Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozpościeram się |
rozpościeramy się |
|||
| 2 os. |
rozpościerasz się |
rozpościeracie się |
|||
| 3 os. |
rozpościera się |
rozpościerają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozpościerałem się +(e)m się rozpościerał |
rozpościerałam się +(e)m się rozpościerała |
rozpościerałom się +(e)m się rozpościerało |
rozpościeraliśmy się +(e)śmy się rozpościerali |
rozpościerałyśmy się +(e)śmy się rozpościerały |
| 2 os. |
rozpościerałeś się +(e)ś się rozpościerał |
rozpościerałaś się +(e)ś się rozpościerała |
rozpościerałoś się +(e)ś się rozpościerało |
rozpościeraliście się +(e)ście się rozpościerali |
rozpościerałyście się +(e)ście się rozpościerały |
| 3 os. |
rozpościerał się |
rozpościerała się |
rozpościerało się |
rozpościerali się |
rozpościerały się |
bezosobnik: rozpościerano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rozpościerał będę się rozpościerać |
będę się rozpościerała będę się rozpościerać |
będę się rozpościerało będę się rozpościerać |
będziemy się rozpościerali będziemy się rozpościerać |
będziemy się rozpościerały będziemy się rozpościerać |
| 2 os. |
będziesz się rozpościerał będziesz się rozpościerać |
będziesz się rozpościerała będziesz się rozpościerać |
będziesz się rozpościerało będziesz się rozpościerać |
będziecie się rozpościerali będziecie się rozpościerać |
będziecie się rozpościerały będziecie się rozpościerać |
| 3 os. |
będzie się rozpościerał będzie się rozpościerać |
będzie się rozpościerała będzie się rozpościerać |
będzie się rozpościerało będzie się rozpościerać |
będą się rozpościerali będą się rozpościerać |
będą się rozpościerały będą się rozpościerać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozpościerajmy się |
|
| 2 os. |
rozpościeraj się |
rozpościerajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozpościerałbym się bym się rozpościerał |
rozpościerałabym się bym się rozpościerała |
rozpościerałobym się bym się rozpościerało |
rozpościeralibyśmy się byśmy się rozpościerali |
rozpościerałybyśmy się byśmy się rozpościerały |
| 2 os. |
rozpościerałbyś się byś się rozpościerał |
rozpościerałabyś się byś się rozpościerała |
rozpościerałobyś się byś się rozpościerało |
rozpościeralibyście się byście się rozpościerali |
rozpościerałybyście się byście się rozpościerały |
| 3 os. |
rozpościerałby się by się rozpościerał |
rozpościerałaby się by się rozpościerała |
rozpościerałoby się by się rozpościerało |
rozpościeraliby się by się rozpościerali |
rozpościerałyby się by się rozpościerały |
bezosobnik: rozpościerano by się
bezokolicznik: rozpościerać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rozpościerając się
gerundium: rozpościeranie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozpościeranie się |
rozpościerania się |
| D. | rozpościerania się |
rozpościerań się |
| C. | rozpościeraniu się |
rozpościeraniom się |
| B. | rozpościeranie się |
rozpościerania się |
| N. | rozpościeraniem się |
rozpościeraniami się |
| Ms. | rozpościeraniu się |
rozpościeraniach się |
| W. | rozpościeranie się |
rozpościerania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rozpościerający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozpościerający się |
rozpościerający się |
rozpościerający się |
rozpościerające się |
rozpościerająca się |
| D. | rozpościerającego się |
rozpościerającego się |
rozpościerającego się |
rozpościerającego się |
rozpościerającej się |
| C. | rozpościerającemu się |
rozpościerającemu się |
rozpościerającemu się |
rozpościerającemu się |
rozpościerającej się |
| B. | rozpościerającego się |
rozpościerającego się |
rozpościerający się |
rozpościerające się |
rozpościerającą się |
| N. | rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
rozpościerającą się |
| Ms. | rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
rozpościerającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozpościerający się |
rozpościerający się |
rozpościerające się |
rozpościerające się |
| D. | rozpościerających się |
rozpościerających się |
rozpościerających się |
rozpościerających się |
| C. | rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
rozpościerającym się |
| B. | rozpościerających się |
rozpościerających się |
rozpościerających się |
rozpościerające się |
| N. | rozpościerającymi się |
rozpościerającymi się |
rozpościerającymi się |
rozpościerającymi się |
| Ms. | rozpościerających się |
rozpościerających się |
rozpościerających się |
rozpościerających się |
odpowiednik aspektowy: rozpostrzeć się
Pochodzenie
Zob. rozpostrzeć
1. o widoku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | roztaczać się |
Połączenia
- kraina, łąka, miasto, panorama, teren, widok rozpościera się
Cytaty
|
Tuż obok, na pierwszym piętrze widać balustrady tarasu. Z niego rozpościera się panorama na niemalże całą, pobliską dolinę Bugu. źródło: NKJP: Piotr Łaski: Wcale niestraszny dwór, Wieści Podwarszawskie, 2000-10-29 |
|
|
[...] Abdera prosperowała [...] przyzwoicie, chociaż tuż za wałami, w głębi lądu rozpościerała się kraina zamieszkana przez groźne i tajemnicze plemiona trackie. źródło: NKJP: Ryszard Przybylski: Uśmiech Demokryta, 2009 |
|
|
Wyjątkowo w tym roku piękna pogoda pozwala na podziwianie widoków rozpościerających się z wieży na Wieżycy. źródło: NKJP: (U): Oblegana wieża, Dziennik Bałtycki, 2002-08-26 |
Składnia
|
+ | rozpościerać się | + |
GDZIE
|
2. o skrzydłach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | otwierać się, rozchylać się, roztwierać się, rozwierać się | |
| antonimy: | przymykać się, zamykać się | |
| hiperonimy: | rozkładać się |
Cytaty
|
Orła wykonano z różowego piaskowca. Ważył 1,5 tony, był wysoki na półtora metra, a skrzydła rozpościerały się na 3,5 metra. źródło: NKJP: Dorota Abramowicz: Bez gwarancji bezpieczeństwa, Dziennik Bałtycki, 2009-08-29 |
|
|
Kiedy znajduje się 800 metrów nad płytą boiska, z gondoli... wyskakuje człowiek! W chwilę później nad głową skoczka rozpościera się czasza spadochronu. źródło: NKJP: Marcin Sikora: Skaczą z balonów, Express Ilustrowany, 2003-08-30 |
3. o opiece
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | rozciągać się |
Cytaty
|
Najwyższa niebiańska opieka rozpościerała się nad siedzibą przybyłych z Chełmna mniszek, chroniąc je od niebezpieczeństw. źródło: Lucyna Sieciechowiczowa: Życie codzienne w renesansowym Poznaniu, 1518-1619, 1974 (books.google.pl) |
|
|
W ramach tego zasobu funkcjonuje jeszcze dziesiątki tysięcy obiektów zabytkowych, w stosunku do których powinny zostać podjęte decyzje o ich wprowadzeniu do Polskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej. Tym bardziej, że na nie także rozpościera się ochrona konserwatorska. źródło: Bogusław Szmygin, Ewa Banak: Infrastruktura informacji przestrzennej INSPIRE – branżowy profil metadanych z zakresu ochrony dziedzictwa kulturowego, Budownictwo i Architektura 11, 2012 (yadda.icm.edu.pl) |