UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tryumf

triumf

Chronologizacja

SKN: (inne znaczenie), SJPXVII, STR, SL, SWil: trjumf , SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. triumphus

Od: triumf

1. zwycięstwo

Definicja

książk. 
zwycięstwo

Warianty

  • triumf

Wymowa

[trjumf] lub [trjũf], lub [tryjumf], lub [tryjũf], rzadziej [trijumf] lub [triũf]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wiktoria, wygrana, zwycięstwo
antonimy:  klęska, niepowodzenie, porażka, przegrana

Połączenia

  • ostateczny, wielki; pośmiertny; wyborczy tryumf
  • tryumf dobra, idei, miłości, prawdy, rozumu, sprawiedliwości, woli, wolności, zła; chrześcijaństwa, demokracji; nauki
  • odnieść/odnosić tryumf

Cytaty

Był to szósty tryumf Edberga w turniejach wielkoszlemowych. Dwa razy wygrał Australian Open (1985, 87), Wimbledon (1988, 90) i US Open (1991, 92).

źródło: NKJP: Tenis - US Open, Gazeta Wyborcza, 1992-09-15

Obecna edycja amatorskich rozgrywek piłki siatkowej w Raciborzu prawdopodobnie zakończy się tryumfem ekipy z Kędzierzyna. Zupełną niewiadomą jest jednak obsada drugiego miejsca.

źródło: NKJP: (ma.w): Darli ostro parkiet , Nowiny Raciborskie, 2002-01-23

Nieznajomy, wbrew jego oczekiwaniom, nie zaśmiał się złowieszczo, wprost przeciwnie, wcale nie wyglądał na uradowanego tryumfem w negocjacjach.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Nawet imponujące tryumfy medycyny nad chorobą i bólem fizycznym — wartości najbardziej bezsporne, najbardziej oczywiste — nie od dziś skojarzone są ze zjawiskami budzącymi niepokój nie filozofów bynajmniej ani proroków religijnych, ale samych lekarzy.

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Obecność mitu, 1974

Nie wolno nam ani na chwilę tracić wiary, że wojna ta skończyć się może jedynie zwycięstwem słusznej sprawy, tryumfem dobra nad złem, wolności nad niewolnictwem.

źródło: NKJP: Andrzej Chmielarz, Gazeta Wyborcza, 1995-01-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tryumf
tryumfy
D. tryumfu
tryumfów
C. tryumfowi
tryumfom
B. tryumf
tryumfy
N. tryumfem
tryumfami
Ms. tryumfie
tryumfach
W. tryumfie
tryumfy

Składnia

bez ograniczeń + tryumf +
(KOGO/CZEGO) + (nad KIM/CZYM)

2. sukces

Definicja

sukces odniesiony w jakiejś dziedzinie

Warianty

  • triumf

Wymowa

[trjumf] lub [trjũf], lub [tryjumf], lub [tryjũf], rzadziej [trijumf] lub [triũf]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sukces

Połączenia

  • tryumf artystyczny; zawodowy; technologiczny

Cytaty

Były to bowiem już lata wschodzącej gwiazdy big-beatu, pierwszych tryumfów Beatlesów i im podobnych zespołów, i ludzie, którzy mieli po kilkanaście lat, słuchali głównie tego [...].

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998

Po niezwykłych tryumfach artystycznych w salach koncertowych Europy Zachodniej, w roku 1843 Liszt postanowił wybrać się do Petersburga, aby stąd objechać z recitalami całą Rosję.

źródło: NKJP: Koncerty Liszta, Dziennik Polski, 2000-07-15

3 czerwca występują wspólnie w więzieniu dla kobiet w Grudziądzu, gdzie Czesław odnotowuje swój pierwszy tryumf estradowy.

źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen : kiedy się dziwić przestanę...: monografia artystyczna, 2004

Tryumfy technologiczne oddają nam byt fizyczny w pełni upokorzony. Ale oto spoza sukcesów władzy nad rzeczami wyziera nieustannie zgryzota niezaspokojenia.

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Obecność mitu, 1974

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tryumf
tryumfy
D. tryumfu
tryumfów
C. tryumfowi
tryumfom
B. tryumf
tryumfy
N. tryumfem
tryumfami
Ms. tryumfie
tryumfach
W. tryumfie
tryumfy

Składnia

bez ograniczeń + tryumf +
(JAKI)

3. radość

Definicja

książk. 
widoczna radość z własnego sukcesu lub zwycięstwa albo chwalenie się tym

Warianty

  • triumf

Wymowa

[trjumf] lub [trjũf], lub [tryjumf], lub [tryjũf], rzadziej [trijumf] lub [triũf]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • poczucie, uczucie; okrzyk; w geście, z uśmiechem, z wyrazem tryumfu

Cytaty

Kusznierewicz opływa boję i po raz ostatni pokonuje olimpijski akwen. Za linią mety podnosi rękę do góry w geście tryumfu. To jego drugie zwycięstwo podczas XXVII Igrzysk w Sydney.

źródło: NKJP: Motorówką za Kusznierewiczem, Dziennik Polski, 2000-10-02

[...] mijaliśmy go, przechodząc przez placyk przed Domem Zdrojowym, gdzie przystanęliśmy na chwilę w tym charakterystycznym poczuciu przesadnego tryumfu, które ogarnia człowieka, gdy po kilkunastu kilometrach wędrówki szlakiem znajduje się u celu.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002

Patrzył na jej usta, na ich kącik, drgający w bezwiednym uśmiechu. Dobrze znał ten uśmiech, zawsze wydawał mu się bardziej uśmiechem tryumfu niż szczęścia.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

[...] jednym z najlepiej zapamiętanych epizodów z pracy w radiu był ten, kiedy koleżanka wydała okrzyk tryumfu, gdy wreszcie udało jej się zmontować (a raczej zmanipulować) nagrany materiał tak, żeby rezultat zgadzał się z założoną przez nią dla tego dźwięku tezą.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tryumf
tryumfy
D. tryumfu
tryumfów
C. tryumfowi
tryumfom
B. tryumf
tryumfy
N. tryumfem
tryumfami
Ms. tryumfie
tryumfach
W. tryumfie
tryumfy

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 05.09.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json