Chronologizacja
Pochodzenie
łac. triumphus
Od: triumf
1. zwycięstwo
Definicja
Warianty
Wymowa
[trjumf] lub [trjũf], lub [tryjumf], lub [tryjũf], rzadziej [trijumf] lub [triũf]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wiktoria, wygrana, zwycięstwo | |
| antonimy: | klęska, niepowodzenie, porażka, przegrana |
Połączenia
- ostateczny, wielki; pośmiertny; wyborczy tryumf
- tryumf dobra, idei, miłości, prawdy, rozumu, sprawiedliwości, woli, wolności, zła; chrześcijaństwa, demokracji; nauki
- odnieść/odnosić tryumf
Cytaty
|
Był to szósty tryumf Edberga w turniejach wielkoszlemowych. Dwa razy wygrał Australian Open (1985, 87), Wimbledon (1988, 90) i US Open (1991, 92). źródło: NKJP: Tenis - US Open, Gazeta Wyborcza, 1992-09-15 |
|
|
Obecna edycja amatorskich rozgrywek piłki siatkowej w Raciborzu prawdopodobnie zakończy się tryumfem ekipy z Kędzierzyna. Zupełną niewiadomą jest jednak obsada drugiego miejsca. źródło: NKJP: (ma.w): Darli ostro parkiet , Nowiny Raciborskie, 2002-01-23 |
|
|
Nieznajomy, wbrew jego oczekiwaniom, nie zaśmiał się złowieszczo, wprost przeciwnie, wcale nie wyglądał na uradowanego tryumfem w negocjacjach. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
|
|
Nawet imponujące tryumfy medycyny nad chorobą i bólem fizycznym — wartości najbardziej bezsporne, najbardziej oczywiste — nie od dziś skojarzone są ze zjawiskami budzącymi niepokój nie filozofów bynajmniej ani proroków religijnych, ale samych lekarzy. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Obecność mitu, 1974 |
|
|
Nie wolno nam ani na chwilę tracić wiary, że wojna ta skończyć się może jedynie zwycięstwem słusznej sprawy, tryumfem dobra nad złem, wolności nad niewolnictwem. źródło: NKJP: Andrzej Chmielarz, Gazeta Wyborcza, 1995-01-20 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tryumf |
tryumfy |
|
| D. | tryumfu |
tryumfów |
|
| C. | tryumfowi |
tryumfom |
|
| B. | tryumf |
tryumfy |
|
| N. | tryumfem |
tryumfami |
|
| Ms. | tryumfie |
tryumfach |
|
| W. | tryumfie |
tryumfy |
Składnia
|
+ | tryumf | + |
(KOGO/CZEGO) +
(nad KIM/CZYM)
|
2. sukces
Definicja
Warianty
Wymowa
[trjumf] lub [trjũf], lub [tryjumf], lub [tryjũf], rzadziej [trijumf] lub [triũf]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | sukces |
Połączenia
- tryumf artystyczny; zawodowy; technologiczny
Cytaty
|
Były to bowiem już lata wschodzącej gwiazdy big-beatu, pierwszych tryumfów Beatlesów i im podobnych zespołów, i ludzie, którzy mieli po kilkanaście lat, słuchali głównie tego [...]. źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998 |
|
|
Po niezwykłych tryumfach artystycznych w salach koncertowych Europy Zachodniej, w roku 1843 Liszt postanowił wybrać się do Petersburga, aby stąd objechać z recitalami całą Rosję. źródło: NKJP: Koncerty Liszta, Dziennik Polski, 2000-07-15 |
|
|
3 czerwca występują wspólnie w więzieniu dla kobiet w Grudziądzu, gdzie Czesław odnotowuje swój pierwszy tryumf estradowy. źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen : kiedy się dziwić przestanę...: monografia artystyczna, 2004 |
|
|
Tryumfy technologiczne oddają nam byt fizyczny w pełni upokorzony. Ale oto spoza sukcesów władzy nad rzeczami wyziera nieustannie zgryzota niezaspokojenia. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Obecność mitu, 1974 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tryumf |
tryumfy |
|
| D. | tryumfu |
tryumfów |
|
| C. | tryumfowi |
tryumfom |
|
| B. | tryumf |
tryumfy |
|
| N. | tryumfem |
tryumfami |
|
| Ms. | tryumfie |
tryumfach |
|
| W. | tryumfie |
tryumfy |
Składnia
|
+ | tryumf | + |
(JAKI)
|
3. radość
Definicja
Warianty
Wymowa
[trjumf] lub [trjũf], lub [tryjumf], lub [tryjũf], rzadziej [trijumf] lub [triũf]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Połączenia
- poczucie, uczucie; okrzyk; w geście, z uśmiechem, z wyrazem tryumfu
Cytaty
|
Kusznierewicz opływa boję i po raz ostatni pokonuje olimpijski akwen. Za linią mety podnosi rękę do góry w geście tryumfu. To jego drugie zwycięstwo podczas XXVII Igrzysk w Sydney. źródło: NKJP: Motorówką za Kusznierewiczem, Dziennik Polski, 2000-10-02 |
|
|
[...] mijaliśmy go, przechodząc przez placyk przed Domem Zdrojowym, gdzie przystanęliśmy na chwilę w tym charakterystycznym poczuciu przesadnego tryumfu, które ogarnia człowieka, gdy po kilkunastu kilometrach wędrówki szlakiem znajduje się u celu. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002 |
|
|
Patrzył na jej usta, na ich kącik, drgający w bezwiednym uśmiechu. Dobrze znał ten uśmiech, zawsze wydawał mu się bardziej uśmiechem tryumfu niż szczęścia. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
|
|
[...] jednym z najlepiej zapamiętanych epizodów z pracy w radiu był ten, kiedy koleżanka wydała okrzyk tryumfu, gdy wreszcie udało jej się zmontować (a raczej zmanipulować) nagrany materiał tak, żeby rezultat zgadzał się z założoną przez nią dla tego dźwięku tezą. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tryumf |
tryumfy |
|
| D. | tryumfu |
tryumfów |
|
| C. | tryumfowi |
tryumfom |
|
| B. | tryumf |
tryumfy |
|
| N. | tryumfem |
tryumfami |
|
| Ms. | tryumfie |
tryumfach |
|
| W. | tryumfie |
tryumfy |
Inne uwagi
Zwykle lp