UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zderzyć się

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. zderzyć

1. z pojazdem

Definicja

będąc w ruchu, niespodziewanie i nagle uderzyć w inny obiekt poruszający się lub znajdujący się na drodze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  władować się

Połączenia

  • 12-latek, 30-latek, mężczyzna, motocyklista, motorowerzysta, rowerzysta; bramkarz, napastnik; autobus, autokar, ciągnik (rolniczy), kuter, okręt, pancernik, pociąg, pojazd, polonez, samochód, samolot, skuter, statek; fiat, ford, golf, mercedes, opel, żuk; obiekt zderzył się z kimś/czymś; kobieta; ciężarówka, cysterna, dorożka, karetka, maszyna; kometa, Ziemia zderzyła się z czymś; auto zderzyło się z czymś; auta, pociągi, pojazdy, samochody zderzyły się
  • zderzyć się brzuchem, głowami, plecami, pośladkami; bokiem, lusterkami, dachami; zderzyć się niegroźnie
  • zderzyć się na dworcu, na korytarzu, na lodowisku; na polu bramkowym, na treningu; na autostradzie, na drodze, na Morzu Północnym, na obwodnicy, na parkingu, na pasie ruchu, na pętli, na rondzie, na ul. Bydgoskiej, Warszawskiej..., na zakręcie;
  • zderzyć się pod Puławami, pod Wyszkowem; pod wiaduktem
  • zderzyć się podczas biegu, podczas jazdy, podczas lotu; podczas sztormu
  • zderzyć się pomiędzy miastami Namur i Charleroi
  • zderzyć się w drzwiach, w przedpokoju; w polu karnym; w powietrzu; we mgle
  • zderzyć się z kierowcą hondy, poloneza, z ojcem; z bramkarzem, obrońcą; z autem, z autobusem, z busem, z cysterną, z pociągiem, z radiowozem, z samochodem, z tirem, z tramwajem; audi, bmw, daewoo, fiatem (ducato, panda...), fordem (fusionem, transitem...), hondą (civic), jelczem, maluchem, mazdą, mercedesem, oplem (astrą, vectrą...), polonezem, ze skodą; z Ziemią
  • bocznie, czołowo, czołowo-bocznie; lekko, mocno; niefortunnie, nieszczęśliwie, pechowo zderzyć się
  • zderzyć się i przewrócić, zderzyć się i zatrzymać

Cytaty

Ciągnik rolniczy zderzył się z samochodem ciężarowym.

źródło: NKJP: (SŁ): Co się wydarzyło na ulicy Nakielskiej, Nakielski, 2004-12-22

Tosiek jak zwykle wpadł jak burza, prawie zderzył się z ojcem.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Zderzyli się na korytarzu wózkami, padło kilka wyzwisk, jakaś przepychanka.

źródło: NKJP: Anna Sal: China Wólka, Polityka, 2008-03-01

Krakowski napastnik zderzył się przy tej akcji z bramkarzem gości i musiał opuścić boisko z powodu kontuzji.

źródło: NKJP: Jerzy Filipiuk: Wojskowa kanonada, Dziennik Polski, 1998-04-14

W chwili gdy oba auta zderzyły się, skoda według biegłego osiągnęła prędkość ok. 65 km na godzinę.

źródło: NKJP: R. Nadaj: Proces z amfetaminą w tle: Kierowca oskarżony o zabicie trzech osób, Tygodnik Ciechanowski, 2007-04-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzę się
zderzymy się
2 os. zderzysz się
zderzycie się
3 os. zderzy się
zderzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzyłem się
+(e)m się zderzył
zderzyłam się
+(e)m się zderzyła
zderzyłom się
+(e)m się zderzyło
zderzyliśmy się
+(e)śmy się zderzyli
zderzyłyśmy się
+(e)śmy się zderzyły
2 os. zderzyłeś się
+(e)ś się zderzył
zderzyłaś się
+(e)ś się zderzyła
zderzyłoś się
+(e)ś się zderzyło
zderzyliście się
+(e)ście się zderzyli
zderzyłyście się
+(e)ście się zderzyły
3 os. zderzył się
zderzyła się
zderzyło się
zderzyli się
zderzyły się

