Chronologizacja
1. powierzchnię
Definicja
Pochodzenie
Zob. palić
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- ogień wypalił coś; susza wypaliła coś; słońce wypaliło coś
- wypalić trawę, zbiory, zboże
- wypalić do fundamentów
Cytaty
|
Kobieta żaliła się, iż susza wypaliła wszystkie zbiory. źródło: NKJP: Pogoda dla bogaczy, Dziennik Polski, 2000-01-22 |
|
|
W czasie pierwszej wyprawy słońce wypaliło trawę na stepach, a woda w rzekach powysychała. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957 |
|
|
Ogień wypalił doszczętnie całą roślinność planety [...]. źródło: NKJP: Piotr Cieśliński: Ciemna materia i dinozaury, Gazeta Wyborcza, 1997-01-17 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wypalony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wypalony |
wypalony |
wypalony |
wypalone |
wypalona |
| D. | wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonej |
| C. | wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonej |
| B. | wypalonego |
wypalonego |
wypalony |
wypalone |
wypaloną |
| N. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypaloną |
| Ms. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wypaleni |
wypaleni |
wypalone |
wypalone |
| D. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
| C. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
| B. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalone |
| N. | wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
| Ms. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
odpowiednik aspektowy: wypalać
Składnia
|
+ | wypalić | + |
CO
|
2. znamię
Definicja
Pochodzenie
Zob. palić
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Połączenia
- wypalić dziurę, dziurkę; piętno, wizerunek, znaki, znamię
- wypalić drutem, laserem, żelazem
- wypalić na ciele, na czole, na plechach
- wypalić w drewnie, w drzewie, w drzwiach, w kołdrze, w tkaninie
- wypalone inicjały, inskrypcje
Cytaty
|
[...] na wyheblowanej tabliczce wypalili drutem napis: „Śp. Genowefa Świątkowa z Grodna”. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978 |
|
|
Miał wypalone na ciele litery FR i obcięte wszystkie palce u rąk z wyjątkiem kciuków. źródło: NKJP: Krzysztof Szymborski: Pamiętnik znad krawędzi, Polityka, 2008-04-05 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wypalony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wypalony |
wypalony |
wypalony |
wypalone |
wypalona |
| D. | wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonej |
| C. | wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonej |
| B. | wypalonego |
wypalonego |
wypalony |
wypalone |
wypaloną |
| N. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypaloną |
| Ms. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wypaleni |
wypaleni |
wypalone |
wypalone |
| D. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
| C. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
| B. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalone |
| N. | wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
| Ms. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
odpowiednik aspektowy: wypalać
Składnia
|
+ | wypalić | + |
CO
|
|
+ | wypalić | + |
(GDZIE)
|
3. papierosa
Definicja
Pochodzenie
Zob. palić
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zjarać |
Połączenia
- wypalić cygaro, fajkę, paczkę (fajek, papierosów); paliwo
- wypalić po papierosie
Cytaty
|
Czasami nie palę przez tydzień, czasami wypalę paczkę w dwa dni. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005 |
|
|
[...] jego dzieci zakopały tomahawki i wypaliły fajkę pokoju z Czerwonymi Kurtkami. źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994 |
|
|
Usiedli na ławce i wypalili po papierosie. źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006 |
|
|
[...] to są odpady i wypalone paliwo, które powstają w procesie pokojowego wykorzystania. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 06.10.1999 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wypalony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wypalony |
wypalony |
wypalony |
wypalone |
wypalona |
| D. | wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonej |
| C. | wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonej |
| B. | wypalonego |
wypalonego |
wypalony |
wypalone |
wypaloną |
| N. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypaloną |
| Ms. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wypaleni |
wypaleni |
wypalone |
wypalone |
| D. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
| C. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
