UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapasy

Chronologizacja

SKN: zapaski, za pasy, SJPXVII, STR: zapaski, (w) zapasy iść, SL: iść w zapasy, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz: pod: zapas, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapasy
D. zapasów
C. zapasom
B. zapasy
N. zapasami
Ms. zapasach
W. zapasy

Pochodzenie

Od wyrażenia przyimkowego za pas; w czasie zmagań, walczący chwytali się za pasy; zob. pas

1. dyscyplina sportowa

Definicja

sport, w którym dwóch zawodników walczy ze sobą wręcz, próbując powalić jeden drugiego na matę tylko za pomocą określonych chwytów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zapaśnictwo

Połączenia

  • zapasy kobiet, mężczyzn
  • zapasy w stylu klasycznym, w stylu wolnym
  • zapasy i boks, zapasy i judo, zapasy i podnoszenie ciężarów
  • sekcja; trener zapasów
  • trenować, uprawiać zapasy

Cytaty

Po dwóch dniach, pierwszy raz w historii igrzysk, Polska prowadzi w klasyfikacji medalowej w Atlancie. Mamy złoto w strzelaniu, judo i zapasach.

źródło: NKJP: Łukasz Ramlau: Cztery złote, Gazeta Wyborcza, 1996-07-22

W sumo można wygrać z najlepszym i przegrać z najsłabszym. W tej dyscyplinie nie można odrobić strat, tak jak w zapasach. To dyscyplina jednego błędu [...].

źródło: NKJP: Jerzy Filipiuk: Kolosy w hali Wisły, Dziennik Polski, 2000-08-23

Wspólna inicjatywa polega na prowadzeniu przez zapaśniczych trenerów zajęć o charakterze gimnastyki rozwojowej, przygotowującej chłopców w późniejszym czasie do uprawiania zapasów.

źródło: NKJP: (asr): Współpraca z myślą o dzieciach, Nowiny Raciborskie, 2008-01-08

Mateusz jest piętnastoletnim kadetem, a najstarszy kadet imprezy był o 5 lat starszy. W zapasach to duża różnica przede wszystkim w sile.

źródło: NKJP: (ma.w): Podium to za mało, Nowiny Raciborskie, 2005-10-25

W ten poniedziałek w klubie spotkało się kilku amatorów zapasów. Małą salkę gimnastyczną wypełniał ciężki odór potu i stękanie splecionych ze sobą na macie mężczyzn.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

2. walka

Definicja

walka, w której przeciwnicy napierają na siebie całym ciałem i dążą do tego, żeby powalić jeden drugiego na ziemię

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  walka

Połączenia

  • krwawe; śmiertelne zapasy
  • zapasy w błocie, w kisielu

Cytaty

Miałem na sobie kamizelkę, a szoferka to marne miejsce na strzelanie z broni długiej. Skończyłoby się na zapasach. Może dlatego nie próbował żadnych sztuczek.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Nigdy nie podnosiła głosu w oktawy buntu lub złorzeczenia, nawet wówczas, gdy interwencje w zapasy wnuków zmuszały ją do energii nadprzyrodzonej.

źródło: KWSJP: Zofia Bystrzycka: Kontuzja, 1976

Stałem jak wryty, zszokowany podwójnie - widokiem śmiertelnych zapasów i nagłym zerwaniem mentalnej więzi. Dwa cielska kotłowały się, sypiąc na wszystkie strony piachem.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

[...] z podniesioną do góry głową uzbrojoną w potężne rogi zdaje się wyzywać cały świat, a gdy znajdzie odpowiedniego przeciwnika, rozpoczyna walkę. Zapasy dwóch bawołów są niezapomnianym widokiem.

źródło: KWSJP: Ada Wińcza: Opowieści z sawanny i buszu, 1981

Następnego dnia sporo osób ściągnęło na gry i konkursy - najwięcej śmiechu wzbudziły zapasy w kisielu i zabawy z jajkiem.

źródło: NKJP: (e): Święto studenckiej braci, Nowiny Raciborskie, 2007-05-21

3. zmagania

Definicja

działanie wymagające dużego wysiłku, mające na celu pokonanie czegoś stawiającego opór lub kogoś trudnego do pokonania

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • zapasy z życiem; z Bogiem

Cytaty

Pomagając jedni drugim, wdrapali się wszyscy razem z Ciapą do korytarza i poczęli, jak tylko mogli najszybciej, biec naprzód. Zapasy z wodą jeszcze się nie skończyły. Znów jej mieli po kolana.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Nie, to są klucze do piwnicy, na pewno. Daj, spróbuję jeszcze raz. Ustąpiłem miejsca Wronkowi, który zaczął zapasy z kłódką.

źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008

Wcześniej przeniósł się z Monako do Szwajcarii, nad Jezioro Lozańskie w poszukiwaniu spokoju, grozi mu atak niemieckiego urzędu podatkowego, wprawionego w zapasach z klanem Grafów.

źródło: NKJP: Radosław Leniarski: W niedzielę pierwszy wyścig Formuły 1 - Grand Prix Australii, Gazeta Wyborcza, 1997-03-08

Jak - na przykład - przedstawić „Dziady”? Co obchodzą ciemnoskórego chłopaka z Zairu wyznania miłosne jakiegoś pomyleńca lub jego zapasy z Bogiem?

źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski: Paryskie pasaże, Gazeta Wyborcza, 1993-07-07

Te zapasy z własnym sumieniem trwały prawie czterdzieści lat wśród rozterek, wątpliwości i załamań.

źródło: KWSJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Składnia

bez ograniczeń + zapasy +
z KIM/CZYM

Frazeologizmy

miłosne zapasy
zapasy klasyczne
Data ostatniej modyfikacji: 28.05.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj