UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wózek

Chronologizacja

1606, KorBa

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wózek
wózki
D. wózka
wózków
C. wózkowi
wózkom
B. wózek
wózki
N. wózkiem
wózkami
Ms. wózku
wózkach
W. wózku
wózki

Pochodzenie

Zob. wóz

1. ręczny

Definicja

pojazd bez własnego napędu, mający dwa lub cztery koła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • dwudyszlowy, dwukołowy, dwukonny, jednokonny, ręczny; kopalniany wózek; wózek ciągnikowy
  • wózek z chrustem, z kapustą, z tekstyliami, z węglem
  • wózek lub taczka; wózki lub przyczepy; wozy i wózki
  • ciągnąć, pchać wózek

Cytaty

Bulwar nad jeziorem zapełnia się samochodami, straganiarzami pchającymi poboczem dwukołowe wózki z warzywami i tytoniem.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Zapomniane wojny, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1995-11-03

Siny, z przekrwionymi od wódki oczami ciągnął wózek z kapustą, pytając zachrypłym głosem: Jaką kapustkę pani sobie życzy?

źródło: NKJP: Sylwia Studzińska: Kolor kapusty, Polityka, 2004-02-14

Transportowano je na specjalnym, drewnianym wózku obitym blachą i ciągniętym przez konia lub grupę więźniów, pracujących w dziale gospodarczym.

źródło: NKJP: Kwatera straconych, Dziennik Polski, 2003-11-28

2. elektryczny

Definicja

pojazd z własnym napędem, mający dwa lub cztery koła, który może mieć przymocowane inne urządzenia umożliwiające jego wielorakie wykorzystanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • wózek akumulatorowy, elektryczny; jezdny
  • operator wózka
  • obsługiwać wózek; produkować wózki

Cytaty

Dziennie musiała przenieść z magazynu na sklep średnio 10 ton towaru. Nie było wtedy wózków akumulatorowych do wożenia palet.

źródło: NKJP: Aleksandra Dik: Inwalidzi z Biedronki, Nowiny Raciborskie, 2005-02-08

Otwarcie wystaw „Melex fotogeniczny” oraz „Renesans Zamku w Przecławiu” rozpoczęły jubileusz mieleckiej spółki produkującej wózki elektryczne.

źródło: NKJP: Krzysztof Urbański: Wystawa na jubileusz, Echo Dnia, 2006-09-02

Uczestnicy będą mogli uzyskać prawo jazdy kategorii B lub C oraz uprawnienia operatorów wózków jezdnych.

źródło: NKJP: (EKT): Bezpłatna nauka jazdy, Dziennik Polski, 2006-03-28

Składnia

bez ograniczeń + wózek +
JAKI

3. sklepowy

Definicja

koszyk na kółkach, który przeznaczony jest do wożenia jedzenia, zakupów lub bagaży

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  koszyk

Połączenia

  • barowy, sklepowy; ciężki, metalowy, niewielki wózek; wózek bagażowy, kuchenny; ręczny
  • wózek sprzątaczki, śmieciarza; wózki klientów, zamiataczy ulic
  • wózek do kamery, do przewozu butli, szkła..., do rozwożenia posiłków, do sprzątania, do zakupów; wózek z hipermarketu, z marketu, ze sklepu, z supermarketu
  • wózek na bagaże, na zakupy
  • wózek z artykułami spożywczymi, z baterią skrzynek, z zakupami; z bagażem; z hot-dogami, z lodami, z obwarzankami, z przekąskami; z kamerą; ze śmieciami, ze złomem
  • wózek w hipermarkecie, w markecie, w sklepie, w supermarkecie
  • jazda, rajd wózkiem
  • brelok z żetonem, żetony do wózka
  • ludzie, sklep z wózkami
  • wózek służy do wożenia zakupów
  • przewozić, wozić coś wózkiem
  • ładować, włożyć/wkładać coś do wózka

Cytaty

Doczekaliśmy czasów, gdy dla zapracowanych rodziców marszruty ze sklepowym wózkiem między zastawionymi półkami są nierzadko jedyną okazją, by dłużej pobyć z dziećmi.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Wampirki i lolitki, Polityka, 2003-07-12

[...] ominął wózek sprzątaczki i potknął się o skręcony na podłodze kabel.

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

Mama ciągnie mnie do pociągu wojskowego na wschód. Numerowy targa za nią wózek z bagażem.

źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006

Stąd np. pomysł pokazania ludzi z wózkiem z supermarketu z Sukiennicami w tle [...].

źródło: NKJP: Piękna sztuka w leżaku, Dziennik Polski, 2003-10-08

Na korytarzu stał jeszcze wózek kuchenny, a na nim resztki z kolacji mojej sąsiadki.