| B. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalone |
| N. | wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
| Ms. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
odpowiednik aspektowy: wypalać
Składnia
| Rz osobowy | + | wypalić | + |
CO
|
4. cegłę
Definicja
Pochodzenie
Zob. palić
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- wypalić w temperaturze 150-190° C, 1260 st. C
- wypalona cegła
- wypalony na klinkier, na kolor czerwony lub czarny
Cytaty
|
Wykonane z krzemu i wypalone w temperaturze 1260 st. C są tak świetnym izolatorem, że po wyjęciu z pieca można gołą ręką złapać je za brzeg [...]. źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Promy w przestworzach, Polityka, 2007-04-14 |
|
|
Milicjant był płowy, oczy miał pod kolor munduru, twarz w barwie świeżo wypalonej cegły [...]. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wielką miłość tanio sprzedam, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wypalony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wypalony |
wypalony |
wypalony |
wypalone |
wypalona |
| D. | wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonej |
| C. | wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonej |
| B. | wypalonego |
wypalonego |
wypalony |
wypalone |
wypaloną |
| N. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypaloną |
| Ms. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wypaleni |
wypaleni |
wypalone |
wypalone |
| D. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
| C. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
| B. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalone |
| N. | wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
| Ms. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
odpowiednik aspektowy: wypalać
Składnia
| Rz osobowy | + | wypalić | + |
CO
|
5. oddać strzał
Definicja
Pochodzenie
Zob. palić
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wykopcić, wykropić, wystrzelić |
Połączenia
- napastnik; broń, kałasznikow, moździerz, pistolet wypalił; strzelba wypaliła
- wypalić ładunkiem śrutowym
- wypalić w górę, w powietrze
- wypalić z dubeltówki, z działa, z karabinu, z lufy, z pistoletu
Cytaty
|
Napastnik wypalił śrutem z bardzo bliskiej odległości w twarz i piersi. źródło: NKJP: Jarosław Sidorowicz: Znów dubeltówka, Gazeta Wyborcza, 1993-10-26 |
|
|
Moździerz wypalił pięć razy w krótkich odstępach czasu [...]. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kisuny, 2008 |
|
|
Dwukrotnie wypalili z karabinów, a następnie uzbrojeni w rewolwery, z boku dopadli napastników. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963 |
|
|
Dwukrotnie wypaliwszy z działa, pułkownik Ahlberg spokojnie czekał na nieprzyjacielski sztab. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
odpowiednik aspektowy: wypalać
Składnia
|
+ | wypalić | + |
z CZEGO +
(GDZIE)
|
6. powiedzieć
Definicja
Pochodzenie
Zob. palić
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Połączenia
- kumpela, słuchaczka wypaliła
- wypalić córce
- wypalić tekst
- wypalić dowcipem
- wypalić bez namysłu, bez ogródek, bez zastanowienia
- wypalić do mężczyzny, do pani sędzi, do Polaków
Cytaty
|
- Przykro mi, ale zmieniłam zdanie - wypaliła bez zastanowienia Filomena. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Góry Żmijowe, 2006 |
|
|
Jeden z oskarżonych w zdenerwowaniu wypalił do pani sędzi: Ty stara k...! źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Cudze listy, Polityka, 2004-02-28 |
|
|
Gdy spytała go o wrażenia z jej egzaminacyjnego występu, na który go zaprosiła, wypalił bez namysłu: – Oczywiście, że ci powiem, co myślę. Masz wielki talent i zupełnie nieprawdopodobną sprawność techniczną. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
odpowiednik aspektowy: wypalać
Składnia
| Rz osobowy | + | wypalić | + |
do KOGO +
ZDANIE
|
7. plan wypali
Definicja
Pochodzenie
Zob. palić
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | powieść się, udać się |
Połączenia
- dowcip; wyjazd; eksperyment, holding, interes, plan, pomysł, projekt wypalił; akcja, impreza; fuzja, inwestycja, sprawa, reforma, transakcja wypaliła
Cytaty
|
Jeżeli inwestycja wypali, da pracę 3 tys. osób. źródło: NKJP: Adam Grzeszak, Paweł Wrabec: Będzie praca, Polityka, 2002-11-30 |
|
|
[...] jak interes wypali, to obie strony podpiszą umowę na kilka następnych sezonów. źródło: NKJP: (TR): Zabawy na plaży jeziora we Wielu, Nakielski Czas, 2002-08-14 |
|
|
- Jeśli plan nie wypali i kolumna sanitarna natknie się na nieprzyjaciela, paru ludzi z karabinami niczego nie uratuje. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
