych swoich gazet umieszcza informację, że ponowna sprzedaż pisma po niższej cenie niż detaliczna jest zabroniona i grozi odpowiedzialnością karną.

źródło: NKJP: Taniej kosztem wydawców, Dziennik Polski, 2002-01-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

10. strony

Definicja

dolna część strony tekstu służąca do zamieszczania dodatkowych informacji

Pochodzenie

Kalka ang. (page) footer, niem. Fußzeile, wł. piè di pagina.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Połączenia

  • stopka tymczasowa
  • stopka artykułu, listu, postu, strony
  • główka i stopka, nagłówek i stopka
  • adres, e-mail, numer ze stopki
  • adres, cytat, link, e-mail/mail, telefon w stopce
  • zmienić stopkę
  • pisać; podać, umieścić, zamieścić adres, telefon, link...; coś znajduje się w stopce

Cytaty

Ankieterzy ocenili przejrzystość graficzną otrzymanej odpowiedzi. W sześciu wiadomościach wydzielony był nagłówek i stopka, w pięciu każdy wątek pisany był od nowego akapitu.

źródło: NKJP: Marcin Maj: E-mail wciąż nieznany polskim sądom, Dziennik Internautów, 2009-06-02

IQPolska twierdzą, że informacja o cenie SMSa [...] była od początku istnienia strony widoczna, ale tylko w stopce podstrony, na której znajdowała się prośba o wysłanie SMSa.

źródło: NKJP: Marcin Maj: Uwaga na stronę IQPolska.pl (Aktualizacja 3), Dziennik Internautów , 2008-08=01

Dziennik Internautów przeszukał witrynę internetową, próbując odnaleźć jakiekolwiek dane o właścicielu sklepu. [...] Również w stopce strony nie znaleźliśmy danych właściciela lub osoby prowadzącej sklep.

źródło: NKJP: Przemysław Mugeński: 1rtv.pl - zablokowano podejrzaną stronę, Dziennik Internautów, 2009-01-07

Podczas redagowania treści główek oraz stopek dysponujesz tymi samymi możliwościami wprowadzania, poprawiania i formatowania tekstu, co podczas edycji dokumentu

źródło: NKJP: Zdzisław Nowakowski: TAG 3.1 dla opornych, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopka
 stopki
D. stopki
 stopek
C. stopce
 stopkom
B. stopkę
 stopki
N. stopką
 stopkami
Ms. stopce
 stopkach
W. stopko
 stopki

Frazeologizmy

kurza stopka
kurze łapki
kurze stopki
Data ostatniej modyfikacji: 20.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN