Chronologizacja
Pochodzenie
Od wyrażenia przyimkowego po Bogu 'według Boga'; zob. bóg
1. człowiek
Definicja
Noty o użyciu
Używany w nazwach własnych, np. Bolesław Pobożny, Henryk Pobożny, Ludwik Pobożny.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół
Połączenia
- pobożny człowiek, katolik, książę, lud; pobożna kobieta, matka, niewiasta; rodzina; pobożni ludzie; chasydzi, chrześcijanie, muzułmanie, wyznawcy (islamu), Żydzi; mężowie, władcy; parafianie, pielgrzymi; osoba pobożna
- pobożny i bezbożny, pobożny i pracowity; uczony i pobożny
Cytaty
|
Najgorzej było chodzić do narzeczonej w październiku. Jej ojciec to był pobożny człowiek i w domu z rodziną odmawiał różaniec. źródło: NKJP: I. Koba: Dłużej niż brytyjska para królewska, Tygodnik Ciechanowski, 2008-01-06 |
|
|
Wojska litewskie przecięły drogę wzdłuż Dźwiny pod Kircholmem. Chodkiewicz, niezwykle pobożny katolik, zarządził 40-godzinne modlitwy i spowiedź powszechną. Wojsko klęczało i modliło się, czekając na nieprzyjaciela. źródło: NKJP: Wielki hetman pod Kircholmem: Dziennik Polski - Magazyn, 2001-03-09 |
|
|
[...] przeczytała notę poświęconą Teodorze. Była to pobożna kobieta, która w męskim przebraniu wstąpiła do klasztoru. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999 |
|
|
Elimelech zmarł 216 lat temu. Już za życia znany był z cudów i uzdrowień. Pobożni chasydzi przybywają do jego grobu co roku. źródło: NKJP: (EWAF): Modlitwy u grobu cadyka, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2002-03-06 |
|
|
Ostatnie dziesięć nocy ramadanu pobożni muzułmanie spędzą na modlitewnych czuwaniach w meczetach. źródło: NKJP: Paweł Siwiec: Post i miłosierdzie, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-11-16 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pobożny |
pobożny |
pobożny |
pobożne |
pobożna |
| D. | pobożnego |
pobożnego |
pobożnego |
pobożnego |
pobożnej |
| C. | pobożnemu |
pobożnemu |
pobożnemu |
pobożnemu |
pobożnej |
| B. | pobożnego |
pobożnego |
pobożny |
pobożne |
pobożną |
| N. | pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożną |
| Ms. | pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożnej |
| W. | pobożny |
pobożny |
pobożny |
pobożne |
pobożna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pobożni |
pobożni |
pobożne |
pobożne |
| D. | pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
| C. | pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
| B. | pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
pobożne |
| N. | pobożnymi |
pobożnymi |
pobożnymi |
pobożnymi |
| Ms. | pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
| W. | pobożni |
pobożni |
pobożne |
pobożne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pobożniejszy |
pobożniejszy |
pobożniejszy |
pobożniejsze |
pobożniejsza |
| D. | pobożniejszego |
pobożniejszego |
pobożniejszego |
pobożniejszego |
pobożniejszej |
| C. | pobożniejszemu |
pobożniejszemu |
pobożniejszemu |
pobożniejszemu |
pobożniejszej |
| B. | pobożniejszego |
pobożniejszego |
pobożniejszy |
pobożniejsze |
pobożniejszą |
| N. | pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszą |
| Ms. | pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pobożniejsi |
pobożniejsi |
pobożniejsze |
pobożniejsze |
| D. | pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
| C. | pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
| B. | pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejsze |
| N. | pobożniejszymi |
pobożniejszymi |
pobożniejszymi |
pobożniejszymi |
| Ms. | pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
2. gest
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół
Połączenia
- pobożna lektura; pobożne dzieła, fundacje, intencje; książki, pieśni; praktyki, uczynki; rozmyślania, westchnienia; życie pobożne
Cytaty
|
Przeżegnała się, ale wydało się jej, że opuściła fragment zamaszystego krzyża, więc powtórzyła pobożny gest. Wieczne odpoczywanie racz mu dać, Panie, ale czy pamiętam jeszcze jego rysy, pomyślała. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987 |
|
|
[...] ostatnie lata swego życia poświęcił pobożnym fundacjom i niezwykłej szczodrobliwości na rzecz Kościoła. To potomni przypisali mu fundację 77 kościołów, klasztorów i kaplic. źródło: NKJP: Dzieło palatyna Piotra, Dziennik Polski - Pejzaż, 2002-01-19 |
|
|
Prawie całkowicie zamierało życie towarzyskie - ustawały przyjacielskie wizyty, odwiedziny w karczmach i wspólne zabawy. Zamiast tego brano udział w nabożeństwach, a jeśli się już spotykano, to tylko po to, aby wspólnie odmawiać pacierz, a czasem czytać pobożne książki. źródło: NKJP: (PAP): Polskie posty, Dziennik Polski - Kraj, 1998-03-23 |
|
|
Władca był fundatorem kościołów, dobrodziejem dla klasztorów, zakładał nowe parafie i lokował miasta. Mógł więc być również fundatorem i donatorem uniwersytetu. Taka fundacja dodawała władzy prestiżu i splendoru, nie mniejszego niż wznoszone budowle czy inne pobożne dzieła. źródło: NKJP: Stanisław Szczur: Papież Urban V i powstanie uniwersytetu w Krakowie w 1364 r., 1999 |
|
|
Najznakomitszą postacią wśród całej plejady kęczan był święty Jan Kanty. O nim pamiętamy i poprzez przypominanie Jego skromnego i pobożnego życia pokazujemy wartości nieprzemijające. źródło: NKJP: (PIM): List i medal, Dziennik Polski - Oświęcim, 2002-08-10 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pobożny |
pobożny |
pobożny |
pobożne |
pobożna |
| D. | pobożnego |
pobożnego |
pobożnego |
pobożnego |
pobożnej |
| C. | pobożnemu |
pobożnemu |
pobożnemu |
pobożnemu |
pobożnej |
| B. | pobożnego |
pobożnego |
pobożny |
pobożne |
pobożną |
| N. | pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożną |
| Ms. | pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożnej |
| W. | pobożny |
pobożny |
pobożny |
pobożne |
pobożna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pobożni |
pobożni |
pobożne |
pobożne |
| D. | pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
| C. | pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
pobożnym |
| B. | pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
pobożne |
| N. | pobożnymi |
pobożnymi |
pobożnymi |
pobożnymi |
| Ms. | pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
pobożnych |
| W. | pobożni |
pobożni |
pobożne |
pobożne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pobożniejszy |
pobożniejszy |
pobożniejszy |
pobożniejsze |
pobożniejsza |
| D. | pobożniejszego |
pobożniejszego |
pobożniejszego |
pobożniejszego |
pobożniejszej |
| C. | pobożniejszemu |
pobożniejszemu |
pobożniejszemu |
pobożniejszemu |
pobożniejszej |
| B. | pobożniejszego |
pobożniejszego |
pobożniejszy |
pobożniejsze |
pobożniejszą |
| N. | pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszą |
| Ms. | pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pobożniejsi |
pobożniejsi |
pobożniejsze |
pobożniejsze |
| D. | pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
| C. | pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
pobożniejszym |
| B. | pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejsze |
| N. | pobożniejszymi |
pobożniejszymi |
pobożniejszymi |
pobożniejszymi |
| Ms. | pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |
pobożniejszych |