bezosobnik: zderzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzmy się
2 os. zderz się
zderzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzyłbym się
bym się zderzył
zderzyłabym się
bym się zderzyła
zderzyłobym się
bym się zderzyło
zderzylibyśmy się
byśmy się zderzyli
zderzyłybyśmy się
byśmy się zderzyły
2 os. zderzyłbyś się
byś się zderzył
zderzyłabyś się
byś się zderzyła
zderzyłobyś się
byś się zderzyło
zderzylibyście się
byście się zderzyli
zderzyłybyście się
byście się zderzyły
3 os. zderzyłby się
by się zderzył
zderzyłaby się
by się zderzyła
zderzyłoby się
by się zderzyło
zderzyliby się
by się zderzyli
zderzyłyby się
by się zderzyły

bezosobnik: zderzono by się

bezokolicznik: zderzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zderzywszy się

gerundium: zderzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zderzenie się
zderzenia się
D. zderzenia się
zderzeń się
C. zderzeniu się
zderzeniom się
B. zderzenie się
zderzenia się
N. zderzeniem się
zderzeniami się
Ms. zderzeniu się
zderzeniach się
W. zderzenie się
zderzenia się

odpowiednik aspektowy: zderzać się

Składnia

bez ograniczeń + zderzyć się +
(z KIM/CZYM)

2. z rzeczywistością

Definicja

napotkać trudności w podejmowanych działaniach, spowodowane tym, co nazywa sąsiadujący rzeczownik

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • Afryka zderzyła się z czymś; czyjeś intencje, marzenia zderzyły się z czymś
  • zderzyć się z argumentami natury jurydycznej, z atakiem politycznym, z barierą niechęci, popytu, z koniecznością dokończenia reform, z moralnością, z problemem, z reformą, z rzeczywistością
  • boleśnie, brutalnie, świadomie, szybko zderzyć się; zderzyć się dramatycznie

Cytaty

Wtedy ich firma boleśnie zderzyła się z konkurencją sieciowych hipermarketów.

źródło: NKJP: Ryszard Socha: Dziadkowie ze skierowania, Polityka, 2008-05-10

Importerzy dóbr konsumpcyjnych też w końcu zderzą się z barierą popytu.

źródło: NKJP: Janusz Jankowiak: Inwestycyjna Antarktyda, Gazeta Wyborcza, 1992-01-30

Z drugiej strony może nam się wydawać, że umiemy wszystko, aż pewnego dnia zderzymy się z rzeczywistością

źródło: NKJP: Usenet, 2006-02-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzę się
zderzymy się
2 os. zderzysz się
zderzycie się
3 os. zderzy się
zderzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzyłem się
+(e)m się zderzył
zderzyłam się
+(e)m się zderzyła
zderzyłom się
+(e)m się zderzyło
zderzyliśmy się
+(e)śmy się zderzyli
zderzyłyśmy się
+(e)śmy się zderzyły
2 os. zderzyłeś się
+(e)ś się zderzył
zderzyłaś się
+(e)ś się zderzyła
zderzyłoś się
+(e)ś się zderzyło
zderzyliście się
+(e)ście się zderzyli
zderzyłyście się
+(e)ście się zderzyły
3 os. zderzył się
zderzyła się
zderzyło się
zderzyli się
zderzyły się

bezosobnik: zderzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzmy się
2 os. zderz się
zderzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzyłbym się
bym się zderzył
zderzyłabym się
bym się zderzyła
zderzyłobym się
bym się zderzyło
zderzylibyśmy się
byśmy się zderzyli
zderzyłybyśmy się
byśmy się zderzyły
2 os. zderzyłbyś się
byś się zderzył
zderzyłabyś się
byś się zderzyła
zderzyłobyś się
byś się zderzyło
zderzylibyście się
byście się zderzyli
zderzyłybyście się
byście się zderzyły
3 os. zderzyłby się
by się zderzył
zderzyłaby się
by się zderzyła
zderzyłoby się
by się zderzyło
zderzyliby się
by się zderzyli
zderzyłyby się
by się zderzyły

bezosobnik: zderzono by się

bezokolicznik: zderzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zderzywszy się

gerundium: zderzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zderzenie się
zderzenia się
D. zderzenia się
zderzeń się
C. zderzeniu się
zderzeniom się
B. zderzenie się
zderzenia się
N. zderzeniem się
zderzeniami się
Ms. zderzeniu się
zderzeniach się
W. zderzenie się
zderzenia się

odpowiednik aspektowy: zderzać się

Składnia

bez ograniczeń + zderzyć się +
z CZYM

3. poglądy

Definicja

wystąpić razem, podkreślając różnice

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Połączenia

  • dwa poglądy, dwie racje, dwie sprzeczne tendencje; dwie kultury polityczne interesy urzędu i dziecka zderzyły się; idee zderzą się
  • zderzyć się na scenie

Cytaty

W trakcie prac nad nowym kodeksem karnym zderzyły się dwie sprzeczne tendencje. Z jednej strony dążenia do liberalizacji, a z drugiej dążenia do zwiększenia surowości prawa [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 98. posiedzenia Senatu RP w dniu 24 kwietnia 1997 r.

W ten sposób zderzyły się dwie kultury polityczne. Po jednej stronie stanęli ci, którzy uważali, że o dyskwalifikacji kogokolwiek może zadecydować tylko suwerenny wyrok sądu, a po drugiej ci, którzy uznali, że świetnie nadaje się do tej funkcji minister spraw wewnętrznych [...].

źródło: NKJP: Wszystko to było jak czarny sen, Gazeta Wyborcza, 1992-06-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzę się
zderzymy się
2 os. zderzysz się
zderzycie się
3 os. zderzy się
zderzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzyłem się
+(e)m się zderzył
zderzyłam się
+(e)m się zderzyła
zderzyłom się
+(e)m się zderzyło
zderzyliśmy się
+(e)śmy się zderzyli
zderzyłyśmy się
+(e)śmy się zderzyły
2 os. zderzyłeś się
+(e)ś się zderzył
zderzyłaś się
+(e)ś się zderzyła
zderzyłoś się
+(e)ś się zderzyło
zderzyliście się
+(e)ście się zderzyli
zderzyłyście się
+(e)ście się zderzyły
3 os. zderzył się
zderzyła się
zderzyło się
zderzyli się
zderzyły się

bezosobnik: zderzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzmy się
2 os. zderz się
zderzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzyłbym się
bym się zderzył
zderzyłabym się
bym się zderzyła
zderzyłobym się
bym się zderzyło
zderzylibyśmy się
byśmy się zderzyli
zderzyłybyśmy się
byśmy się zderzyły
2 os. zderzyłbyś się
byś się zderzył
zderzyłabyś się
byś się zderzyła
zderzyłobyś się
byś się zderzyło
zderzylibyście się
byście się zderzyli
zderzyłybyście się
byście się zderzyły
3 os. zderzyłby się
by się zderzył
zderzyłaby się
by się zderzyła
zderzyłoby się
by się zderzyło
zderzyliby się
by się zderzyli
zderzyłyby się
by się zderzyły

bezosobnik: zderzono by się

bezokolicznik: zderzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zderzywszy się

gerundium: zderzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zderzenie się
zderzenia się
D. zderzenia się
zderzeń się
C. zderzeniu się
zderzeniom się
B. zderzenie się
zderzenia się
N. zderzeniem się
zderzeniami się
Ms. zderzeniu się
zderzeniach się
W. zderzenie się
zderzenia się

odpowiednik aspektowy: zderzać się

Składnia

Rzabstrakcyjny;pl + zderzyć się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 25.05.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj