UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprawdzić

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Czasownik z przedrostkiem s- od dawnego prawdzić (się) 'weryfikować, spełniać, wypełniać (się)', oparty na rzeczowniku prawda (zob.).

1. stan czegoś

Definicja

przekonać się, czy coś jest takie, jakie powinno być, lub że jest tak, jak powinno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • kontroler, mechanik, nauczyciel sprawdził; policja sprawdziła
  • sprawdzić bilety, dokumenty, paszport, tożsamość; alibi, dane, hipotezę, wiadomość, informację; czyjeś kwalifikacje, umiejętności; lekcje, test, wypracowanie; cenę, datę, godzinę, nazwę, numer, pocztę, pogodę, rozkład jazdy; kursy, temperaturę; instalację, korki, licznik, silnik, stan czegoś, zamki; listę obecności, obecność
  • sprawdzić palcami, przyrządem, wzrokiem
  • sprawdzić na liście, na mapie, na planie; na półce
  • sprawdzić u źródła
  • sprawdzić w aktach, w cenniku, w internecie w kalendarzu, w katalogu, w książce, w notesie, w przewodniku, w słowniku, w terminarzu; w lusterku; w kieszeni, w walizce
  • sprawdzić dokładnie, komisyjnie, odruchowo, ponownie
  • można, nie zaszkodzi, należy, trzeba, warto; kazać; chcieć, (nie) być w stanie, zapomnieć; pójść; ktoś powinien sprawdzić

Cytaty

Waldek obszedł auto i sprawdził wszystkie klamki. Dwukrotnie wcisnął pilota, żeby upewnić się, że samochód został dobrze zamknięty.

źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

[...] przystanęła nad wielką wanną, nachyliła się i wskazującym palcem sprawdziła temperaturę wody.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004

Po sprawdzeniu, że ich samochód wciąż znajduje się na parkingu na Włosienicy, rozpoczęto poszukiwania.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach. Wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1999

Chwileczkę, sprawdzę, kiedy mecenas Zaniewicz może pana przyjąć.

źródło: NKJP: Radosław Figura: Magda M. Odcinek 41, 2006

Niepokój wypchnął mnie na dwór. […] Pobiegłem na plebanię, by sprawdzić, czy wszystko w porządku.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprawdzę
sprawdzimy
2 os. sprawdzisz
sprawdzicie
3 os. sprawdzi
sprawdzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprawdziłem
+(e)m sprawdził
sprawdziłam
+(e)m sprawdziła
sprawdziłom
+(e)m sprawdziło
sprawdziliśmy
+(e)śmy sprawdzili
sprawdziłyśmy
+(e)śmy sprawdziły
2 os. sprawdziłeś
+(e)ś sprawdził
sprawdziłaś
+(e)ś sprawdziła
sprawdziłoś
+(e)ś sprawdziło
sprawdziliście
+(e)ście sprawdzili
sprawdziłyście
+(e)ście sprawdziły
3 os. sprawdził
sprawdziła
sprawdziło
sprawdzili
sprawdziły

bezosobnik: sprawdzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprawdźmy
2 os. sprawdź
sprawdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprawdziłbym
bym sprawdził
sprawdziłabym
bym sprawdziła
sprawdziłobym
bym sprawdziło
sprawdzilibyśmy
byśmy sprawdzili
sprawdziłybyśmy
byśmy sprawdziły
2 os. sprawdziłbyś
byś sprawdził
sprawdziłabyś
byś sprawdziła
sprawdziłobyś
byś sprawdziło
sprawdzilibyście
byście sprawdzili
sprawdziłybyście
byście sprawdziły
3 os. sprawdziłby
by sprawdził
sprawdziłaby
by sprawdziła
sprawdziłoby
by sprawdziło
sprawdziliby
by sprawdzili
sprawdziłyby
by sprawdziły

bezosobnik: sprawdzono by

bezokolicznik: sprawdzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprawdziwszy

gerundium: sprawdzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprawdzenie
sprawdzenia
D. sprawdzenia
sprawdzeń
C. sprawdzeniu
sprawdzeniom
B. sprawdzenie
sprawdzenia
N. sprawdzeniem
sprawdzeniami
Ms. sprawdzeniu
sprawdzeniach
W. sprawdzenie
sprawdzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprawdzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprawdzony
sprawdzony
sprawdzony
sprawdzone
sprawdzona
D. sprawdzonego
sprawdzonego
sprawdzonego
sprawdzonego
sprawdzonej
C. sprawdzonemu
sprawdzonemu
sprawdzonemu
sprawdzonemu
sprawdzonej
B. sprawdzonego
sprawdzonego
sprawdzony
sprawdzone
sprawdzoną
N. sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzoną
Ms. sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprawdzeni
sprawdzeni
sprawdzone
sprawdzone
D. sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych
C. sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
B. sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzone
N. sprawdzonymi
sprawdzonymi
sprawdzonymi
sprawdzonymi
Ms. sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych

odpowiednik aspektowy: sprawdzać

Składnia

bez ograniczeń + sprawdzić +
CO
bez ograniczeń + sprawdzić +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. kogoś

