Chronologizacja
Pochodzenie
Być może kalka fr. abuser (Bańk); zob. żyć
1. alkoholu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | użyć |
Połączenia
- nadużyć alkoholu, napojów wyskokowych; kąpieli słonecznych
- solidnie nadużyć
- nadużycie narkotyków; kokainy; leków (antydepresyjnych)
Cytaty
|
Krzepka reprezentantka słabej płci szarpała się również z dwoma funkcjonariuszami przybyłymi na interwencję. Po obezwładnieniu przewieziono ją radiowozem na komendę i ulokowano w pomieszczeniu, w którym zwykle trzeźwieją osoby, które nadużyły alkoholu. źródło: NKJP: A. Fidrysiak: Poskromienie złośnicy, Tygodnik Ciechanowski, 2004-01-07 |
|
|
Z dotychczasowych ustaleń prokuratury wynika, że Ireneusz D. sam sprowokował nieszczęście [...]. Zmarły w towarzystwie czterech kolegów, których zachowanie również świadczyło o nadużyciu napojów wyskokowych, zaczepiał przy ulicy Warszawskiej pracowników cyrku „Korona”. źródło: NKJP: Jacek Jaszczyk: A jednak był nietrzeźwy, Tygodnik Tucholski, 2003 |
|
|
Tak jak nie chciałbym z kolei zgodzić się z wieloma stwierdzeniami niezwykle szanowanego przeze mnie pana posła [...], który swoją przewrotnością i retoryką nadużył jednak stwierdzeń pod adresem ekip czy elit solidarnościowych lub innych, które rzekomo szukają dziś odwetu, naruszając normy prawa. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.09.1992 r. |
|
|
W styczniu z powodu nadużycia kokainy i leków antydepresyjnych zmarł 48-letni Bam Bam Bigelow. Atak serca, nadużycie narkotyków lub leków, samobójstwo - to najczęstsze przyczyny śmierci wrestlerów przed pięćdziesiątym rokiem życia. źródło: Internet |
|
|
Dla tych, którzy nadużyli słonecznych kąpieli przeznaczony jest balsam po opalaniu w piance, który dzięki swej wyjątkowo lekkiej konsystencji nie wymaga intensywnego wcierania w podrażnioną słońcem skórę. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nadużyję |
nadużyjemy |
|||
| 2 os. |
nadużyjesz |
nadużyjecie |
|||
| 3 os. |
nadużyje |
nadużyją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadużyłem +(e)m nadużył |
nadużyłam +(e)m nadużyła |
nadużyłom +(e)m nadużyło |
nadużyliśmy +(e)śmy nadużyli |
nadużyłyśmy +(e)śmy nadużyły |
| 2 os. |
nadużyłeś +(e)ś nadużył |
nadużyłaś +(e)ś nadużyła |
nadużyłoś +(e)ś nadużyło |
nadużyliście +(e)ście nadużyli |
nadużyłyście +(e)ście nadużyły |
| 3 os. |
nadużył |
nadużyła |
nadużyło |
nadużyli |
nadużyły |
bezosobnik: nadużyto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nadużyjmy |
|
| 2 os. |
nadużyj |
nadużyjcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadużyłbym bym nadużył |
nadużyłabym bym nadużyła |
nadużyłobym bym nadużyło |
nadużylibyśmy byśmy nadużyli |
nadużyłybyśmy byśmy nadużyły |
| 2 os. |
nadużyłbyś byś nadużył |
nadużyłabyś byś nadużyła |
nadużyłobyś byś nadużyło |
nadużylibyście byście nadużyli |
nadużyłybyście byście nadużyły |
| 3 os. |
nadużyłby by nadużył |
nadużyłaby by nadużyła |
nadużyłoby by nadużyło |
nadużyliby by nadużyli |
nadużyłyby by nadużyły |
bezosobnik: nadużyto by
bezokolicznik: nadużyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nadużywszy
gerundium: nadużycie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nadużycie |
nadużycia |
| D. | nadużycia |
nadużyć |
| C. | nadużyciu |
nadużyciom |
| B. | nadużycie |
nadużycia |
| N. | nadużyciem |
nadużyciami |
| Ms. | nadużyciu |
nadużyciach |
| W. | nadużycie |
nadużycia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: nadużyty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nadużyty |
nadużyty |
nadużyty |
nadużyte |
nadużyta |
| D. | nadużytego |
nadużytego |
nadużytego |
nadużytego |
nadużytej |
| C. | nadużytemu |
nadużytemu |
nadużytemu |
nadużytemu |
nadużytej |
| B. | nadużytego |
nadużytego |
nadużyty |
nadużyte |
nadużytą |
| N. | nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytą |
| Ms. | nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nadużyci |
nadużyci |
nadużyte |
nadużyte |
| D. | nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
| C. | nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
| B. | nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
nadużyte |
| N. | nadużytymi |
nadużytymi |
nadużytymi |
nadużytymi |
