UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ukarać

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. karać

Definicja

zastosować wobec kogoś karę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pokarać
antonimy:  nagrodzić

Połączenia

  • bóg, rodzic; sąd ukarał kogoś; straż miejska ukarała kogoś; funkcjonariusze, policjanci ukarali kogoś
  • ukarać dziecko, syna; uczniów; łobuza; pychę; nieposłusznych; przestępców; recydywistę, winowajcę; chuligana, nożownika, sprawcę (zabójstwa), zabójcę, złodzieja; kierowców
  • ukarać minusami, naganą, upomnieniami, klapsem, szturchańcem, ujemnymi punktami; grzywną, mandatem; karą pieniężną; sprawiedliwą karą
  • ukarać za grzechy, za zuchwalstwo, za głupotę, za pychę; za uchylanie się od płacenia alimentów
  • przykładnie ukarać; ukarać dyscyplinarnie
  • ukarany za kradzież, za jazdę po pijanemu, ukarany za łamanie art. 10 ustawy, za wykroczenia

Cytaty

Najbardziej mnie zdenerwowało jednak, gdy z odpowiedzi dostałam jedynkę, a inne osoby, które nic nie umiały zostały ukarane minusami.

źródło: NKJP: redakcja: Będę cię pytał... aż się rozpłaczesz, Tygodnik Ciechanowski, 2003-09-20

Matka zobaczyła, co robi synek, i nie wytrzymała: brak wdzięczności został ukarany klapsem.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Tylko w ciągu ostatniego weekendu ciechanowscy policjanci ukarali mandatami 60 kierowców.

źródło: NKJP: redakcja: Śmierć rowerzysty, Tygodnik Ciechanowski, 2007-09-24

Sąd ukarał już mieszkańca wsi za spożywanie alkoholu przed sklepem, czyli w miejscu publicznym.

źródło: NKJP: Jacek Jaszczyk: Piwo się waży!, Tygodnik Tucholski, 2003

Nie wiem jak ukarać psa za złe zachowanie, nie wiem czy na niego krzyczeć czy nie? Przez ten czas krzyczałam na niego, ale i tak to nic to nie działa.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukarzę
ukarzemy
2 os. ukarzesz
ukarzecie
3 os. ukarze
ukarzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukarałem
+(e)m ukarał
ukarałam
+(e)m ukarała
ukarałom
+(e)m ukarało
ukaraliśmy
+(e)śmy ukarali
ukarałyśmy
+(e)śmy ukarały
2 os. ukarałeś
+(e)ś ukarał
ukarałaś
+(e)ś ukarała
ukarałoś
+(e)ś ukarało
ukaraliście
+(e)ście ukarali
ukarałyście
+(e)ście ukarały
3 os. ukarał
ukarała
ukarało
ukarali
ukarały

bezosobnik: ukarano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukarzmy
2 os. ukarz
ukarzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukarałbym
bym ukarał
ukarałabym
bym ukarała
ukarałobym
bym ukarało
ukaralibyśmy
byśmy ukarali
ukarałybyśmy
byśmy ukarały
2 os. ukarałbyś
byś ukarał
ukarałabyś
byś ukarała
ukarałobyś
byś ukarało
ukaralibyście
byście ukarali
ukarałybyście
byście ukarały
3 os. ukarałby
by ukarał
ukarałaby
by ukarała
ukarałoby
by ukarało
ukaraliby
by ukarali
ukarałyby
by ukarały

bezosobnik: ukarano by

bezokolicznik: ukarać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ukarawszy

gerundium: ukaranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ukaranie
ukarania
D. ukarania
ukarań
C. ukaraniu
ukaraniom
B. ukaranie
ukarania
N. ukaraniem
ukaraniami
Ms. ukaraniu
ukaraniach
W. ukaranie
ukarania

imiesłów przymiotnikowy bierny: ukarany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ukarany
ukarany
ukarany
ukarane
ukarana
D. ukaranego
ukaranego
ukaranego
ukaranego
ukaranej
C. ukaranemu
ukaranemu
ukaranemu
ukaranemu
ukaranej
B. ukaranego
ukaranego
ukarany
ukarane
ukaraną
N. ukaranym
ukaranym
ukaranym
ukaranym
ukaraną
Ms. ukaranym
ukaranym
ukaranym
ukaranym
ukaranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ukarani
ukarani
ukarane
ukarane
D. ukaranych
ukaranych
ukaranych
ukaranych
C. ukaranym
ukaranym
ukaranym
ukaranym
B. ukaranych
ukaranych
ukaranych
ukarane
N. ukaranymi
ukaranymi
ukaranymi
ukaranymi
Ms. ukaranych
ukaranych
ukaranych
ukaranych

odpowiednik aspektowy: karać

Składnia

Rzosobowy + ukarać +
KOGO + za CO + (CZYM)
Rzosobowy + ukarać +
CO + (CZYM)

Przysłowia

Jak / Jeżeli (Pan) Bóg chce ukarać, to rozum odbiera
Kogo Pan Bóg chce ukarać, temu / to mu rozum odbiera

Kogo Pan Bóg chce ukarać, temu / to mu rozum odbiera
Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json