Definicja

przekonać się, czy ktoś jest tym, za kogo się podaje, lub czy spełnia jakieś wymogi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • sprawdzić zawodnika
  • sprawdzony w bojach

Cytaty

Sprawdziliście go? Czy to na pewno dziennikarz?

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

[…] pamiętajmy, że Rosjanie to naród ciężko doświadczony w dziejach, sprawdzony w ciężkich próbach historycznych, zdolny do znoszenia cierpień, do bohaterstwa, naród dumny.

źródło: NKJP: Władysław Bartoszewski: Szanujmy siebie, Ozon, 2005, nr 2

Środkowy pomocnik Znicza Pruszków szykowany jest do roli głównego rozgrywającego Groclinu. [...] prezentował się dobrze, Skorża chce więc go sprawdzić w potyczce z bardziej wymagającymi rywalami.

źródło: NKJP: Maciej Lehmann: Derby bez Wasyla, Gazeta Poznańska, 2006-12-02

[...] włodarzem miasta został sprawdzony już na tym stanowisku Jan Dziubiński.

źródło: NKJP: Agnieszka Grabowska, Joanna Rybczyńska: W powiecie po staremu, Sztafeta, 2002, nr 47

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprawdzę
sprawdzimy
2 os. sprawdzisz
sprawdzicie
3 os. sprawdzi
sprawdzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprawdziłem
+(e)m sprawdził
sprawdziłam
+(e)m sprawdziła
sprawdziłom
+(e)m sprawdziło
sprawdziliśmy
+(e)śmy sprawdzili
sprawdziłyśmy
+(e)śmy sprawdziły
2 os. sprawdziłeś
+(e)ś sprawdził
sprawdziłaś
+(e)ś sprawdziła
sprawdziłoś
+(e)ś sprawdziło
sprawdziliście
+(e)ście sprawdzili
sprawdziłyście
+(e)ście sprawdziły
3 os. sprawdził
sprawdziła
sprawdziło
sprawdzili
sprawdziły

bezosobnik: sprawdzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprawdźmy
2 os. sprawdź
sprawdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprawdziłbym
bym sprawdził
sprawdziłabym
bym sprawdziła
sprawdziłobym
bym sprawdziło
sprawdzilibyśmy
byśmy sprawdzili
sprawdziłybyśmy
byśmy sprawdziły
2 os. sprawdziłbyś
byś sprawdził
sprawdziłabyś
byś sprawdziła
sprawdziłobyś
byś sprawdziło
sprawdzilibyście
byście sprawdzili
sprawdziłybyście
byście sprawdziły
3 os. sprawdziłby
by sprawdził
sprawdziłaby
by sprawdziła
sprawdziłoby
by sprawdziło
sprawdziliby
by sprawdzili
sprawdziłyby
by sprawdziły

bezosobnik: sprawdzono by

bezokolicznik: sprawdzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprawdziwszy

gerundium: sprawdzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprawdzenie
sprawdzenia
D. sprawdzenia
sprawdzeń
C. sprawdzeniu
sprawdzeniom
B. sprawdzenie
sprawdzenia
N. sprawdzeniem
sprawdzeniami
Ms. sprawdzeniu
sprawdzeniach
W. sprawdzenie
sprawdzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprawdzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprawdzony
sprawdzony
sprawdzony
sprawdzone
sprawdzona
D. sprawdzonego
sprawdzonego
sprawdzonego
sprawdzonego
sprawdzonej
C. sprawdzonemu
sprawdzonemu
sprawdzonemu
sprawdzonemu
sprawdzonej
B. sprawdzonego
sprawdzonego
sprawdzony
sprawdzone
sprawdzoną
N. sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzoną
Ms. sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprawdzeni
sprawdzeni
sprawdzone
sprawdzone
D. sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych
C. sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
sprawdzonym
B. sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzone
N. sprawdzonymi
sprawdzonymi
sprawdzonymi
sprawdzonymi
Ms. sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych
sprawdzonych

odpowiednik aspektowy: sprawdzać

Składnia

bez ograniczeń + sprawdzić +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 22.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj