UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczerzyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szczerzę się	szczerzymy się
2 os.	szczerzysz się	szczerzycie się
3 os.	szczerzy się	szczerzą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczerzyłem się +(e)m się szczerzył	szczerzyłam się +(e)m się szczerzyła	szczerzyłom się +(e)m się szczerzyło	szczerzyliśmy się +(e)śmy się szczerzyli	szczerzyłyśmy się +(e)śmy się szczerzyły
2 os.	szczerzyłeś się +(e)ś się szczerzył	szczerzyłaś się +(e)ś się szczerzyła	szczerzyłoś się +(e)ś się szczerzyło	szczerzyliście się +(e)ście się szczerzyli	szczerzyłyście się +(e)ście się szczerzyły
3 os.	szczerzył się	szczerzyła się	szczerzyło się	szczerzyli się	szczerzyły się

bezosobnik: szczerzono się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się szczerzył będę się szczerzyć	będę się szczerzyła będę się szczerzyć	będę się szczerzyło będę się szczerzyć	będziemy się szczerzyli będziemy się szczerzyć	będziemy się szczerzyły będziemy się szczerzyć
2 os.	będziesz się szczerzył będziesz się szczerzyć	będziesz się szczerzyła będziesz się szczerzyć	będziesz się szczerzyło będziesz się szczerzyć	będziecie się szczerzyli będziecie się szczerzyć	będziecie się szczerzyły będziecie się szczerzyć
3 os.	będzie się szczerzył będzie się szczerzyć	będzie się szczerzyła będzie się szczerzyć	będzie się szczerzyło będzie się szczerzyć	będą się szczerzyli będą się szczerzyć	będą się szczerzyły będą się szczerzyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szczerzmy się
2 os.	szczerz się	szczerzcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczerzyłbym się bym się szczerzył	szczerzyłabym się bym się szczerzyła	szczerzyłobym się bym się szczerzyło	szczerzylibyśmy się byśmy się szczerzyli	szczerzyłybyśmy się byśmy się szczerzyły
2 os.	szczerzyłbyś się byś się szczerzył	szczerzyłabyś się byś się szczerzyła	szczerzyłobyś się byś się szczerzyło	szczerzylibyście się byście się szczerzyli	szczerzyłybyście się byście się szczerzyły
3 os.	szczerzyłby się by się szczerzył	szczerzyłaby się by się szczerzyła	szczerzyłoby się by się szczerzyło	szczerzyliby się by się szczerzyli	szczerzyłyby się by się szczerzyły

bezosobnik: szczerzono by się

bezokolicznik: szczerzyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: szczerząc się

gerundium: szczerzenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczerzenie się	szczerzenia się
D.	szczerzenia się	szczerzeń się
C.	szczerzeniu się	szczerzeniom się
B.	szczerzenie się	szczerzenia się
N.	szczerzeniem się	szczerzeniami się
Ms.	szczerzeniu się	szczerzeniach się
W.	szczerzenie się	szczerzenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: szczerzący się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szczerzący się	szczerzący się	szczerzący się	szczerzące się	szczerząca się
D.	szczerzącego się	szczerzącego się	szczerzącego się	szczerzącego się	szczerzącej się
C.	szczerzącemu się	szczerzącemu się	szczerzącemu się	szczerzącemu się	szczerzącej się
B.	szczerzącego się	szczerzącego się	szczerzący się	szczerzące się	szczerzącą się
N.	szczerzącym się	szczerzącym się	szczerzącym się	szczerzącym się	szczerzącą się
Ms.	szczerzącym się	szczerzącym się	szczerzącym się	szczerzącym się	szczerzącej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szczerzący się	szczerzący się	szczerzące się	szczerzące się
D.	szczerzących się	szczerzących się	szczerzących się	szczerzących się
C.	szczerzącym się	szczerzącym się	szczerzącym się	szczerzącym się
B.	szczerzących się	szczerzących się	szczerzących się	szczerzące się
N.	szczerzącymi się	szczerzącymi się	szczerzącymi się	szczerzącymi się
Ms.	szczerzących się	szczerzących się	szczerzących się	szczerzących się

Pochodzenie

Zob. szczerzyć

1.a o człowieku

Definicja

pot.

odsłaniać zęby w szerokim uśmiechu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ktoś szczerzy zęby
	hiperonimy:	uśmiechać się

Cytaty

	Jerzy w białym fartuchu obejmuje mnie i Romę, wszyscy szczerzymy się do obiektywu, jakby były powody do radości. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Hiszpańskie oczy, 1990
	Najgorzej układa się z lokalną władzą. Gdy im mówisz, ilu dobrze zarabiających ludzi kupi tu domy, szczerzą się jak dzieci. Ale do wyłożenia pół miliona na skate park już ich nie przekonasz. źródło: NKJP: Grzegorz Kopaczewski: Huta, 2007
	Gdy znów spojrzałam na Viggo, on wpatrywał się we mnie - bez uśmiechu. Cóż, gdyby na moim miejscu była Ula, pewnie by się szczerzył od ucha do ucha, rzucając komplementami i dowcipnymi tekstami. źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008
	- Miała babciowy wyraz twarzy... Jak się uśmiechała, to nie, ale trudno, żeby ciągle się szczerzyła! - powiedziała z westchnieniem. źródło: NKJP: Anna E. Kamieniecka: Dziewczyna z Buenos, 2005

1.b o zwierzęciu

Definicja

budzić grozę odsłoniętym uzębieniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

Z podłogi w dalszym ciągu szczerzył się dzik, na nim stał fotel, a na fotelu Kapusto Stary.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Nie zobaczyłem życia, zobaczyłem sprzęt, płoty, dużo drucianych i drewnianych płotów, zza których szczerzyły się psy [...].

źródło: NKJP: Jacek Dobrowolski: 120 godzin, czyli Upadek pewnego dżentelmena, 2006

Zobaczyć w świetle latarki na głębokości 50 metrów szczerzącą się z jamy murenę to marzenie każdego rozpoczynającego przygodę nurka.

źródło: NKJP: Bartek Raj: Sport, komputer, telewizja - nowe hobby dla odważnych i leniwych, Metropol nr 01/03, 2001

1.c o zębach

Definicja

o zębach: być widocznym przez szeroko rozchylone wargi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

Czarne zęby szczerzyły się w upiornym śmiechu.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003

Spod nikłego wąsa jak u warczącego psa szczerzyły się zęby.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Stanął w wąskim przejściu przed małym sklepem, na którego wystawie dostrzegł intrygującą maskę afrykańskiego bóstwa. Wielkie zębiska szczerzyły się złotą farbą, czerwone oczodoły hipnotyzowały złem, bawole rogi groziły bólem.

źródło: NKJP: Roman Praszyński: Jajojad, 1998

Składnia

Rzpl

szczerzyć się

2. o skałach

Definicja

bezładnie sterczeć ponad czymś jedno obok drugiego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

sterczeć

Cytaty

Na wzgórzach szczerzyły się purpurowe skały, wysterczające spod murawy jak żebra ziemi [...].

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel: opowiadania i reportaże, 2007

A może to wcale nie o Jurę Częstochowską chodzi, nie o skałki wapienne, które się szczerzą z rozprutej suchej darni, tylko o Jurka, małego chłopca, który przez tę pagórkowatą okolicę wędruje z gromnicą?

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Składnia

Rzpl

szczerzyć się

(z CZEGO)

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2016