UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nalot

Chronologizacja

SWil: (inne znaczenie), SJPWar: (inne znaczenie), SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Być może kalka niem. Anflug; rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego nalecieć; zob. lecieć

1. na miasto

Definicja

atak lotnictwa na obiekty należące do przeciwnika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  atak

Połączenia

  • amerykański, brytyjski, izraelski, niemiecki; nieprzyjacielski; barbarzyński, intensywny, niszczycielski, regularny; nocny, ubiegłotygodniowy nalot; nalot bombowy, powietrzny, rakietowy; alianckie, amerykańsko-brytyjskie; zmasowane naloty
  • nalot aliantów; bombowców, lotnictwa, myśliwców, samolotów; naloty Luftwaffe, NATO
  • nalot na Afganistan, na Irak, na Jugosławię, na Liban, na Serbię, na Wietnam; na Bagdad, na Berlin, na Coventry, na Drezno, na Tokio, na Warszawę, na Wieluń; na cele cywilne, naziemne, wojskowe..., na pozycje serbskie
  • ofiary nalotu; groźba; fala nalotów
  • nalot zniszczył coś; naloty trwają
  • dokonać/dokonywać nalotu; zaprzestać nalotów
  • powtórzyć, rozpocząć; odpierać; potępiać nalot; kontynuować, urządzać, wznowić; popierać naloty;
  • przerwanie, zawieszenie nalotów

Cytaty

62-letni Eberhard Mock [...] wykazał się wielkim bohaterstwem podczas barbarzyńskiego nalotu bombowego na Drezno.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Belgrad oskarżył NATO o zbombardowanie sanatorium podczas nocnego nalotu na koszary w Surdulicy.

źródło: NKJP: Belgrad się zgadza, Dziennik Polski, 1999-06-01

Trwają naloty i ostrzały właściwie wszystkiego, także celów cywilnych.

źródło: NKJP: Marcin Radzimowski: Ich najbliżsi zostali w piekle, Echo Dnia, 2006-07-21

Alianci (jak twierdzą co poniektórzy) dokonali nalotu niepotrzebnie, bo koniec wojny był blisko.

źródło: NKJP: Internet

2 września rano niemiecki nalot bombowy zniszczył gmach Sądu Apelacyjnego, zasypując właz przy placu Krasińskich i wchodzących do niego cywilów.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński: Głębiej niż piekło, Gazeta Wyborcza, 1994-08-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nalot
naloty
D. nalotu
nalotów
C. nalotowi
nalotom
B. nalot
naloty
N. nalotem
nalotami
Ms. nalocie
nalotach
W. nalocie
naloty

Składnia

bez ograniczeń + nalot +
(na CO)

2. kontrola

Definicja

pot. 
niespodziewana kontrola dokonywana gdzieś w celu wykrycia przypuszczalnych nieprawidłowości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kontrola

Połączenia

  • policyjny nalot
  • nalot inspektorów, policji
  • nalot na agencję, na akademik, na dom, na mieszkanie
  • dokonać/dokonywać nalotu
  • zorganizować, zrobić nalot

Cytaty

Policjanci zrobili nalot na melinę u 80-latka i znaleźli w niej 50 litrów spirytusu w plastikowych pojemnikach.

źródło: NKJP: Sylwia Bławat: Dziadek za kratami, Echo Dnia, 2004-12-23

Po kilku miesiącach policja zrobiła nalot na agencję i Kasia została deportowana do Polski.

źródło: NKJP: Adam Zadworny: Sprzedana narzeczona, Gazeta Wyborcza, 1997-01-22

My ze Smolorzem spisujemy dziewczynki i czasami robimy naloty na tajne kluby.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005

Dyrektor MORD podejrzewa, że czwartkowy nalot policji i zarekwirowanie dokumentacji to czyjaś zemsta za wprowadzenie systemu antykorupcyjnego.

źródło: NKJP: Kto się mści na Kordysie?, Dziennik Polski, 2003-12-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nalot
naloty
D. nalotu
nalotów
C. nalotowi
nalotom
B. nalot
naloty
N. nalotem
nalotami
Ms. nalocie
nalotach
W. nalocie
naloty

Składnia

bez ograniczeń + nalot +
(na CO)

3. dziennikarzy

Definicja

pot. 
masowe pojawienie się gdzieś jakichś osób lub zwierząt, oceniane jako niepożądane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  inwazja

Połączenia

  • prawdziwy nalot
  • nalot dziennikarzy, turystów; komarów, pszczół, szarańczy

Cytaty

Oskarżenia o doping, a następnie istny nalot dziennikarzy z całego świata zburzyły program jego przedolimpijskich przygotowań.