| Ms. | nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
odpowiednik aspektowy: nadużywać
Składnia
| Rzosobowy | + | nadużyć | + |
CZEGO
|
2. władzy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Połączenia
- dyrektorka, komisja, policja (nie) nadużyła czegoś; minister, sprawozdawca nadużył czegoś
- nadużyć cierpliwości, zaufania; czasu; czyjejś uprzejmości; (swej) funkcji, (swoich) kompetencji, pozycji służbowej, (swego) stanowiska, uprawnień, władzy; zasad (dotyczących użycia siły); przepisów, regulaminu
Cytaty
|
To jest nowy trop... Wszystko wytłumaczę jutro... Tak, wiem, ostatnia szansa... Nadużyłem cierpliwości pana dyrektora... Wiem... Będę jutro... źródło: NKJP: Marek Krajwski: Koniec świata w Breslau, 2003 |
|
|
Dojrzały mężczyzna powinien inaczej rozwiązywać problemy. Nadużyłeś zaufania Diany. Nie pomyślałeś, że może się to dla niej źle skończyć? źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008 |
|
|
Z całości zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby doszło do popełnienia przestępstwa, a policjanci nadużyli uprawnień. źródło: NKJP: Jacek Jaszczyk: Obezwładnili, ale nie bili, Tygodnik Tucholski, 2003 |
|
|
Z zadowoleniem przyjmujemy poprawkę nr 5, czyli nowy zapis ust. 2 w art. 25. Rozszerza on na członków komisji kredytowej zasadę udzielania kredytów lub pożyczek członkom zarządu i rad nadzorczych. Traktujemy to jako pełniejsze zabezpieczenie przed nadużyciem pozycji służbowej w kasie do celów prywatnych. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 13.12.1995 r. |
|
|
Przed sądem stanie również były policjant, który kopiąc trzech uczestników zamieszek, nadużył swojej funkcji. źródło: NKJP: Echa orkiestry, Dziennik Polski, 2002-06-29 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nadużyję |
nadużyjemy |
|||
| 2 os. |
nadużyjesz |
nadużyjecie |
|||
| 3 os. |
nadużyje |
nadużyją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadużyłem +(e)m nadużył |
nadużyłam +(e)m nadużyła |
nadużyłom +(e)m nadużyło |
nadużyliśmy +(e)śmy nadużyli |
nadużyłyśmy +(e)śmy nadużyły |
| 2 os. |
nadużyłeś +(e)ś nadużył |
nadużyłaś +(e)ś nadużyła |
nadużyłoś +(e)ś nadużyło |
nadużyliście +(e)ście nadużyli |
nadużyłyście +(e)ście nadużyły |
| 3 os. |
nadużył |
nadużyła |
nadużyło |
nadużyli |
nadużyły |
bezosobnik: nadużyto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nadużyjmy |
|
| 2 os. |
nadużyj |
nadużyjcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadużyłbym bym nadużył |
nadużyłabym bym nadużyła |
nadużyłobym bym nadużyło |
nadużylibyśmy byśmy nadużyli |
nadużyłybyśmy byśmy nadużyły |
| 2 os. |
nadużyłbyś byś nadużył |
nadużyłabyś byś nadużyła |
nadużyłobyś byś nadużyło |
nadużylibyście byście nadużyli |
nadużyłybyście byście nadużyły |
| 3 os. |
nadużyłby by nadużył |
nadużyłaby by nadużyła |
nadużyłoby by nadużyło |
nadużyliby by nadużyli |
nadużyłyby by nadużyły |
bezosobnik: nadużyto by
bezokolicznik: nadużyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nadużywszy
gerundium: nadużycie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nadużycie |
nadużycia |
| D. | nadużycia |
nadużyć |
| C. | nadużyciu |
nadużyciom |
| B. | nadużycie |
nadużycia |
| N. | nadużyciem |
nadużyciami |
| Ms. | nadużyciu |
nadużyciach |
| W. | nadużycie |
nadużycia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: nadużyty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nadużyty |
nadużyty |
nadużyty |
nadużyte |
nadużyta |
| D. | nadużytego |
nadużytego |
nadużytego |
nadużytego |
nadużytej |
| C. | nadużytemu |
nadużytemu |
nadużytemu |
nadużytemu |
nadużytej |
| B. | nadużytego |
nadużytego |
nadużyty |
nadużyte |
nadużytą |
| N. | nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytą |
| Ms. | nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nadużyci |
nadużyci |
nadużyte |
nadużyte |
| D. | nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
| C. | nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
nadużytym |
| B. | nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
nadużyte |
| N. | nadużytymi |
nadużytymi |
nadużytymi |
nadużytymi |
| Ms. | nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
nadużytych |
odpowiednik aspektowy: nadużywać
Składnia
| Rzosobowy | + | nadużyć | + |
CZEGO
|