źródło: NKJP: Anna Nasiłowska: Księga początku, 2002

4. dziecięcy

Definicja

pojazd służący do przewożenia dziecka, mający trzy lub cztery koła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Połączenia

  • wózek dziecięcy, dziecinny, niemowlęcy; głęboki; wiklinowy
  • wózek spacerówka
  • wózek typu gondola, parasolka...
  • wózek bez budy i osłonki, bez gondoli; bez amortyzacji, bez hamulca; wózek dla bliźniaków, dla bobasa, dla chłopca, dla dwójki (dzieci), dla dwulatka, dla dzidziusia, dla dziecka, dla maleństwa, dla malucha, dla maluszka, dla niemowlaka, dla noworodka, dla roczniaka
  • wózek z bliźniakami, z dzieckiem, z maleństwem z maluchem, z niemowlakiem, z noworodkiem; z gondolą
  • wózek i fotelik, wózek i łóżeczko, wózek i nosidełko; wózek oraz karuzela; wózki i akcesoria, wózki i art. dziecięce; rowerki i wózki
  • buda, budka, gondola, tapicerka; podwozie, rama, stelaż; kupno, sprzedaż, wybór, zakup; model wózka
  • buda, gondola, koła, kółka, opona, parasolka, stelaż do wózka; buda, gondola, koła, kółka, stelaż od wózka; gondola z wózka
  • folia, nakładka; kasa, pieniądze na wózek
  • dziewczyna, facet, kobieta, mama, matka, ojciec z wózkiem; mamusie z wózkami
  • bobas, dziecko w wózku
  • pchać, popychać, prowadzić; kupić, sprzedać; złożyć wózek
  • jechać, zjechać; kołysać wózkiem
  • nachylać się nad wózkiem; chodzić, spacerować, wyjść z wózkiem
  • drzemać, leżeć, płakać, spać; jechać/jeździć; bujać, pobujać, przewinąć, usypiać w wózku

Cytaty

Niektórzy nieśli w nosidełkach swoje dzieci, inni prowadzili wózki z niemowlętami, starsze dzieci szły z balonami.

źródło: NKJP: Sheila Kitzinger: Rodzić po ludzku... jak Sheila, Gazeta Wyborcza, 1994-07-02

Przechodząca obok przyjemna, obfita blondynka, pchająca przed sobą spacerowy wózek z bliźniakami, spojrzała na niego z politowaniem.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007

Wyprawka i wózek dla dziecka kosztuje 800zł, więc zostaje 200zł i co za nie kupić.

źródło: NKJP: K. Juszczak: Dlaczego w Polsce rodzi się mniej dzieci?, Czas Ostrzeszowski, 2006

- Mąż wielokrotnie opowiadał, że kiedy urodził się jego pierwszy syn, a miał wtedy niewiele ponad 20 lat, było mu po prostu głupio chodzić z wózkiem [...].

źródło: NKJP: Iwona Radziszewska: Tata w latach, Polityka, 2003-11-15

Moja siedmiomiesięczna córka płacze w wózku za każdym razem kiedy wychodzimy na spacer.

źródło: NKJP: Usenet, 2002-12-20

5. motocyklowy

Definicja

boczna przyczepa motocykla służąca do przewożenia pasażerów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kosz
hiperonimy:  przyczepa

Połączenia

  • boczny wózek
  • wózek motocykla
  • motocykl z wózkiem

Cytaty

Kierujący motocyklem z bocznym wózkiem rozwinął nadmierną prędkość i wpadł w poślizg, co doprowadziło do przewrócenia się pojazdu.

źródło: NKJP: (DW): Śmiertelny poślizg, Dziennik Polski, 2001-05-28

To był motocykl z wózkiem, na którym jechały nasze plecaki.

źródło: NKJP: Zawsze chodziliśy milcząc, Tygodnik Podhalański, 1997

– Ale mam też coś lepszego w wózku motocykla.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

6. wagonu

Definicja

część podwozia wagonu, na którym opiera się jego pudło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • dwuosiowy, jednoosiowy wózek; wózek kolejowy
  • wózki wagonów
  • wymiana wózków

Cytaty

Trwa wymiana wózków pod wagonami. Brygada złożona z dziesięciu ludzi jeszcze długo będzie miała pracę, choć w Kuźnicy Białostockiej testowana jest płynna zmiana rozstawu kół.

źródło: NKJP: Europa Wasyla, Dziennik Polski, 2000-05-19

Gdzieś tam między stosami słychać było syczenie małego parowozu i klekot wózków zestawianego pociągu.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel : opowiadania i reportaże, 2007

Firma specjalizuje się w wykonywaniu elementów dla kolejnictwa, szczególnie elementów do wózków wagonów kolejowych.

źródło: Internet

[...] wózek kolejowy składa się z dwóch równoległych ram bocznych, usytuowanych na dwóch osiach z kołami, przy czym każda z nich podtrzymuje dwa koła.

źródło: Internet

7. samochód

Definicja

pot. 
ekspresywnie o samochodzie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  auto, bryczka, bryka, fura, gablota, samochodzik, samochód, samojazd, samoruch, wóz
hiperonimy:  pojazd

Połączenia

  • fajny, niezły, super, szybki wózek

Cytaty

- Niezły wózek - powiedział patrząc na garbusa. - Miałem kiedyś taki sam.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

W garażu ma niezłą kolekcję szybkich wózków , na czele z astonem martinem.

źródło: NKJP: (KAP): To będzie ostatni Jaś Fasola, Dziennik Zachodni, 2006-04-14

[...] mam już na oku kilka fajnych wózków Alfa 147 ewentualnie 156 albo Opel Omega.

źródło: NKJP: www.forumowisko.pl, 2006-01-14

8. w zapasach

Definicja

sport. 
w walce zapaśniczej w parterze, na chwycenie przeciwnika w pół od tyłu i obrócenie go wokół własnej osi

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Cytaty

W ostatniej akcji Francuz zrobił wózek, ale jego dokręcenie miało miejsce już po czasie, dlatego sędziowie jej nie zaliczyli.

źródło: Internet: sport.tvp.pl

Frazeologizmy

ktoś jedzie na jednym wózku
wózek alpejski
wózek inwalidzki
wózek spacerowy
wózek widłowy
Data ostatniej modyfikacji: 06.03.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json