źródło: NKJP: Tomasz Surdel: Guenthoer po raz trzeci?, Gazeta Wyborcza, 1993-08-21

W święta nie będzie nalotu turystów.

źródło: NKJP: (RAV): Kwatery do koloru, do wyboru, Dziennik Polski, 2001-04-13

W kronikach raciborskich nie brak wzmianek o trzęsieniach ziemi [...], epidemiach, wylewach Odry w zimie, nalotach szarańczy, czy katastrofalnych suszach.

źródło: NKJP: Grzegorz Wawoczny: Lekcja pierwsza odrobiona, Nowiny Raciborskie, 2002-07-17

Wówczas na obóz spadł drugi nalot przepiórek i zgłodniali wędrowcy rzucili się łapczywie do ich wyłapywania.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nalot
naloty
D. nalotu
nalotów
C. nalotowi
nalotom
B. nalot
naloty
N. nalotem
nalotami
Ms. nalocie
nalotach
W. nalocie
naloty

Składnia

bez ograniczeń + nalot +
KOGO/CZEGO

4. pleśni

Definicja

cienka warstwa jakiejś substancji pokrywająca powierzchnię czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • mączysty, ropny, woskowy; białawy, biały, niebieskawy, rdzawy, różowy, rudawy, siny, szarawy, szary, zielonkawy, żółtawy; matowy nalot
  • nalot grzybni, pleśni
  • nalot na języku
  • usunąć nalot
  • pokryty nalotem

Cytaty

Na dolnej stronie liści w miejscu plam widoczny jest delikatny, białawy nalot grzybni, który niekiedy może pojawiać się również na pędach.

źródło: NKJP: Roman: Co może dolegać różom?, Eko. U nas, 2004

Pozostawienie mięsa w stosie, w temperaturze pokojowej [...] doprowadzić może do niekorzystnych zmian jakościowych, jak: zmiana zapachu, barwy, ewentualnie nalotu pleśni.

źródło: NKJP: Tadeusz Felburn: Wszystko o mięsie mrożonym, Poradnik sprzedawcy żywności, 1973

Biały, woskowy nalot można było w tym roku zauważyć na pędach modrzewia, które wyglądały jakby ktoś posypał je mąką.

źródło: NKJP: Nalot z wosku, Dziennik Polski, 2002-08-07

Tego nalotu nie dałoby się usunąć ręcznie. Zaniosłem tę część do galwanizera i usunął nalot chemicznie.

źródło: Janusz Miliszkiewicz: Lampa ministra Becka na zapisy, Rzeczpospolita, 23-07-2009

Szczególne znaczenie [...] ma uczulenie na drożdżaki Candida albicans. W jego wyniku obserwujemy u niemowląt pleśniawki w jamie ustnej, biały nalot na języku, nawracające pieluszkowe zapalenie skóry.

źródło: NKJP: Danuta Myłek: Alergie, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nalot
naloty
D. nalotu
nalotów
C. nalotowi
nalotom
B. nalot
naloty
N. nalotem
nalotami
Ms. nalocie
nalotach
W. nalocie
naloty

Składnia

bez ograniczeń + nalot +
CZEGO

5. w mowie

Definicja

nietypowe właściwości czyjejś wymowy zwracające uwagę rozmówców

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  naleciałość

Połączenia

  • obcy nalot

Cytaty

Jej język szwedzki jest niezwykle płynny, trochę wolniejszy i z obcym nalotem.

źródło: NKJP: Tomasz Walat: Biały desant, Polityka, 2002-10-19

Każdy, kto zetknął się z Karoliną Lanckorońską, wie, jak płynnie i czysto mówiła po polsku, jak bogata i wolna od wszelkich obcych nalotów była jej polszczyzna.

źródło: NKJP: Ostatnia z rodu, Dziennik Polski, 2002-09-06

Sprzeczka paru gburów [...] brzmiała jak odgłosy z ruskiej czy serbskiej mordowni. Na pewno wzmaga to wrażenie wyraźny nalot słowiańszczyzny i turczyzny (choćby głośne „da, da!”).