odpowiednik aspektowy: wypalać
8. płytkę CD
Definicja
Pochodzenie
ang. burn
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | nagrać |
Połączenia
- wypalić płytę, płytkę, VCD
- wypalić na CD, na CD-ROM, na DVD na płycie, na płytce
- wypalić w Nero
Cytaty
|
Sklep oferuje ponad milion utworów, które można wypalić na CD lub przetransferować do odtwarzacza. źródło: NKJP: (kg): Virgin Digital wchodzi do gry, Dziennik Internautów, 2004-09-29 |
|
|
[...] wywal te sceny, które wychodzą poza rozmiar płyty i wypal płytkę (lub najlepiej zrób najpierw obraz płyty i wypal go w Nero). źródło: NKJP: Usenet, 2005-04-17 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wypalony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wypalony |
wypalony |
wypalony |
wypalone |
wypalona |
| D. | wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonej |
| C. | wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonej |
| B. | wypalonego |
wypalonego |
wypalony |
wypalone |
wypaloną |
| N. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypaloną |
| Ms. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wypaleni |
wypaleni |
wypalone |
wypalone |
| D. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
| C. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
| B. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalone |
| N. | wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
| Ms. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
odpowiednik aspektowy: wypalać
Składnia
|
+ | wypalić | + |
CO +
(na CZYM)
|
9. człowieka
Definicja
Pochodzenie
Zob. palić
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Indywidualizm konsumentów zabił nadzieję na stworzenie społeczeństwa bardziej solidarnego. 50 lat ekonomicznego triumfu kapitalizmu wypaliło socjaldemokratów, pozbawiło ich kośćca. źródło: NKJP: Anna Napiórkowska: Wszyscy się pomylili, Polityka 2009-02-28 |
|
|
Wyszłam za mąż, kochając innego człowieka; urodziło się dziecko i ja tkwię w tym związku, a kocham inną osobę. To mnie niesamowicie wypaliło. Czuję gorycz ,frustrację, ból. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wypalę |
wypalimy |
|||
| 2 os. |
wypalisz |
wypalicie |
|||
| 3 os. |
wypali |
wypalą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłem +(e)m wypalił |
wypaliłam +(e)m wypaliła |
wypaliłom +(e)m wypaliło |
wypaliliśmy +(e)śmy wypalili |
wypaliłyśmy +(e)śmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłeś +(e)ś wypalił |
wypaliłaś +(e)ś wypaliła |
wypaliłoś +(e)ś wypaliło |
wypaliliście +(e)ście wypalili |
wypaliłyście +(e)ście wypaliły |
| 3 os. |
wypalił |
wypaliła |
wypaliło |
wypalili |
wypaliły |
bezosobnik: wypalono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wypalmy |
|
| 2 os. |
wypal |
wypalcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wypaliłbym bym wypalił |
wypaliłabym bym wypaliła |
wypaliłobym bym wypaliło |
wypalilibyśmy byśmy wypalili |
wypaliłybyśmy byśmy wypaliły |
| 2 os. |
wypaliłbyś byś wypalił |
wypaliłabyś byś wypaliła |
wypaliłobyś byś wypaliło |
wypalilibyście byście wypalili |
wypaliłybyście byście wypaliły |
| 3 os. |
wypaliłby by wypalił |
wypaliłaby by wypaliła |
wypaliłoby by wypaliło |
wypaliliby by wypalili |
wypaliłyby by wypaliły |
bezosobnik: wypalono by
bezokolicznik: wypalić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wypaliwszy
gerundium: wypalenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wypalenie |
wypalenia |
| D. | wypalenia |
wypaleń |
| C. | wypaleniu |
wypaleniom |
| B. | wypalenie |
wypalenia |
| N. | wypaleniem |
wypaleniami |
| Ms. | wypaleniu |
wypaleniach |
| W. | wypalenie |
wypalenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wypalony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wypalony |
wypalony |
wypalony |
wypalone |
wypalona |
| D. | wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonego |
wypalonej |
| C. | wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonemu |
wypalonej |
| B. | wypalonego |
wypalonego |
wypalony |
wypalone |
wypaloną |
| N. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypaloną |
| Ms. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wypaleni |
wypaleni |
wypalone |
wypalone |
| D. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
| C. | wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
wypalonym |
| B. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalone |
| N. | wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
wypalonymi |
| Ms. | wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
wypalonych |
odpowiednik aspektowy: wypalać
Składnia
|
+ | wypalić | + |
KOGO
|