UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

staromodny

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. staromodny
staromodny
staromodny
staromodne
staromodna
D. staromodnego
staromodnego
staromodnego
staromodnego
staromodnej
C. staromodnemu
staromodnemu
staromodnemu
staromodnemu
staromodnej
B. staromodnego
staromodnego
staromodny
staromodne
staromodną
N. staromodnym
staromodnym
staromodnym
staromodnym
staromodną
Ms. staromodnym
staromodnym
staromodnym
staromodnym
staromodnej
W. staromodny
staromodny
staromodny
staromodne
staromodna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. staromodni
staromodni
staromodne
staromodne
D. staromodnych
staromodnych
staromodnych
staromodnych
C. staromodnym
staromodnym
staromodnym
staromodnym
B. staromodnych
staromodnych
staromodnych
staromodne
N. staromodnymi
staromodnymi
staromodnymi
staromodnymi
Ms. staromodnych
staromodnych
staromodnych
staromodnych
W. staromodni
staromodni
staromodne
staromodne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. staromodniejszy
staromodniejszy
staromodniejszy
staromodniejsze
staromodniejsza
D. staromodniejszego
staromodniejszego
staromodniejszego
staromodniejszego
staromodniejszej
C. staromodniejszemu
staromodniejszemu
staromodniejszemu
staromodniejszemu
staromodniejszej
B. staromodniejszego
staromodniejszego
staromodniejszy
staromodniejsze
staromodniejszą
N. staromodniejszym
staromodniejszym
staromodniejszym
staromodniejszym
staromodniejszą
Ms. staromodniejszym
staromodniejszym
staromodniejszym
staromodniejszym
staromodniejszej
W. staromodniejszy
staromodniejszy
staromodniejszy
staromodniejsze
staromodniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. staromodniejsi
staromodniejsi
staromodniejsze
staromodniejsze
D. staromodniejszych
staromodniejszych
staromodniejszych
staromodniejszych
C. staromodniejszym
staromodniejszym
staromodniejszym
staromodniejszym
B. staromodniejszych
staromodniejszych
staromodniejszych
staromodniejsze
N. staromodniejszymi
staromodniejszymi
staromodniejszymi
staromodniejszymi
Ms. staromodniejszych
staromodniejszych
staromodniejszych
staromodniejszych
W. staromodniejsi
staromodniejsi
staromodniejsze
staromodniejsze

Pochodzenie

Zob. stary I
Zob. moda

1.a człowiek

Definicja

taki, którego przekonania, sposób zachowania lub ubierania były charakterystyczne dla czasów wcześniejszych, a współcześnie uznawane są za przestarzałe i niepopularne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niedzisiejszy, przestarzały, staroczesny, staroświecki
antonimy:  nowoczesny

Cytaty

Może i jest z niego odrobinę staromodny nudziarz, ale takie poglądy w rozpustnym, skorumpowanym Hollywood trzeba szanować.

źródło: NKJP: Olga Malewicz: Matthew McConaughey - dżentelmen z temperamentem, Cosmopolitan, 1999

- Ależ pan staromodny! Nie mówi się „starymi pannami i kawalerami”, tylko „singlami” - przerwał mu Nauczyciel.

źródło: NKJP: Barbara Rotter-Stankiewicz: I po wakacjach, Dziennik Polski, 2008-08-30

- Ostatnie dni pozwoliły zrozumieć naszym gościom, dlaczego czasem jesteśmy staromodni, chodzimy do kościoła i wspominamy historię.

źródło: NKJP: (M.L.): Historia w pigułce, Gazeta Krakowska, 2002-10-24

1.b pogląd

Definicja

właściwy dawniejszym czasom, współcześnie uznawany za przestarzały

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości czasu ➔ upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  staroświecki

Cytaty

[...] prowadziła bardzo staromodny tryb życia, to jest nie chodziła po pubach, nie miała telewizora, gotowała w domu, a ostatni posiłek jadała o siódmej wieczór.

źródło: KWJP: Jacek Wąsowicz: Przystanek Londyn, 2015

Byle tylko świat muszkieterów pozostał staromodny, ze swymi staromodnymi wartościami i barwnymi postaciami.

źródło: KWJP: Michał Rogalski: Bohaterowie popkultury. Od Robin Hooda do Rambo, 2016

Nie wiem, skąd u tak nowoczesnej kobiety tak staromodny pogląd.

źródło: NKJP: Internet

2. kapelusz

Definicja

taki, którego się używało dawniej, a dziś oceniany jest jako niezgodny ze współczesną modą

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  staroświecki
hiperonimy:  niemodny

Połączenia

  • staromodny garnitur, kapelusz, surdut

Cytaty

Nieopodal, na wpół ukryta za krzakiem magnolii, spoczywa na leżaku postać w spodniach khaki, pastelowej koszuli i staromodnym słomkowym kapeluszu.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Nagle naprzeciwko, w szybie wahadłowych drzwi, zobaczyłam kobietę w źle leżącym płaszczu, z włosami zebranymi w staromodny kok…

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Coraz więcej osób zaczyna zastępować staromodne okulary soczewkami kontaktowymi.

źródło: NKJP: Soczewki nadają się prawie dla każdego, Metropol, nr 14/03, 2001

Spojrzał na staromodny aparat telefoniczny z korbką, zawieszony na ścianie [...].

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 2000

Data ostatniej modyfikacji: 27.10.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json