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nalot
naloty
D. nalotu
nalotów
C. nalotowi
nalotom
B. nalot
naloty
N. nalotem
nalotami
Ms. nalocie
nalotach
W. nalocie
naloty

Składnia

bez ograniczeń + nalot +
CZEGO
bez ograniczeń + nalot +
JAKI

6. wpływ

Definicja

wpływ określonych tradycji, myśli lub ideologii widoczny w czyimś zachowaniu bądź twórczości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  naleciałość, wpływ

Cytaty

W toku obróbki translatorskiej przetwarzał utwór obcy, dostosowując go do własnej sytuacji życiowej [...], niwelując nalot barokowy.

źródło: Jan Ślaski: Posłowie, Balint Balassi: Poezje, 1994

Na początku tworzył w stylu rokoka niemal zupełnie pozbawionym nalotów baroku.

źródło: Internet

Młodzi Butieniewowie dość skromnie dożyli swych dni. [...] Leciutki nalot polskości, który cienką warstwą osiadł na nich podczas wspaniałych, kwitnących pięciu lat dobrobytu i pomyślności w Polsce, znikł z nich prawie bez śladu.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Widocznie nalot religianctwa na jego duszy był cieńszy niż można było przypuszczać.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nalot
naloty
D. nalotu
nalotów
C. nalotowi
nalotom
B. nalot
naloty
N. nalotem
nalotami
Ms. nalocie
nalotach
W. nalocie
naloty

Składnia

bez ograniczeń + nalot +
CZEGO
bez ograniczeń + nalot +
JAKI

7. 1000 godzin

Definicja

lotn. 
liczba godzin, jakie spędził pilot,kierując samolotem (w ogóle lub samolotem określonego typu)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Połączenia

  • nalot iluś godzin

Cytaty

Piloci policyjni posiadają uprawnienia do lotów we wszystkich warunkach atmosferycznych w dzień i w nocy z nalotem kilku tysięcy godzin w powietrzu.

źródło: NKJP: Gazeta Krakowska, 2006-11-14

Te słowa potwierdza pragnący zachować anonimowość pilot jednej z zagranicznych linii lotniczych z nalotem ponad 7 tys. godzin

źródło: NKJP: Andrzej Grzegrzółka, Łukasz Słapek: To lądowanie nie mogło się udać, Polska The Times. 2010-05-26

Kpt. Grześczyk był doświadczonym pilotem, choć rzeczywiście miał tylko około 6 godzin nalotu na AN 24. Zbigniew Rawicz miał ponad 3,6 tys. nalotu na różnego typu samolotach.

źródło: NKJP: Jerzy Palosz: Anatomia tworzenia fikcji, Gazeta Krakowska, 2003-03-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nalot
naloty
D. nalotu
nalotów
C. nalotowi
nalotom
B. nalot
naloty
N. nalotem
nalotami
Ms. nalocie
nalotach
W. nalocie
naloty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + nalot +
(na CZYM)

8. przed lotniskiem

Definicja

lotn. 
niski lot samolotu przygotowującego się do podejścia do lądowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Połączenia

  • korytarz nalotu

Cytaty

Okazuje się, że zamiast korzystać z zatwierdzonych na mapkach korytarzy, samoloty często je zmieniają. [...] Ciągle latają nad Mysiadłem i Nową Iwiczną, choć te siedliska nie stanowią przestrzeni nalotu.

źródło: Yevhen Triasun: Tydzień po wprowadzeniu „ciszy nocnej” na Chopina, Gazeta Wyborcza, 2018-03-31 (wyborcza.pl)

Obszar opracowania poddany jest oddziaływaniu z trzech zasadniczych grup hałasu komunikacyjnego. Stanowią je w zakresie hałasu drogowego: ul. Opolska i Mackiewicza oraz w mniejszym stopniu układ lokalny, linia kolejowa Mydlniki – Batowice /sporadyczny ruch/ oraz hałas lotniczy w związku z przebiegiem nad obszarem opracowania korytarza nalotu lotniska Kraków-Balice.

źródło: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru Dolina Prądnika, 2008 (bip.krakow.pl/zalaczniki/dokumenty/17745)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nalot
naloty
D. nalotu
nalotów
C. nalotowi
nalotom
B. nalot
naloty
N. nalotem
nalotami
Ms. nalocie
nalotach
W. nalocie
naloty

Frazeologizmy

nalot dywanowy
Data ostatniej modyfikacji: 03.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json